Nguy cơ cuộc chạy đua vũ khí hạt nhân mới

Thế giới lại đứng trước nguy cơ một cuộc chạy đua hạt nhân khi các cường quốc sở hữu loại vũ khí giết người hàng loạt này đưa ra chiến lược mới để phát triển nó.

“Bấm nút”

Vào đầu tháng 2-2018, Bộ Quốc phòng Mỹ thông báo chiến lược hạt nhân mới nhằm răn đe 2 đối tượng chính là Nga và Trung Quốc.

Chiến lược hạt nhân mới của Mỹ được cho là ngăn chặn tham vọng địa chính trị của Nga tại châu Âu và tham vọng của Trung Quốc làm thay đổi hiện trạng tại châu Á - Thái Bình Dương. Để làm được điều này, Mỹ cần phải nhanh chóng “Nâng cấp kho vũ khí hạt nhân” để xứng đáng là “người lính canh giữ tự do cho thế giới”.

Sau hơn một tháng, kể từ khi công bố chiến lược hạt nhân mới, những dấu hiệu của một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân đã dần hiện rõ. Nhiều người lo ngại đây là khởi điểm của một cuộc chạy đua vũ trang mà Tổng thống Donald Trump “chính thức bấm nút”.

Giáo sư Pierre Grossier, Đại học Chính trị Paris nhận định, quân đội Mỹ sẽ được trang bị vũ khí mới trong đó có tên lửa đạn đạo tầm ngắn với đầu đạn hạt nhân có sức hủy diệt thấp với 2 ưu điểm: uyển chuyển và đa dạng đáp ứng kế hoạch của Mỹ về một cuộc chiến tranh quy ước dưới dạng vũ khí hạt nhân loại yếu và một cuộc tấn công bằng hạt nhân nhưng hạn chế trong một khu vực, như uy hiếp Baltic chẳng hạn mà đối thủ là một cường quốc hạt nhân tầm cỡ như Nga. Hoặc là đối phương là một cường quốc hạt nhân loại nhỏ như Triều Tiên nhắm vào một đồng minh của Mỹ ở châu Á như Hàn Quốc.

Theo giải thích của chuyên gia Benjamin Hautecouverture, trong vòng 8 năm qua, nhân loại đứng trước một tình thế hoàn toàn mới, nguy hiểm hơn, bất an hơn. Hai mối đe dọa chính trong “chính sách sức mạnh hạt nhân mới” của Mỹ là chạy đua vũ trang và sự trở lại của nước Nga ở tư thế một đối thủ chiến lược.

Vũ khí hạt nhân cỡ nhỏ và vừa đang được phát triển mạnh trong cuộc đua chế tạo vũ khí hạt nhân trên toàn cầu.
Vũ khí hạt nhân cỡ nhỏ và vừa đang được phát triển mạnh trong cuộc đua chế tạo vũ khí hạt nhân trên toàn cầu.

Không chỉ có vậy, Mỹ còn e ngại cả Trung Quốc khi nước này trỗi dậy như là một đối thủ lợi hại không kém. Thêm vào đó là chương trình hạt nhân của Triều Tiên và Iran. Trong đó Mỹ đặc biệt lo ngại học thuyết quốc phòng của Nga dưới thời Tổng thống Vladimir Putin đề xuất sử dụng vũ khí hạt nhân trong các cuộc xung đột cấp vùng để buộc đối phương phải xuống thang.

Không chỉ các cường quốc hạt nhân, những nước như Anh, Pháp... cũng có động thái mới. Báo Libération đưa tin dự luật chi tiêu quân sự của Pháp mới được trình lên chính phủ, trong đó đặc biệt có nội dung nâng cấp kho vũ khí hạt nhân của nước này đang làm dấy lên tranh luận xung quanh về khả năng răn đe hạt nhân của Pháp. Người ủng hộ thì cho rằng tăng cường kho vũ khí hạt nhân là “sự bảo đảm cuối cùng cho vị thế của đất nước trên trường thế giới”.

Còn những ý kiến chống lại thì lập luận vũ khí nguyên tử có thể bị dùng sai mục đích hay trở nên cực kỳ nguy hiểm khi rơi vào tay những kẻ khủng bố. Điều quan trọng là một khi tính chất răn đe của vũ khí hạt nhân không còn ý nghĩa, thì đó là thứ vũ khí hủy diệt thực sự.

Chuyên gia Tiphaine de Champschesnel tại Viện Nghiên cứu chiến lược thuộc Trường Quân sự Pháp nói: “Răn đe hạt nhân luôn có căn cứ. Việc chấm dứt Chiến tranh Lạnh đã không thiết lập được một thế giới ổn định mà trái lại, thế giới đang trở nên ngày càng khó lường”.

Trong khi đó, trên báo Le Figaro (Pháp), tác giả Renaud Girard dấu hiệu “hồi sinh chiến lược vũ khí hạt nhân” đang mạnh hơn bao giờ hết. Khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, nhiều nước phương Tây nghĩ rằng vũ khí nguyên tử không còn là vấn đề của các siêu cường và lĩnh vực này sẽ dịch chuyển sang các cường quốc tầm trung, chủ trương phát triển loại vũ khí này, như Pakistan, Iran, Triều Tiên...

Châu Âu cũng tạm yên tâm với một loạt hiệp định kiểm soát, cắt giảm vũ khí hạt nhân, như Hiệp định về lực lượng hạt nhân tầm trung (IFN), Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược liên lục địa (START)... và Hiệp định mới về cắt giảm vũ khí chiến lược liên lục địa (NEW START), được Thượng viện Mỹ phê chuẩn hồi tháng 12-2010. Tuy nhiên, theo Renaud Girard, có lẽ nhiều người đã quá lạc quan.

Mô phỏng sức công phá của các loại bom nguyên tử. Ảnh: Youtube.
Mô phỏng sức công phá của các loại bom nguyên tử. Ảnh: Youtube.

Một kiểu “lách luật”?

Vũ khí nguyên tử truyền thống có sức công phá khủng khiếp không bao giờ được sử dụng trừ phi các bên chấp nhận cái giá là hủy diệt hoàn toàn. Do vậy, các chiến lược gia của Bộ Quốc phòng Mỹ cho rằng cần phải có vũ khí hạt nhân tầm trung để có thể răn đe và ngăn cản đối thủ tiến quân trong khu vực, đe dọa trực tiếp các đồng minh của Mỹ với chủ trương thay thế một số đầu đạn hạt nhân lớn và cực mạnh bằng các đầu đạn nhỏ và có sức công phá nhỏ hơn, để có thể trang bị cho tàu ngầm, máy bay hoặc các giàn tên lửa đặt trên đất liền.

Tài liệu của Mỹ cũng đề nghị lắp đặt đầu đạn hạt nhân có sức công phá nhỏ vào một số tên lửa hành trình trên các tàu chiến của hải quân Mỹ. Renaud Girard cho rằng tuy gọi là vũ khí hạt nhân loại nhỏ, sức công phá yếu, nhưng đó chính là bom H, với sức công phá bằng một nửa quả bom nguyên tử mà Mỹ đã thả xuống Nagasaki (Nhật Bản) khiến 70.000 người thiệt mạng.

Nga và Trung Quốc đã chỉ trích Mỹ muốn tái khởi động Chiến tranh Lạnh. Chuyên gia hạt nhân Hassan Beheshtipour, một nhà bình luận chính trị quốc tế người Iran, nói: “Học thuyết hạt nhân mới của Mỹ là hiểm họa với toàn thế giới và nhân loại. Đây là mong muốn của Mỹ bắt đầu một cuộc chạy đua vũ trang, trong đó các nước khác sẽ cải thiện khả năng hạt nhân và kho vũ khí của mình, dẫn đến sự vi phạm cân bằng quốc tế về quyền lực hạt nhân”.

Để đáp lại chiến lược hạt nhân mới của Mỹ, Nga cũng đang tích cực tăng cường sức mạnh hạt nhân, dự kiến đến năm 2026 sẽ triển khai một đơn vị lực lượng hạt nhân với tổng số 8.000 đầu đạn, trong đó vừa bao gồm đầu đạn hạt nhân cỡ lớn, vừa bao gồm hàng nghìn đầu đạn hạt nhân với đương lượng nổ thấp và rất thấp kiểu mới. Cho đến nay, Nga rất chú trọng phát triển vũ khí hạt nhân chiến thuật, khiến chúng trở thành một lực lượng răn đe khiến phương Tây không thể xem thường.

Tuy sức sát thương không bằng vũ khí hạt nhân chiến lược, nhưng có ưu thế vận dụng mức độ tấn công chuẩn xác cao, loại hình vũ khí đa dạng và hiệu quả sát thương có thể kiểm soát. Theo đánh giá của tình báo Mỹ, việc Nga tăng cường triển khai vũ khí hạt nhân chiến thuật là biện pháp “cân bằng” để Nga ứng phó với sự bao vây quân sự bằng vũ khí hạt nhân và vũ khí thông thường của NATO đứng đầu là Mỹ.

Hoa Huyền

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.