Nguy cơ đổ vỡ đàm phán giữa phương Tây và Iran

Việc Mỹ bác yêu cầu của Nga về việc bảo đảm bằng văn bản rằng sẽ không áp dụng lệnh trừng phạt kinh tế đối với các giao dịch kinh tế giữa Nga và Iran trong khuôn khổ Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA), còn gọi là Thỏa thuận hạt nhân Iran đang khiến tiến trình đàm phán để đưa Iran và Mỹ quay trở lại Thỏa thuận trở nên bế tắc, thậm chí có nguy cơ đổ vỡ.

Phương Tây nổi đóa gọi việc Nga đưa ra yêu cầu Mỹ bảo đảm không áp dụng lệnh cấm vận kinh tế đối với các giao dịch với Iran trong khuôn khổ Thỏa thuận hạt nhân Iran là hành động “bắt cóc” Thỏa thuận hạt nhân làm quân bài trong cuộc đối đầu với phương Tây xung quanh vấn đề Ukraine.

Sau nhiều tháng đàm phán đầy cam go ở Vienna, các bên đang chuẩn bị kết thúc đàm phán, đi đến thỏa thuận theo đó Mỹ sẽ dỡ bỏ các lệnh cấm vận và Iran quay trở lại tuân thủ đầy đủ Thỏa thuận hạt nhân. Các thỏa thuận mới có sự điều chỉnh nhất định nhằm đáp ứng một số yêu cầu của Mỹ để nước này chấp nhận quay trở lại Thỏa thuận. Từ khi Mỹ rời khỏi Thỏa thuận vào tháng 5-2018, Thỏa thuận đã gần như “chết lâm sàng” và có nguy cơ “chết vĩnh viễn” sau khi Iran cũng tuyên bố không tuân thủ Thỏa thuận nữa, tái khởi động các lò phản ứng hạt nhân. Năm 2021, ông Joe Biden lên làm Tổng thống Mỹ, các cường quốc châu Âu đưa ra quyết tâm khôi phục Thỏa thuận hạt nhân Iran, đưa hai nước Mỹ và Iran trở lại bàn đàm phán và tuân thủ đầy đủ các điều kiện của JCPOA. Các điều kiện mới cũng được Mỹ và Iran đưa ra để đàm phán bổ sung.

Nguy cơ đổ vỡ đàm phán giữa phương Tây và Iran -0
Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov

Tuy nhiên, nỗ lực đàm phán đang có nguy cơ thành “công cốc” sau khi Nga bất ngờ đưa ra yêu cầu rằng Mỹ phải bảo đảm bằng văn bản rằng giao thương kinh tế giữa Nga với Iran sẽ được miễn áp dụng lệnh trừng phạt của Mỹ do Nga triển khai chiến dịch quân sự ở Ukraine. Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov hôm 5-3 nói rằng với các lệnh trừng phạt được phương Tây triển khai ồ ạt, Nga cần phải yêu cầu Mỷ bảo đảm một cách chắc chắn rằng các lệnh trừng phạt của Mỹ không ảnh hưởng đến quyền lợi của nước Nga trong khuôn khổ Thỏa thuận hạt nhân Iran.

Nếu phương Tây không chấp nhận yêu cầu của Nga - và điều này hầu như chắc chắn xảy ra, bởi nó sẽ mở ra một lỗ hổng to lớn trong cơ chế trừng phạt - thì “sinh mệnh” của Thỏa thuận hạt nhân sẽ được đặt trong tay Moscow, khi đó Nga có thể sẽ dùng quyền phủ quyết toàn bộ Thỏa thuận hạt nhân. Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken cho rằng, yêu cầu của Nga là “không phù hợp”, rằng các biện pháp trừng phạt áp dụng sau khi Nga đưa quân sang Ukraine “không có liên quan gì đến Thỏa thuận hạt nhân Iran”.

Nga là một bên quan trọng trong Thỏa thuận hạt nhân Iran. Sau khi Mỹ và Iran đều rút khỏi Thỏa thuận, chính Nga đã đóng vai trò trung gian với các hoạt động ngoại giao không mệt mỏi để kéo cả hai nước quay trở lại bàn đàm phán, mở ra cơ hội khôi phục Thỏa thuận hạt nhân. Đây là một trong những chương trình hợp tác hiếm hoi giữa Nga với phương Tây trong bối cảnh căng thẳng ngoại giao giữa hai bên liên tục gia tăng, đặc biệt là cuộc đối đầu xung quanh vấn đề Ukraine. Một bản thỏa thuận mới đã được Nga và các nước châu Âu soạn thảo với các điều khoản “chấp nhận được” đối với cả Mỹ và Iran. Thế nhưng, cuộc đối đầu căng thẳng giữa Nga và phương Tây đang làm cho mọi nỗ lực ngoại giao đứng trước nguy cơ trắng tay.

Giới chức Iran đã tỏ ra mất kiên nhẫn và chỉ trích Nga. Tehran cho rằng việc Moscow thay đổi lập trường đối với tiến trình đàm phán Vienna là nhằm phục vụ lợi ích của mình ở chỗ khác chứ không phục vụ cho Thỏa thuận hạt nhân và điều đó không mang tính xây dựng đối với tiến trình đàm phán Vienna về Thỏa thuận hạt nhân.

Giới phân tích cho rằng ngoài các lợi ích về chính trị, Nga còn có lợi ích kinh tế rất quan trọng khi đưa ra điều kiện “chặn đứng” đàm phán Vienna. Với sản lượng 2 triệu thùng dầu thô mỗi ngày, Iran cần phải tiếp tục được giữ ở thế bị cấm vận dầu mỏ, vì nếu sản lượng dầu này được tung ra thị trường toàn cầu sau khi Mỹ dỡ bỏ lệnh cấm vận thì giá dầu thế giới sẽ hạ nhiệt, chiến lược “giá dầu thô cao” của Moscow trong cuộc đối đầu hiện nay với phương Tây sẽ phá sản. Nga là nước sản xuất dầu thô lớn ngoài OPEC, là nguồn cung dầu lớn cho cả Mỹ và châu Âu với giá cả rẻ hơn so với các nhà cung cấp khác. Việc đẩy giá dầu thô lên cao không chỉ nhằm đánh kinh tế Mỹ và châu Âu mà còn giúp Nga duy trì nguồn thu.

Trong một diễn biến khác, Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Rafael Grossi đã đến Iran hôm 5-3 nhằm tìm kiếm thỏa thuận đảm bảo cơ chế thanh sát hạt nhân ở Iran trong thời gian tới. Ông Grossi hy vọng sẽ giải quyết nốt các vấn đề khúc mắc liên quan các yêu cầu của IAEA về việc tiếp cận 4 địa điểm nghi ngờ có các hoạt động hạt nhân. Phía Iran muốn IAEA chấm dứt việc điều tra này, cho rằng nghi ngờ của cơ quan này chỉ dựa trên thông tin tình báo thiếu cơ sở của Israel. Ông Mohammad Eslami, người đứng đầu Hiệp hội Năng lượng nguyên tử Iran cũng bày tỏ mong muốn IAEA không tiếp tục sử dụng thông tin tình báo của Israel để làm căn cứ trong làm việc với Iran.

Iran và IAEA đã đồng ý sẽ tiến hàn ký kết văn bản thỏa thuận về cơ chế thanh sát hạt nhân Iran vào tháng 6-2022. Đó cũng là thời điểm Thỏa thuận hạt nhân Iran dự kiến sẽ được tái khởi động sau thỏa thuận đàm phán Vienna. Với tình hình đối đầu căng thẳng hiện nay giữa Nga và phương Tây, việc Iran và IAEA đồng ý thỏa thuận về cơ chế thanh sát hạt nhân cũng không có nhiều ý nghĩa, nhất là khi Thỏa thuận hạt nhân cũng đang có nguy cơ bị xóa sổ hoàn toàn bởi quyền phủ quyết của Nga.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?