Người tiền sử đã chế ra máy tính và biết sử dụng nguồn điện?

Nhiều nhà nghiên cứu đã khẳng định: Những nền văn minh cổ đã đạt được trình độ phát triển kỹ thuật mà con người thời hiện đại khó mà tưởng tượng ra được. Những phát minh đầy dấu ấn của họ lặng lẽ đi qua trong các cuốn sách dạng “original” của lịch sử.

Sự khẳng định này được thể hiện rõ nét bởi các bằng chứng rõ ràng - đầy tính kỳ lạ và khó lý giải - hiện diện đó đây trong các đền thờ cũng như bảo tàng cổ. Trước mắt chúng ta luôn hiện hữu các phát kiến khoa học nghiêm túc, mang tính kỹ thuật thuần túy tồn tại ngay từ thời xa xưa. Đó lại thêm một các lý giải nữa, rằng lịch sử đã có những “vệt trắng” ẩn giấu rất nhiều điều kỳ thú trong đó.

Vào đầu thế kỷ XX, các ngư dân Hy Lạp phát hiện gần đảo Antikythera mảnh vụn của một con tàu vỡ đôi trước đấy chừng 2000 năm - bị đắm cùng với một kho báu khổng lồ. Tàu này chuyên chở các bức tượng bằng đồng và đá hoa cương trên đường tới La Mã, gặp nạn vào khoảng năm 65 Tr.CN. Trên boong tàu người ta tìm thấy những hiện vật bằng gỗ và bằng đồng, tuy đã bị rỉ sét rất nhiều nhưng hiển nhiên đó là phần còn sót lại từ một chiếc bánh răng của một thiết bị dùng để đo trọng lượng (cân).

Đến năm 1954, nhà toán học nổi tiếng người Anh, Derek John de Solla Price (1922-1983), người từng được tôn vinh là “cha đẻ của bộ môn Đo lường hiệu suất khoa học” (Scientometrics), đang nghiên cứu và giảng dạy tại Trường đại học tổng hợp Cambridge đi tới sự khẳng định rằng, đây chính là một phần thuộc “cỗ máy tính” huyền thoại của người Hy Lạp cổ, một vật dụng kỹ thuật hoàn hảo nhất so với tất cả các sáng chế trong suốt nhiều thế kỷ sau đó ở châu Âu.

Tính chất cơ học thực tiễn của “cỗ máy tính” này hoạt động theo nguyên tắc hoàn thiện y như với loại đồng hồ treo tường của thời hiện đại. Cỗ máy cổ đại cấu thành từ ít nhất là 20 chiếc bánh răng, được giữ bởi các trục bằng đồng, rồi tất cả được xếp gọn vào trong một chiếc hộp bằng gỗ có nắp đóng mở hẳn hoi. Khi quay trụ chính - xuyên qua giữa hộp, lập tức các mũi tên (kim) sẽ chuyển động với nhiều vận tốc khác nhau trên mặt cái mâm gỗ gắn bên ngoài.

Chú giải của R. Noorbergen.
Chú giải của R. Noorbergen.

Thiết bị này thực ra là một mô hình cơ động, thể hiện vị trí của các hành tinh thuộc hệ mặt trời mà mắt thường nhìn thấy được, bao gồm mặt trời, mặt trăng, sao kim, sao mộc, sao thủy, sao hỏa và sao thổ, với khoảng cách vị trí của chúng được tính rất chính xác.

Giáo sư D. Price còn khẳng định thêm: “Một công cụ như vậy không tìm thấy được ở bất cứ nơi nào khác trên thế giới. Không tồn tại thứ văn tự cổ nào - khoa học cũng như văn học - đề cập tới một thiết bị tương tự”. Rồi ông tiếp tục: “Máy tính” chỉ có trong huyền thoại truyền khẩu.

Khám phá ở Antikythera hiển nhiên là một phần của kho tàng tri thức cổ lớn lao, tuy không tới được với nền khoa học phổ biến tại Âu lục nhưng người Arập đã biết cách sử dụng chúng”. Quả đúng vậy, sau nhiều thế kỷ muộn hơn, chính người Arập đã chế ra hệ thống lịch cơ học, làm kinh ngạc giới chế tạo đồng hồ châu Âu thời Trung cổ; cũng như với nhà toán học Pháp Blaise Pascal (1623-1662), người được tôn vinh là “cha đẻ” của dạng máy tính đầu tiên trên thế giới.

Hiện vật cổ ở Antikythera được hoàn thiện như một cỗ máy tính vào năm 2007.
Hiện vật cổ ở Antikythera được hoàn thiện như một cỗ máy tính vào năm 2007.

Một thứ đồ cổ nữa cũng thật khó giải thích với các nhà khoa học hiện đại: một hình thể nhỏ, gọi nôm na là “con báo”, được phát hiện ở Panama giữa thập niên 20 thế kỷ trước. Giới xây dựng tân kỳ đưa ra giả thuyết, rằng đó là “model đời chót” của hệ máy xúc đào hiện đại. Bất chấp tuổi tác cổ xưa của vật thể, các “tam giác” nhỏ ngoài rìa làm người ta liên tưởng tới những cái xẻng của tay máy cơ học. Cặp “bánh răng” trên đỉnh và sau đuôi vật thể là 2 trục chính duy trì sự hoạt động của guồng xích,  hoặc hệ thống dây curoa...

Tuy nhiên cũng có nhiều nhà khoa học khác lên tiếng phản bác sự “liên tưởng thái quá” này. Còn những người ủng hộ quan điểm trên nhanh chóng gắn sự kiện ở Panama với việc thi công xây dựng các đô thị cổ trên độ cao hàng nghìn mét so với mực nước biển, như thành phố Machu Picchu trên dãy núi Andes thuộc Peru ở Nam Mỹ chẳng hạn.

Người ta quả quyết rằng, để đưa được một lượng lớn đất đá và vật liệu xây cất lên độ cao “khó với” như vậy, cần phải có phương tiện xây dựng chuyên dụng như dạng “con báo” nói trên. Nhưng các tư liệu lịch sử rõ ràng đã đặt dấu chấm hết cho vấn đề gây tranh cãi này: chính các nô lệ cùng công nhân xây dựng thời cổ đã dùng sức người vận chuyển lên cao mọi thứ!

Một giả thuyết “quả cảm” nữa liên quan đến các tranh khắc trên tường một ngôi đền Ai Cập cổ ở vùng Dendera, được xây dựng trong giai đoạn từ năm 300-30 T.CN thờ nữ thần Hathor. Theo ký giả khoa học Mỹ Rene Noorbergen, thì bức khắc thể hiện thần Horus là vị thần của mặt trời, đồng thời cũng là thần hộ mệnh của nguồn năng lượng. Trên đầu thần là một khối hình cầu biểu tượng cho thứ năng lượng mới, còn thấp xuống phía dưới chân là nơi tích trữ hay máy phát điện.

Giáo sư D. Price cùng mô hình phục chế từ con tàu đắm.
Giáo sư D. Price cùng mô hình phục chế từ con tàu đắm.

Hình con rắn đóng vai trò như sợi dây dẫn đến dụng cụ thắp sáng, còn đóa sen nở chính là ổ cắm nối từ nguồn ra. Các điện cực trái dấu thể hiện qua hình khắc 2 người ngồi đối diện nhau. Thế con khỉ đứng cầm dao thì sao?

“Người Ai Cập cổ đại - R. Noorbergen biện luận - vốn rất quen thuộc với những nguồn năng lượng khổng lồ mà họ nắm bắt được, nên họ không muốn con người là vật thí nghiệm trực tiếp ở giữa dòng điện. Tranh khắc con khỉ đã thể hiện rõ ý tưởng này. Còn cặp dao nhọn đóng vai trò như cái cầu dao hay cầu chì cũng vậy”. Đương nhiên giả thuyết của R. Noorbergen cũng bị nhiều nhà khoa học khác phản bác lại.

Còn học giả nổi tiếng người Mỹ, Carl Sagan (1934-1996) cho rằng: “Thật nực cười khi ai đó cố tìm trong các tác phẩm nghệ thuật cổ những chi tiết tỉ mỉ thể hiện trình độ kỹ thuật cao siêu. Những tranh khắc trên tường tại Dendera đơn giản chỉ nhằm mô tả lễ hội đậm chất tín ngưỡng của người Ai Cập cổ mà thôi”.

Riêng C. Sagan từng tìm thấy một bức tượng giống mô hình chiếc xe hơi giữa các pho tượng trong đền thờ mặt trời tại San Juan Teotihuacán ở Mexico, nhưng vị học giả này không bao giờ tách rời hiện vật ấy ra khỏi bức tranh chung tôn vinh thần mặt trời và giới khảo cổ học cũng ủng hộ quan điểm của ông.

Tranh khắc trên tường tại đền thờ thần Hathor.
Tranh khắc trên tường tại đền thờ thần Hathor.

Những giả thuyết “xác đáng” trên lẽ dĩ nhiên luôn tạo ra các mối ngờ vực, bởi chẳng lẽ người cổ đại lại có nền kỹ thuật “vượt bậc” như chúng ta hiện nay hay sao? Riêng cố học giả C. Sagan từng khẳng định rằng: “Những đồ vật ấy thực ra muốn thể hiện một kiểu văn tự bí hiểm nào đó, làm đau đầu nhiều bộ óc kiệt xuất giữa thời hiện đại. Và chính họ đã nhìn vào vật cổ để tự mục kích những gì mà họ muốn thấy”.

Bất chấp tất cả những điều trên, vậy nền văn minh tân kỳ của chúng ta sẽ lý giải ra sao về những công trình khổng lồ, mà cư dân của nhiều nền văn minh cổ đã tạo dựng nên, tồn tại gần như vĩnh cửu với thời gian mà nền kỹ thuật đương đại chưa chắc đã thực hiện được?!

Thu Hường (tổng hợp)

Các tin khác

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Hệ thống quan trắc môi trường tự động là trụ cột quan trọng của quản trị môi trường, cung cấp dữ liệu phục vụ giám sát và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên liên tiếp thời gian qua, nhiều vụ việc dữ liệu quan trắc môi trường bị can thiệp, thao túng, không chỉ đặt ra trách nhiệm của các bộ, ngành, cá nhân có liên quan, mà còn đặt ra câu hỏi về doanh nghiệp được hưởng lợi, cơ chế quản lý dữ liệu và khả năng truy đến cùng chuỗi hành vi nếu có sự móc nối giữa các bên.

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Từng hai lần lĩnh án tù, Nguyễn Văn Dũng tiếp tục xuất hiện trong các phim ngắn với vai “đại ca” giang hồ. Trong vụ án liên quan kênh YouTube “Đời TV”, lời khai của những người tham gia cho thấy Dũng được mời đóng phim vì có lượng người theo dõi, có thể giúp kênh tăng lượt xem.

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.