Nguy cơ “nền kinh tế tội phạm” trong thời kỳ toàn cầu hóa

Hoạt động tội phạm vẫn luôn hiện diện trong nền kinh tế hợp pháp. Bên cạnh các lĩnh vực truyền thống: mại dâm, làm hàng giả, buôn bán ma túy, buôn bán vũ khí và bảo kê, tội phạm giờ đây cũng kiêm cả vai trò đại lý phân phối, thu nợ và cho vay. Từng bước một, giới tội phạm đã dần chiếm lĩnh những khu vực ngoại vi có liên hệ chặt chẽ với những trụ cột của nền kinh tế.

30/06/2022 12:36

Xâm nhập vào nền kinh tế hợp pháp

Ở các quốc gia mà giới mafia hiện diện rộng rãi, bất kỳ ai muốn kinh doanh đều phải cống nạp cho những kẻ bảo kê để có được sự bảo vệ của chúng. Việc chuyên nghiệp hóa các hoạt động hỗ trợ (rửa tiền) gian lận thuế, tội phạm tham ô và tham nhũng giờ đây đã đạt một mức độ kỹ thuật tinh vi chưa từng thấy. Tội phạm đã tìm thấy nhiều môi trường lý tưởng, đó là những quốc gia được mệnh danh là những “thiên đường trốn thuế”, nơi trú ẩn an toàn và hợp pháp cho những kẻ tội phạm.

Nguy cơ “nền kinh tế tội phạm” trong thời kỳ toàn cầu hóa -0 — Tại một số quốc gia, mafia chi phối cả lĩnh vực xử lý chất thải.

Mafia sẽ thu hoạch được rất nhiều lợi thế một khi có thể hội nhập được vào nền kinh tế hợp pháp: có được một phương tiện ngụy trang hữu hiệu, một vỏ bọc hợp pháp và một sự linh hoạt trong mô hình quản lý. Khi đã hội nhập được vào nền kinh tế, họ sẽ củng cố được các quyền lực của mình, thu được các lợi ích hợp pháp và có khả năng rửa tiền một cách an toàn.

Sự thành thạo về logistics của giới tội phạm cho phép họ nhanh chóng thay đổi trạng thái, chuyển hoạt động từ công ty này sang công ty khác, một khi xuất hiện những rủi ro lớn, các thực thể hoạt động dễ dàng bị giải thể để thay bằng các cấu trúc khác với mục đích xóa đi các bằng chứng. Ví dụ như Cartel Mexico của anh em nhà Arellano Felix đã lập ra 23 công ty mẹ và hàng trăm công ty con có hoạt động kinh tế thực sự, nhưng các công ty này đã liên tục dính líu đến rửa tiền hoặc hỗ trợ cho các hoạt động tội phạm.

Sau khi đã sử dụng các công ty bình phong, giới tội phạm sẽ tìm cách xâm nhập hay thâu tóm các công ty hợp pháp đang tồn tại. Những doanh nghiệp vừa và nhỏ ở các địa phương hoặc các chi nhánh công ty ở nước ngoài thường xuyên trở thành mục tiêu tiềm năng một khi việc xâm nhập hay thâu tóm các đối tượng này có ích cho việc phát triển các hoạt động tội phạm.

Trong một số lĩnh vực đặc biệt, việc thâu tóm các công ty sẽ tạo ra một vỏ bọc ngụy trang hoàn hảo cho các dòng chảy tài chính bất hợp pháp. Việc mua lại một số câu lạc bộ bóng đá là một minh chứng điển hình cho chuyện này. Bằng cách thao túng các giá trị chuyển nhượng khi mua bán, giới tội phạm có thể rửa tiền dễ dàng, ngoài ra việc sở hữu một câu lạc bộ giúp cho việc điều hành cá cược cũng trở nên dễ dàng hơn.

Các tiêu chuẩn xử lý chất thải nghiêm ngặt ở châu Âu khi được áp dụng đã làm tăng đáng kể chi phí của các công ty, vì thế hiện tượng phổ biến trong những năm gần đây là việc các doanh nghiệp hợp pháp tuyển mộ mafia làm nhà thầu phụ trong lĩnh vực vận chuyển và xử lý chất thải độc hại, chẳng hạn các chất thải có độ rủi ro cao trong lĩnh vực y tế. Điều này đã giúp họ giảm đáng kể chi phí còn giới tội phạm ở Ý và Pháp đã có được một thị trường béo bở với lợi nhuận hàng chục tỷ euro/ năm. Các xe tải chở chất thải có thể được kê khai gian lận như xe vận chuyển hoa quả và được tiêu hủy vụng trộm bất chấp các quy tắc an toàn đã ban hành.

Hiện tượng “toàn cầu hóa tội phạm”

Mạng Internet cho phép người dùng được ẩn danh và mọi thứ đều có thể mã hóa. Các trang web hiện nay được các nhóm tội phạm tận dụng để bán ma túy, vũ khí, giấy tờ và tiền giả, các thiết bị hay thẻ tín dụng bị đánh cắp. Mạng Internet cũng là nơi vô cùng thuận tiện để rửa tiền hoặc chuyển các khoản tiền bẩn bằng cách chuyển đổi chúng thành các loại tiền ảo như bitcoin, litecoin, dolid coin, ripple, v.v. Mỹ gần đây đã đình chỉ hoạt động của công ty Liberty Reserve, bắt giữ một số lãnh đạo công ty vì đã cung cấp dịch vụ rửa tiền quy mô lớn với tổng số tiền hơn 6 tỷ USD, kèm theo khoản hoa hồng họ được hưởng là 5% của tiền gốc.

Hiện nay giới tội phạm đang triệt để tận dụng sự phát triển của công nghệ thông tin một khi chúng thấy rằng có thể kiếm được lợi lộc ở đây. Đó là việc thâm nhập hệ thống để đánh cắp dữ liệu và các thông tin chiến lược nhằm tống tiền nạn nhân hoặc gạ bán cho các đối thủ cạnh tranh, chúng cũng thường xuyên đánh cắp mã thẻ tín dụng hoặc xâm nhập vào các tài khoản ngân hàng.

Các thiên đường thuế, các dịch vụ tài chính bất hợp pháp trở nên nhanh nhạy và và phát triển nhanh chóng hơn bao giờ hết: tất cả những yếu tố này đè nặng lên toàn bộ nền kinh tế và khiến số lượng kẻ gian lận ngày càng gia tăng, cùng với nó là sự phát triển ngày càng tinh vi của các biện pháp ngụy trang và bảo vệ các tài sản bất hợp pháp. Do đó, nền kinh tế tội phạm ngày càng chèn ép và hủy hoại nền kinh tế hợp pháp.

Nằm ở vị trí trung tâm của hệ thống tài chính, nhiều ngân hàng lớn đã tham gia rửa tiền cho các băng đảng và tội phạm có tổ chức, do đó trở thành đồng phạm tích cực của mafia. Luôn đi trước trong việc thiết kế các thỏa thuận, chắc chắn về khả năng không bị trừng phạt và mong muốn điều chỉnh lại tỷ suất lợi nhuận đang bị suy giảm và để tiếp tục hoạt động đầu cơ của mình, các ngân hàng đã thúc đẩy khu vực tài chính gia tăng các thao tác để đảm bảo lợi nhuận liên tục.

Vấn đề tội phạm kinh tế ngày nay không thể giải quyết được chỉ nhờ vào nỗ lực của một vài quốc gia. Toàn cầu hóa không được kiểm soát đã làm nảy sinh một loại “doanh nhân” mà luật pháp chẳng có nghĩa lý gì và chúng cư xử hoàn toàn giống như những tên tội phạm thực sự.

Tuy nhiên, vẫn còn một hy vọng lớn, đó là việc ngày càng nhiều người, trong đó có các nhà lãnh đạo quốc gia đã nhận thức được tình trạng này và quyết tâm tranh đấu với chúng.