Không có chuyện hỗ trợ bồi thường “bèo bọt”, “hình thức”
Việc hỗ trợ di dân, tái định cư là vấn đề rất quan trọng, được quan tâm đặc biệt chứ không có chuyện “bỏ mặc dân”, “chỉ hỗ trợ hình thức”, “đền bù bèo bọt”… như các đối tượng chống phá lu loa. Cụ thể, về bồi thường, các trường hợp đủ điều kiện sẽ được áp dụng mức bồi thường bằng tiền đối với đất gấp 2 lần mức bồi thường theo quy định của Chính phủ. Chính sách này áp dụng đối với đất ở, đất nông nghiệp và một số trường hợp đất phi nông nghiệp đủ điều kiện theo quy định pháp luật. Cụ thể, đối với đất ở, các trường hợp được xem xét gồm đất có quyết định giao đất, cho thuê đất, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc giấy tờ đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận; đất sử dụng ổn định nhưng có vi phạm pháp luật trước ngày 1/7/2014 theo quy định.
Đối với đất nông nghiệp, chính sách áp dụng với trường hợp có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận hoặc đất nông nghiệp sử dụng ổn định trước ngày 1/7/2004 nhưng không đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận. Đối với đất phi nông nghiệp, trường hợp tổ chức được Nhà nước giao đất hoặc cho thuê đất trả tiền một lần cho cả thời gian thuê cũng thuộc diện được xem xét theo quy định.
Việc một số đối tượng thông tin rằng, người dân chỉ nhận được đền bù về đất ở, còn lại công trình, hạ tầng bị “mất trắng”, “bay trong nốt nhạc”, “toàn bộ chi phí đầu tư bị bỏ qua” cũng là thông tin sai trái, bóp méo sự thật. Về vấn đề này, UBND Hà Nội nêu rõ, việc bồi thường đối với công trình, tài sản, chi phí đầu tư còn lại vào đất, thiệt hại về công trình, cây trồng, vật nuôi được thực hiện theo Luật Đất đai và Nghị quyết số 36/2026 của HĐND thành phố Hà Nội.
Về hỗ trợ, thành phố thực hiện các chính sách theo Điều 108 Luật Đất đai 2024, gồm hỗ trợ ổn định đời sống; hỗ trợ ổn định sản xuất, kinh doanh; hỗ trợ di dời vật nuôi; hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm. Trong đó, mức hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm được thực hiện bằng 5 lần giá đất nông nghiệp theo quy định tại Quyết định số 40/2026. Đối với hỗ trợ tái định cư, trường hợp tiền bồi thường về đất ở không đủ để mua suất tái định cư tối thiểu thì Nhà nước hỗ trợ phần còn thiếu để người dân có đủ điều kiện mua suất tái định cư theo quy định. Ngoài ra, thành phố thực hiện các biện pháp hỗ trợ khác theo Quyết định số 40/2026 và Nghị quyết số 36/2026/NQ-HĐND.
Về bố trí tái định cư, Hà Nội xác định, việc bố trí phải được hoàn thành trước khi có quyết định thu hồi đất. Trường hợp đất ở đủ điều kiện được bồi thường thì được bố trí tái định cư theo quy định của Luật Đất đai 2024. Đối với gia đình có nhiều thế hệ, nhiều cặp vợ chồng cùng sinh sống và đủ điều kiện tách hộ, mỗi hộ có thể được xem xét bố trí thêm suất tái định cư theo quy định của thành phố. Trường hợp đất không đủ điều kiện được bồi thường nhưng người bị thu hồi đất không còn nhà ở, nơi ở nào khác trên địa bàn thì được xem xét bố trí tái định cư. Trường hợp còn nhà ở, đất ở trên địa bàn nhưng diện tích nhỏ hơn diện tích tối thiểu được phép tách thửa cũng được xem xét bố trí tái định cư theo quy định.
Thể hiện rõ quan điểm nhân văn, ổn định đời sống, sinh kế người dân
Với những chính sách trên, chúng ta thấy rõ những quy định về đền bù giải phóng mặt bằng, hỗ trợ người dân tái định cư, hỗ trợ sinh kế, việc làm… đã được tính toán rất chặt chẽ, đảm bảo tính nhân văn, các yếu tố phát sinh khi thực hiện dự án, nhất là những nhóm yếu thế khi giải phóng mặt bằng. Do đó, không có chuyện chỉ những người có sổ đỏ thì được đền bù, còn lại “mất trắng”, “bị đẩy ra sông” mà thực tế, những hộ thuộc nhóm này cũng đã được tính đến ở các mức phù hợp khi di dời. Những câu hỏi, băn khoăn như nhu cầu tách thửa, tách hộ, trường hợp đất không đủ điều kiện được bồi thường nhưng người bị thu hồi đất không còn nhà ở, nơi ở nào khác trên địa bàn… cũng đã được tính toán kỹ lưỡng để giải quyết.
Thực tế đó cho thấy kế hoạch triển khai dự án được tính toán chặt chẽ, khoa học, lấy người dân làm trung tâm và phải đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của dân, hoàn toàn không có chuyện phó thác, bỏ mặc, hình thức như các luận điệu xấu. Hà Nội xác định, việc bố trí tái định cư phải được hoàn thành trước khi có quyết định thu hồi đất, do đó không thể vu cáo “chỉ kế hoạch trên giấy”, “để lừa mị dân”, đánh vào sự hoang mang, lo lắng của người dân. Việc thực hiện lấy sinh kế, lợi ích của người dân và phải đảm bảo trên thực tế, không có chuyện “chỉ hứa suông” rồi rêu rao “đừng tin chính quyền”, “dân bất tin, hãy tự lo cho mình”!
Bám sát thực tiễn, không chiếu lệ
Việc lấy ý kiến người dân trong thời gian qua cũng được triển khai bài bản, hoàn toàn không phải như luận điệu vu cáo “phớt lờ ý kiến nhân dân”, “chính quyền thích là làm, ý kiến dân bị gạt bỏ”! Sở Xây dựng Hà Nội ban hành Kế hoạch số 176/KH-SXD lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức và người dân về Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở nhằm tạo sự thống nhất, đồng thuận trong quá trình triển khai quy hoạch. Việc lấy ý kiến được thực hiện trên cơ sở chấp thuận của UBND TP Hà Nội, căn cứ các quy định của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, Luật Thủ đô và các văn bản pháp luật có liên quan.
Gần đây, Thành ủy Hà Nội tiếp tục ban hành Kế hoạch số 102-KH/TU ngày 5/9/2026. Theo đó, việc tổ chức lấy ý kiến nhân dân đối với Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5000 có ý nghĩa quan trọng nhằm phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, nâng cao chất lượng quy hoạch, tạo sự thống nhất trong nhận thức, đồng thuận trong xã hội và bảo đảm quá trình triển khai được thực hiện công khai, minh bạch, đúng quy định. Đồng thời thiết lập cơ chế thông tin, giải đáp, đối thoại công khai, minh bạch, phản hồi hai chiều giữa chính quyền và người dân; lắng nghe ý kiến tâm tư, nguyện vọng của người dân, đặc biệt các hộ dân trong phạm vi ảnh hưởng của dự án và có phản hồi nhanh, cụ thể, chính xác từ cơ quan chức năng.
Kế hoạch cũng xác định, công tác thông tin, tuyên truyền, đối thoại và công khai thông tin được xác định là cầu nối giữa chính quyền và Nhân dân, góp phần củng cố niềm tin, tạo đồng thuận xã hội, đồng thời chủ động định hướng dư luận, hạn chế thông tin sai sự thật, xuyên tạc trong quá trình tổ chức lấy ý kiến.
Theo Kế hoạch số 176/KH-SXD ngày 5/9/2026 của Sở Xây dựng Hà Nội, công tác lấy ý kiến được thực hiện theo hai giai đoạn: lấy ý kiến trong giai đoạn lập quy hoạch (do Ban Quản lý đồ án quy hoạch kiến trúc tổ chức) và lấy ý kiến trong giai đoạn thẩm định quy hoạch (do Sở Xây dựng chủ trì).
Là dự án rất lớn, những vấn đề phát sinh không phải lúc nào cũng tính toán hết được. Do đó, chính qua thực tế công tác nắm tình hình, đối thoại, gặp gỡ người dân sẽ nảy sinh nhiều vấn đề để giải quyết, tháo gỡ, đó là cách làm thiết thực, bám thực tiễn chứ không phải “làm chiếu lệ”, “ý kiến người dân chỉ để trên giấy”!
Mới đây, ngày 17/9, Sở Xây dựng Hà Nội tổ chức hội nghị lấy ý kiến nhân dân về Quy hoạch phân khu sông Hồng, Đồ án quy hoạch tỷ lệ 1/5.000 và hướng tuyến giao thông tỷ lệ 1/500 thuộc dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Qua tổng hợp sơ bộ, hội nghị đã tiếp nhận hơn 100 ý kiến của hơn 30 đại diện cộng đồng dân cư, tập trung 8 nhóm vấn đề: an toàn phòng, chống lũ; đền bù giải phóng mặt bằng, tái định cư; công trình di sản, di tích; tiến độ các dự án thành phần; quy hoạch sử dụng đất, cảnh quan; giao thông và hạ tầng kỹ thuật; bảo đảm sinh kế, an sinh xã hội và duy trì cấu trúc cộng đồng trong quá trình di dời, tái thiết…
Nhiều ý kiến đề nghị điều chỉnh hướng tuyến theo hướng hài hòa giữa phát triển hạ tầng, chỉnh trang đô thị với bảo tồn giá trị văn hóa, làng nghề; làm rõ phạm vi khu dân cư chịu ảnh hưởng; nghiên cứu bảo tồn, chỉnh trang tại chỗ khu vực có giá trị văn hóa. Nhân dân cũng kiến nghị sớm công khai chính sách bồi thường, tái định cư, lộ trình thực hiện; kết nối giao thông đồng bộ giữa khu vực trong đê và ngoài đê.
UBND TP Hà Nội khẳng định, mọi ý kiến sẽ được tổng hợp, chuyển cơ quan chức năng nghiên cứu, giải đáp; nội dung trả lời gửi về UBND các xã, phường để thông tin kịp thời tới nhân dân. Vấn đề chuyên môn sẽ được làm rõ cơ sở khoa học, pháp lý; kiến nghị mang tính chủ trương, nhất là chính sách ưu tiên tái định cư tại chỗ, sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét…
Về chủ trương tái định cư, Sở Xây dựng đã phối hợp địa phương nghiên cứu, xác lập các khu tái định cư đa dạng về địa điểm, loại hình nhà ở, đất ở; ưu tiên duy trì địa bàn sinh sống, sinh kế, gắn kết cộng đồng, bảo đảm điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ. Nguyên tắc xác định: ưu tiên tái định cư ngay trên địa bàn phường, xã nếu có quỹ đất phù hợp; nếu không đủ mới bố trí khu vực lân cận, cùng các khu tái định cư tập trung có hạ tầng đồng bộ, khu đô thị đa mục tiêu với đa dạng lựa chọn đất ở, căn hộ chung cư, nhà ở xã hội. Đáng chú ý, thành phố dự kiến khoảng 265 ha quỹ đất tái định cư tại các xã, phường có dự án đi qua; số lô đất, căn hộ cụ thể sẽ được xác định khi lập, phê duyệt quy hoạch chi tiết và phương án đầu tư…
Chia sẻ cảm xúc, tránh bị dẫn dắt bởi “lời hứa hải ngoại”
Không chỉ góp ý bằng các hình thức trên, theo dõi mạng xã hội chúng ta thấy rõ người dân rất quan tâm và đã thể hiện quan điểm, chính kiến của mình một cách sôi nổi, sinh động trên các hội, nhóm, diễn đàn mạng xã hội, nhất là trên các trang Facebook, Zalo cá nhân. Nhiều người có các bài viết chuyên sâu, thể hiện tư duy, sự trăn trở với những dự án, đề án lớn của Hà Nội, từ đó có các đề xuất, kiến nghị với cơ quan chức năng. Những quan điểm, ý kiến đó là rất chính đáng, là kênh hữu ích để chúng ta lắng nghe được đầy đủ, chân thực, sinh động nhất về tâm tư, nguyện vọng của người dân, là cơ sở để các nhà hoạch định, chỉnh trang, tái thiết đô thị đưa ra những điều chỉnh, bổ sung hợp lý.
Nhiều bài viết chia sẻ về kỷ niệm, nơi đã gắn bó với các thế hệ ông bà, cha mẹ, con cái, nay thực hiện chủ trương Nhà nước phải di dời, đó là cảm xúc chân thực, dung dị, đời thường hiển nhiên của con người “nơi ta ở” và “khi ta đi”. Rất đáng trân trọng khi nhiều người thể hiện rõ chính kiến, vượt lên tâm tư, những tiếc nuối, quyến luyến đời thường của cá nhân, gia đình để thực hiện chủ trương chung của thành phố, vì mục tiêu và lợi ích phát triển chung.
Tuy nhiên, cùng với những ý kiến tâm huyết, chính đáng, ý kiến mang tính chất góp ý xây dựng thì cũng có không ít người bị phân tán tư tưởng, bày tỏ than vãn, lo lắng, từ đó có các phát ngôn thể hiện sự bức xúc, bất bình, chỉ trích việc thực hiện dự án, chỉ trích chính quyền. Do đó, điều quan trọng lúc này với mỗi cá nhân, gia đình trong diện thực hiện dự án là cần “tĩnh tâm” nếu có điều gì đó chưa hài lòng, còn băn khoăn, trở ngại.
Đừng để bị kích động bởi các quan điểm lệch lạc mà đưa ra những phát ngôn, hành động thiếu chuẩn mực, những đánh giá mang tính cực đoan, phê phán thiếu căn cứ, tạo “mồi lửa” để các thế lực xấu lợi dụng chống phá. Những khúc mắc, trở ngại thì bằng các kênh chuyển tới chính quyền để được giải quyết, tháo gỡ chứ không phải ca thán và trông chờ từ một ai đó, tổ chức, thế lực nào đó ở hải ngoại với lời hứa hão huyền trên mạng xã hội.
Theo tính toán, tổng diện tích đất cần thu hồi để thực hiện dự án khoảng 7.971 ha. Tổng dân số hiện trạng trong phạm vi dự án khoảng 287.000 người, tương đương 87.000 hộ, cho thấy đây là dự án có quy mô rất lớn và tác động trực tiếp đến đời sống của nhiều người dân khu vực ven sông Hồng. Với tính chất, quy mô rất lớn như vậy, không có kế hoạch, dự toán nào có thể bao quát hết, đòi hỏi sự thận trọng, chặt chẽ của Hà Nội, cần lắng nghe thấu đáo các ý kiến phản biện để tiếp tục hoàn thiện. Đồng thời, tăng cường giám sát, không để tình trạng “chỉ đúng trên giấy”, kế hoạch thì “đẹp” nhưng thực hiện không đảm bảo, để xảy ra các hành vi lợi dụng, tiêu cực, gây bức xúc.
