Nguy cơ “nền kinh tế tội phạm” trong thời kỳ toàn cầu hóa

Hoạt động tội phạm vẫn luôn hiện diện trong nền kinh tế hợp pháp. Bên cạnh các lĩnh vực truyền thống: mại dâm, làm hàng giả, buôn bán ma túy, buôn bán vũ khí và bảo kê, tội phạm giờ đây cũng kiêm cả vai trò đại lý phân phối, thu nợ và cho vay. Từng bước một, giới tội phạm đã dần chiếm lĩnh những khu vực ngoại vi có liên hệ chặt chẽ với những trụ cột của nền kinh tế.

Xâm nhập vào nền kinh tế hợp pháp

Ở các quốc gia mà giới mafia hiện diện rộng rãi, bất kỳ ai muốn kinh doanh đều phải cống nạp cho những kẻ bảo kê để có được sự bảo vệ của chúng. Việc chuyên nghiệp hóa các hoạt động hỗ trợ (rửa tiền) gian lận thuế, tội phạm tham ô và tham nhũng giờ đây đã đạt một mức độ kỹ thuật tinh vi chưa từng thấy. Tội phạm đã tìm thấy nhiều môi trường lý tưởng, đó là những quốc gia được mệnh danh là những  “thiên đường trốn thuế”, nơi trú ẩn an toàn và hợp pháp cho những kẻ tội phạm.

Nguy cơ “nền kinh tế tội phạm” trong thời kỳ toàn cầu hóa -0
Tại một số quốc gia, mafia chi phối cả lĩnh vực xử lý chất thải.

Mafia sẽ thu hoạch được rất nhiều lợi thế một khi có thể hội nhập được vào nền kinh tế hợp pháp: có được một phương tiện ngụy trang hữu hiệu, một vỏ bọc hợp pháp và một sự linh hoạt trong mô hình quản lý. Khi đã hội nhập được vào nền kinh tế, họ sẽ củng cố được các quyền lực của mình, thu được các lợi ích hợp pháp và có khả năng rửa tiền một cách an toàn.

Sự thành thạo về logistics của giới tội phạm cho phép họ nhanh chóng thay đổi trạng thái, chuyển hoạt động từ công ty này sang công ty khác, một khi xuất hiện những rủi ro lớn, các thực thể hoạt động dễ dàng bị giải thể để thay bằng các cấu trúc khác với mục đích xóa đi các bằng chứng. Ví dụ như Cartel Mexico của anh em nhà Arellano Felix đã lập ra 23 công ty mẹ và hàng trăm công ty con  có hoạt động kinh tế thực sự, nhưng các công ty này đã liên tục dính líu đến rửa tiền hoặc hỗ trợ cho các hoạt động tội phạm.

Sau khi đã sử dụng các công ty bình phong, giới tội phạm sẽ tìm cách xâm nhập hay thâu tóm các công ty hợp pháp đang tồn tại. Những doanh nghiệp vừa và nhỏ ở các địa phương hoặc các chi nhánh công ty ở nước ngoài thường xuyên trở thành mục tiêu tiềm năng một khi việc xâm nhập hay thâu tóm các đối tượng này có ích cho việc phát triển các hoạt động tội phạm.

Trong một số lĩnh vực đặc biệt, việc thâu tóm các công ty sẽ tạo ra một vỏ bọc ngụy trang hoàn hảo cho các dòng chảy tài chính bất hợp pháp. Việc mua lại một số câu lạc bộ bóng đá là một minh chứng điển hình cho chuyện này. Bằng cách thao túng các giá trị chuyển nhượng khi mua bán, giới tội phạm có thể rửa tiền dễ dàng, ngoài ra việc sở hữu một câu lạc bộ giúp cho việc điều hành cá cược cũng trở nên dễ dàng hơn.

Các tiêu chuẩn xử lý chất thải nghiêm ngặt ở châu Âu khi được áp dụng đã làm tăng đáng kể chi phí của các công ty, vì thế hiện tượng phổ biến trong những năm gần đây là việc các doanh nghiệp hợp pháp tuyển mộ mafia làm nhà thầu phụ trong lĩnh vực vận chuyển và xử lý chất thải độc hại, chẳng hạn các chất thải có độ rủi ro cao trong lĩnh vực y tế. Điều này đã giúp họ giảm đáng kể chi phí còn giới tội phạm ở Ý và Pháp đã  có được một thị trường béo bở với lợi nhuận hàng chục tỷ euro/ năm. Các xe tải chở chất thải có thể được kê khai gian lận như xe vận chuyển hoa quả và được tiêu hủy vụng trộm bất chấp các quy tắc an toàn đã ban hành.

Hiện tượng “toàn cầu hóa tội phạm”

Mạng Internet cho phép người dùng được ẩn danh và mọi thứ đều có thể mã hóa. Các trang web hiện nay được các nhóm tội phạm tận dụng để bán ma túy, vũ khí, giấy tờ và tiền giả, các thiết bị hay thẻ tín dụng bị đánh cắp. Mạng Internet cũng là nơi vô cùng thuận tiện để rửa tiền hoặc chuyển các khoản tiền bẩn bằng cách chuyển đổi chúng thành các loại tiền ảo như bitcoin, litecoin, dolid coin,       ripple, v.v. Mỹ gần đây đã đình chỉ hoạt động của công ty Liberty Reserve,  bắt giữ một số lãnh đạo công ty vì đã cung cấp dịch vụ rửa tiền quy mô lớn với tổng số tiền hơn 6 tỷ USD, kèm theo khoản hoa hồng họ được hưởng là 5% của tiền gốc.

Hiện nay giới tội phạm đang triệt để tận dụng sự phát triển của công nghệ thông tin một khi chúng thấy rằng có thể kiếm được lợi lộc ở đây. Đó là việc thâm nhập hệ thống để đánh cắp dữ liệu và các thông tin chiến lược nhằm tống tiền nạn nhân  hoặc gạ bán cho các đối thủ cạnh tranh, chúng cũng thường xuyên đánh cắp mã thẻ tín dụng hoặc xâm nhập vào các tài khoản ngân hàng.

Các thiên đường thuế, các dịch vụ tài chính bất hợp pháp trở nên nhanh nhạy và và phát triển nhanh chóng hơn bao giờ hết: tất cả những yếu tố này đè nặng lên toàn bộ nền kinh tế và khiến số lượng kẻ gian lận ngày càng gia tăng, cùng với nó là sự phát triển ngày càng tinh vi của các biện pháp ngụy trang và bảo vệ các tài sản bất hợp pháp. Do đó, nền kinh tế tội phạm ngày càng chèn ép và hủy hoại  nền kinh tế hợp pháp.

Nằm ở vị trí trung tâm của hệ thống tài chính, nhiều ngân hàng lớn đã tham gia rửa tiền cho các băng đảng và tội phạm có tổ chức, do đó trở thành đồng phạm tích cực của mafia. Luôn đi trước trong việc thiết kế các thỏa thuận, chắc chắn về khả năng không bị trừng phạt và mong muốn điều chỉnh lại tỷ suất lợi nhuận đang bị suy giảm và để tiếp tục hoạt động đầu cơ của mình, các ngân hàng đã thúc đẩy khu vực tài chính gia tăng các thao tác để đảm bảo lợi nhuận liên tục.

Vấn đề tội phạm kinh tế  ngày nay không thể giải quyết được chỉ nhờ vào nỗ lực của một vài quốc gia. Toàn cầu hóa không được kiểm soát đã làm nảy sinh một loại “doanh nhân” mà luật pháp chẳng có nghĩa lý gì và  chúng cư xử hoàn toàn giống như những tên tội phạm thực sự.

Tuy nhiên, vẫn còn một hy vọng lớn, đó là việc ngày càng nhiều người, trong đó có các nhà lãnh đạo quốc gia đã nhận thức được tình trạng này và quyết tâm tranh đấu với chúng.

Dương Thắng (Tổng hợp)

Các tin khác

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại bị thu giữ trong một vụ án ma túy tại một thị trấn nhỏ của Thụy Điển cuối năm 2023 đã dẫn các điều tra viên lần theo dấu vết của một mạng lưới tội phạm xuyên ba châu lục, hoạt động từ Bắc Âu tới Đông Nam Á và Australia.

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Phát biểu mới đây của cố vấn lãnh đạo tối cao Iran Mohsen Rezaei rằng một thỏa thuận với Mỹ chỉ có thể đạt được nếu Washington giải ngân 24 tỷ USD tài sản bị phong tỏa đã mở ra một câu hỏi lớn hơn: Iran đang có bao nhiêu tiền bị giữ ở nước ngoài, vì sao họ không thể lấy lại, và số tiền đó có thể giúp hồi sinh một nền kinh tế đang kiệt sức?

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Việc bổ nhiệm người đứng đầu các cơ quan an ninh ở Israel hiếm khi diễn ra mà không có những cuộc đấu đá hậu trường. Tuy nhiên, quá trình phê chuẩn Thiếu tướng Roman Hofman vào chức vụ giám đốc Cơ quan tình báo Mossad đã trở thành một cuộc đối đầu pháp lý chưa từng có tiền lệ. việc Thủ tướng Benjamin Netanyahu đề cử ông đã gây chia rẽ trong giới lãnh đạo cấp cao của đất nước.

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Cơ quan công tố Pháp đang điều tra một số quân nhân và cá nhân dân sự bị nghi thiết lập cấu trúc hoạt động dưới dạng công ty tư nhân nhằm khai thác, trao đổi trái phép thông tin mật và trang bị quân sự.

Biến tướng ăn xin đường phố

Biến tướng ăn xin đường phố

Núp bóng dưới danh nghĩa “khối nghỉ hè” đi làm thêm, những đứa trẻ đang lang thang ăn xin, bán vé số ở các khu phố, chợ đêm luôn có cha mẹ hoặc một tổ nhóm phía sau điều khiển và chỉ đạo. Đồng tiền kiếm được trên thân xác và sức lao động của trẻ em trở thành nỗi nhức nhối chưa có lời giải trong nhiều năm nay…

Nước Pháp và những “cánh cửa số” quên chưa khóa

Nước Pháp và những “cánh cửa số” quên chưa khóa

Hàng chục triệu dữ liệu gắn với giấy tờ định danh - hộ chiếu, căn cước, thẻ cư trú - được rao bán công khai trên một diễn đàn tội phạm mạng hôm 16/4. Người rao bán ẩn danh sau tài khoản “breach3d” tuyên bố dữ liệu lấy từ ANTS, cơ quan chính phủ phụ trách cấp thẻ căn cước, hộ chiếu, thẻ cư trú, giấy phép lái xe và đăng ký xe tại Pháp. Ít ngày sau, Bộ Nội vụ Pháp xác nhận vụ việc và mở điều tra. Vụ việc không phải là một hiện tượng đơn lẻ, mà nối vào chuỗi sự cố an ninh mạng nhằm vào các cơ sở dữ liệu công của Pháp từ cuối năm 2025.

Trung Đông và Bắc Phi cùng hợp tác chống tội phạm mạng

Trung Đông và Bắc Phi cùng hợp tác chống tội phạm mạng

Trong một thế giới mà tội phạm mạng không còn biên giới, việc đối phó với chúng đòi hỏi sự chung tay toàn cầu. Khu vực Trung Đông và Bắc Phi (MENA), nơi ghi nhận mức tăng chóng mặt của các cuộc tấn công mạng, vừa chứng kiến một chiến dịch hợp tác chưa từng có trong lịch sử: Chiến dịch Ramz.

Vẫn sôi động “chợ đen” động vật hoang dã

Vẫn sôi động “chợ đen” động vật hoang dã

Núp bóng dưới các tên gọi “hội sinh vật cảnh, CLB giải cứu, nhóm yêu động vật...” nhưng thực tế, phía sau đó là cảnh buôn bán, trao đổi động vật hoang dã bằng các mật danh, từ lóng. Sự bùng nổ các khu “chợ ảo” bán hàng thật, không chỉ tiếp tay tận diệt muông thú mà còn tiềm ẩn hiểm họa lây lan dịch bệnh...

Đốt cả sự nghiệp trên làn khói trắng

Đốt cả sự nghiệp trên làn khói trắng

Khi vụ việc ca sĩ Miu Lê còn đang phả hơi nóng hầm hập trên các phương tiện thông tin đại chúng, giới giải trí lại rúng động bởi việc Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an TP Hồ Chí Minh bắt quả tang ca sĩ Long Nhật (Đinh Long Nhật) và Sơn Ngọc Minh đang tàng trữ và sử dụng trái phép chất ma túy.

Vén màn thủ đoạn buôn lậu vàng xuyên biên giới

Vén màn thủ đoạn buôn lậu vàng xuyên biên giới

Trong dòng người qua lại tấp nập nơi cửa khẩu biên giới Tây Nam, những chiếc xe chở cá, xe đông lạnh, những hành khách mang theo vài món nữ trang hay các kiện hàng điện tử tưởng chừng vô hại vẫn ngày ngày nối nhau vào nội địa. Nhưng, phía sau vẻ bình thường ấy lại là những mắt xích của các đường dây buôn lậu vàng xuyên quốc gia với quy mô hàng trăm, hàng nghìn tỷ đồng...

Vẽ giấc mơ đổi đời bằng mai mối lấy chồng ngoại

Vẽ giấc mơ đổi đời bằng mai mối lấy chồng ngoại

Những lời quảng cáo như “lấy chồng nước ngoài đổi đời”, “sang xứ người sống sung sướng”, “không phải lao động vất vả vẫn có cuộc sống giàu sang” đang xuất hiện ngày càng nhiều trên mạng xã hội. Đằng sau những viễn cảnh hào nhoáng ấy là nguy cơ mua bán người, bóc lột sức lao động, bạo hành và nhiều bi kịch đau lòng của các cô gái trẻ nhẹ dạ cả tin.

“Tín dụng đen” biến tướng

“Tín dụng đen” biến tướng

Khi hụi (họ, biêu, phường) chuyển lên không gian mạng, niềm tin không còn được kiểm chứng bằng sự gần gũi hay danh dự cá nhân, mà bằng những hình ảnh, lời quảng cáo hoặc lượt tương tác trên mạng xã hội. Điều này khiến nhiều người tin tưởng mù quáng, thậm chí bán nhà đất, cầm cố tài sản, vay nặng lãi để tham gia. Từ chơi hụi online, họ rơi vào cái bẫy của “tín dụng đen”...

Tội phạm công nghệ cao và “dịch vụ hóa” hành vi

Tội phạm công nghệ cao và “dịch vụ hóa” hành vi

Với nạn nhân, một cuộc tấn công mạng thường ập đến như một cú sập hệ thống không báo trước: dữ liệu bị khóa, hoạt động tê liệt, danh tiếng bị đem ra mặc cả. Nhưng với kẻ đứng phía sau, đó ngày càng giống một giao dịch mua dịch vụ: mua quyền truy cập, thuê mã độc, dùng hạ tầng thanh toán ẩn danh, rồi chia tiền chuộc theo tỷ lệ đã định. Tội phạm mạng hiện không còn là lãnh địa riêng của những thiên tài ẩn danh. Nó đã trở thành một thị trường. Và khi đã được đóng gói, chuẩn hóa như một dịch vụ, nó ngày càng rẻ hơn, dễ dùng hơn và phổ biến hơn.

Vụ án mạng và “hai thập kỷ tranh cãi”

Vụ án mạng và “hai thập kỷ tranh cãi”

Một cô gái người Ý bị sát hại dã man, bạn trai trở thành nghi phạm số 1, bị truyền thông cả nước săn đuổi rồi cuối cùng lĩnh án tù sau gần một thập kỷ xét xử. Tưởng như vụ án đã khép lại, cho tới gần 20 năm sau, khi những dấu vết DNA cực nhỏ từng bị quên lãng được phân tích lại bằng công nghệ pháp y hiện đại, dẫn đến một nghi can khác.

INTERPOL siết vòng vây với tội phạm dược phẩm trực tuyến

INTERPOL siết vòng vây với tội phạm dược phẩm trực tuyến

Trong hai thập kỷ qua, Tổ chức cảnh sát hình sự Quốc tế (INTERPOL) đã kiên trì theo đuổi một cuộc chiến âm thầm liên quan trực tiếp đến sinh mạng hàng triệu người: cuộc chiến chống buôn bán dược phẩm bất hợp pháp. Chiến dịch Pangea XVIII vừa khép lại một lần nữa vẽ lên một bức tranh phức tạp về sự chuyển dịch của loại tội phạm này đem đến những cảnh báo đáng chú ý cho chúng ta.

“Thầy bói cõi mạng” tái xuất

“Thầy bói cõi mạng” tái xuất

Khi những thầy bói, bà đồng tự xưng trên mạng xã hội bị dẹp loạn, thời gian gần đây, “cõi mạng” lại xuất hiện những master (bậc thầy) quảng cáo bản thân đã trải qua quá trình tu luyện vượt qua các ràng buộc của thế giới vật chất, đạt đến sự thông tuệ và kết nối sâu sắc với vũ trụ…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Ngày 22/2/2026, quân đội Mexico tuyên bố đã tiêu diệt Nemesio Rubén Oseguera Cervantes - biệt danh “El Mencho”, thủ lĩnh băng Jalisco Thế hệ mới (CJNG), một trong những tổ chức ma túy nguy hiểm nhất Mexico và là nguồn cung fentanyl, methamphetamine, cocaine lớn vào thị trường Mỹ - trong một chiến dịch tại Tapalpa, bang Jalisco. Nhưng đến đầu tháng 5/2026, hồ sơ công khai của Bộ Ngoại giao Mỹ về El Mencho vẫn còn hiển thị phần thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn tới việc bắt giữ hoặc kết án đối tượng này. Sự chậm trễ ấy có thể chỉ là thủ tục pháp lý, nhưng với một trùm ma túy từng nhiều lần bị đồn đã chết, nó cho thấy một điều khác: trong thế giới cartel, ngay cả cái chết cũng cần được xác nhận bằng quyền lực, hồ sơ và thời gian.

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Một “ngôi sao mạng xã hội” ở Ấn Độ xây dựng hình ảnh giang hồ trên Instagram suốt hơn một thập kỷ, cho đến khi cảnh sát lật lại hồ sơ cũ và phát hiện phía sau lớp vỏ đó là một chuỗi tội ác kéo dài từ giết người, sử dụng vũ khí đến các cáo buộc hiếp dâm.

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.