Nghịch lý năng lượng tái tạo: Pin mặt trời và chất thải độc hại

Giống như bất cứ thứ gì được sản xuất, pin mặt trời đòi hỏi nguồn tài nguyên thô để tạo thành. Có nhiều vật liệu khác nhau, nhưng chủ yếu những tấm pin được làm từ một loại silicon đặc biệt. Nguồn silicon thô (ở dạng silicon dioxide, hay còn gọi là silica) là khoáng chất được gọi là thạch anh.

Khi silica được chiết xuất, nó cần được tinh chế thành dạng tinh khiết hơn, chẳng hạn như silicon cấp luyện kim. Điều quan trọng cần lưu ý là vật liệu này được sử dụng cho nhiều loại thành phần điện, nhưng là thành phần chính trong sản xuất bảng điều khiển năng lượng mặt trời. Quá trình sản xuất loại silicon này diễn ra trong lò nung khổng lồ, tiêu tốn rất nhiều năng lượng để duy trì hoạt động của chúng.

Trong hầu hết các trường hợp, năng lượng được cung cấp thông qua quá trình đốt nhiên liệu hóa thạch trực tiếp hoặc từ các trạm phát điện cung cấp điện cho lưới điện. Bản thân quá trình sản xuất silic cấp luyện kim cũng tạo ra nhiều khí độc hại - như lưu huỳnh đioxit và oxit nitơ, cũng như tất nhiên, cacbon đioxit (CO2).Trong khi phát thải ở mức độ tương đối thấp, việc sản xuất tấm pin mặt trời quy mô lớn có thể tạo ra một lượng đáng kể các loại khí này (ví dụ như mưa axit...).

Nghịch lý năng lượng tái tạo: Pin mặt trời và chất thải độc hại -0
Làm gì để đối phó với vấn đề rác thải từ pin điện mặt trời sắp tới?.

Tuy nhiên, đây chỉ là bước khởi đầu của quá trình đúc một bảng điều khiển mới. Silicon cấp luyện kim này cũng cần được xử lý kết hợp với axit clohydric để tạo ratrichlorosilan - tiền chất chính của silicon siêu tinh khiết trong ngành công nghiệp bán dẫn. Nó cũng được phản ứng với hydro để tạo ra các dạng trung gian của silicon được gọi là polysilicon và silicontetrachloride, với tỷ lệ khoảng 1:3.

Đối với nhà sản xuất cẩn thận hơn, các sản phẩm thải bỏ có thể được tái chế để thu hồi silicon cho sản xuất trong tương lai; nhưng trong hầu hết các trường hợp, nó chỉ đơn giản là vứt đi. Nếu silictetraclorua tiếp xúc với nước, điều này thường dẫn đến giải phóng axit clohydric, rõ ràng là không tốt cho môi trường.

Tác động môi trường của sản xuất tấm pin mặt trời

Thật không may, việc sản xuất polysilicon vẫn chưa phải là kết thúc của câu chuyện. Để có thể hữu ích cho mục đích chế tạo bảng điều khiển năng lượng mặt trời, cần phải chuẩn bị thêm. Đầu tiên, polysilicon cần được tạo thành thỏi giống như gạch và sau đó được lát thành tấm mỏng.

Tấm Siliconsau đó được “pha tạp” với các chất như gali, cadmium, asen, antimon, bitmut, lithium,..., để tạo ra các thành phần pin mặt trời rất quan trọng tạo ra hiệu ứng quang điện. Hầu hết trong số này, theo đúng nghĩa của chúng, có khả năng rất nguy hiểm đối với môi trường. Quá trình này cũng yêu cầu sử dụng phosphoryl clorua - chất này cũng rất độc và có tính ăn mòn cao.

Không chỉ vậy, hầu hết các bước cũng yêu cầu sử dụng nhiều hóa chất nguy hiểm hơn - trong đó quan trọng nhất là axit flohydric, một trong những loại axit mạnh nhất trên thế giới. Công việc hiện đang được tiến hành để thay thế axit flohydric bằng natri hydroxit, nhưng hóa chất này cũng có những vấn đề cố hữu của riêng nó.

Tuy nhiên, đó vẫn chưa phải là toàn bộ mức độ hủy hoại môi trường tiềm ẩn từ việc sản xuất điện mặt trời. Sản xuất bảng PV cũng tiêu tốn rất nhiều nước. Nước được sử dụng cho nhiều phần khác nhau của quá trình bao gồm làm mát, xử lý hóa chất và ngăn chặn ô nhiễm không khí.

Nghịch lý năng lượng tái tạo: Pin mặt trời và chất thải độc hại -0
Công ty Lotus Energy, có trụ sở tại Australia, phát triển một phương pháp tái chế gần như 100% tấm pin mặt trời cũ.

Để cung cấp cho bạn một ý tưởng sơ bộ về lượng nước được sử dụng, các dự án quy mô tiện ích trong phạm vi 230 đến 550 megawatt có thể tiêu thụ tới 1,5 tỷ lít nước để kiểm soát bụi trong quá trình xây dựng. Người ta cũng có thể sử dụng 26 triệu lít hàng năm để rửa bảng điều khiển trong quá trình hoạt động. Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là lượng nước được sử dụng để làm mát nhiên liệu hóa thạch nhiệt điện và nhà máy điện hạt nhân thường cao hơn đáng kể so với mức này.

Trong khi quá trình thực tế chuyển đổi ánh sáng mặt trời thành điện năng có thể được coi là “xanh”, có một số vấn đề khác với các mảng bảng điều khiển năng lượng mặt trời thường không được xem xét. Ví dụ, mảng điện mặt trời quy mô lớn cần không gian - rất nhiều.

Nếu không được xây dựng trên những địa điểm cánh đồng nâu hoặc trên sa mạc, điều này có thể yêu cầu giải phóng mặt bằng (hoặc thực sự là sử dụng các vùng nước như hồ chứa) để nhường chỗ cho các tấm pin. Điều này có thể tác động trực tiếp đến hệ sinh thái địa phương trong ngắn hạn nhưng cũng có thể ảnh hưởng lâu dài hơn đến môi trường sống của các loài động thực vật bản địa.

Nghịch lý năng lượng tái tạo: Pin mặt trời và chất thải độc hại -0
Cơ sở silicon cấp luyện kim ở Polokwane, Nam Phi.

Điều gì xảy ra với tấm pin mặt trời cũ?

Vào khoảng năm 2050, hoặc lâu hơn, các tổ chức như Cơ quan Năng lượng Tái tạo Quốc tế (IRENA)dự đoán khoảng 78 triệu tấn tấm pin mặt trời có thể sẽ hết tuổi thọ. Sẽ cần phải làm gì đó với đống rác thải này?

Một trong những vấn đề làm phức tạp những nỗ lực tái chế là tấm pin mặt trời có xu hướng được bao bọc trong nhựa và bị kẹp giữa thủy tinh và một tấm nền. Mặc dù không thách thức về mặt kỹ thuật để tháo rời, nhưng nó cần thời gian. Tuy nhiên, những phương pháp hiện có không phải là cách xử lý thân thiện với môi trường nhất.

Ví dụ, tại một cơ sở xử lý rác thải điện tử điển hình, tấm pin mặt trời được tước bỏ khung nhôm và hộp nối để thu hồi kim loại bên trong. Tuy nhiên, phần còn lại của bảng điều khiển được bao bọc trong các lớp nhựa ethylene-vinyl axetat (EVA) liên kết với kính và khó gia công hơn rất nhiều. Vì lý do này, phần còn lại của tấm pin (thủy tinh, polyme và pin mặt trời) thường được cắt nhỏ một cách đơn giản, mặc dù nó được phủ trong các điện cực bạc và được hàn bằng thiếc và chì.

Vì phần lớn khối lượng của vật liệu này là thủy tinh, nên nó thường được coi như một dạng thủy tinh nghiền không tinh khiết. Loại thủy tinh thải này thường không thể được tái chế thêm vì nó thường chứa nhựa, chì, cadmium và antimon; nếu chúng bị rò rỉ ra khỏi chất thải, có thể gây hại cho môi trường.

Nghịch lý năng lượng tái tạo: Pin mặt trời và chất thải độc hại -0
Pin mặt trời hiện vẫn đang đem lại nhiều lợi ích.

Một trong những vấn đề chính của việc tái chế các tấm pin mặt trời là chi phí. Chi phí tái chế toàn bộ bảng điều khiển, như ở Mỹ, có giá từ 12 đến 25 USD, bao gồm cả chi phí vận chuyển. Mặt khác, chi phí ít hơn 1 USD (tùy thuộc vào tiểu bang) để xử lý một bảng điều khiển cũ.

Từ góc độ kinh doanh, không có lợi ích tài chính rõ ràng để tái chế các tấm pin, vậy tại sao phải bận tâm? Một lý do là tấm pin có chứa một số vật liệu rất có giá trị, như bạc và silicon. Nếu giá cả phù hợp, việc trích xuất chúng có thể đáng để đầu tư thời gian để tái chế hiệu quả tấm PV cũ. Đây chính xác là những gì một số công ty, như Veolia, đang làm.

Có trụ sở tại Pháp, công ty này đã phát triển nhà máy tái chế PV silicon quy mô thương mại duy nhất trên thế giới. Công ty thu hồi tấm nền cũ, mài chúng và sau đó xử lý chất thải cho một kỹ thuật quang học đặc biệt để thu hồi một dạng silicon có độ tinh khiết thấp. Veolia ban đầu đã phát triển một quy trình nghiền bi và nhiệt để có thể thu hồi hơn 90% vật liệu có giá trị nhất trong mỗi bảng điều khiển (bao gồm cả bạc). Tuy nhiên, kỹ thuật quang học mới có thể thu hồi hơn 95% các vật liệu cấu thành có giá trị nhất trong tấm PV.

Một tin tuyệt vời, nhưng một số tổ chức còn muốn đi xa hơn nữa. Một nhóm nghiên cứu do Phòng thí nghiệm Năng lượng Tái tạo Quốc gia Mỹ dẫn đầu đang nghiên cứu cách tái chế tấm PV để chiết xuất kim loại và khoáng chất ở dạng tinh khiết cao. Họ hy vọng điều này sẽ làm cho việc tái chế tấm PV thực sự có hiệu quả kinh tế và thân thiện với môi trường nhất có thể.

Nghịch lý năng lượng tái tạo: Pin mặt trời và chất thải độc hại -0
Một trang trại năng lượng mặt trời nổi trên hồ chứa nước Tengeh.

Một ví dụ khác đến từ We Recycle Solar, có trụ sở tại California. Họ đã phát triển một kỹ thuật đặc biệt để chiết xuất càng nhiều vật liệu có giá trị từ tấm pin mặt trời càng tốt. Giống như các công ty tái chế khác, trước tiên họ loại bỏ khung nhôm và hệ thống dây điện,....

Sau đó, họ cắt nhỏ phần còn lại của bảng điều khiển và đưa nó vào quá trình xử lý hóa học đặc biệt, điện phân và các quy trình bổ sung. Quá trình xử lý này cho phép công ty tách kim loại, silicon và thủy tinh cho các chuyến hàng trong tương lai tới các nhà chế biến hạ nguồn. Quá trình này làm giảm đáng kể lượng vật liệu không thể tận dụng từ các tấm pin mặt trời đã qua sử dụng, giảm đáng kể nhu cầu về bãi chôn lấp.

Một công ty khác, Echo Environmental, cũng thực hiện quy trình xử lý ban đầu tương tự đối với tấm pin mặt trời đã qua sử dụng. Tuy nhiên, không giống như các công ty khác, họ đưa những phần còn lại của tấm pin vào một loạt quy trình phay. Điều này tách ra một phần sạch của kính, sau đó có thể được bán để sử dụng trong cách nhiệt sợi thủy tinh hoặc sơn phản chiếu. Phần còn lại của bảng điều khiển (silicon, v.v.), sau đó được trộn với các mạch vụn khác và vận chuyển để nấu chảy.

Tuy nhiên, công ty Lotus Energy có trụ sở tại Australia, phát triển một phương pháp tái chế gần như 100% tấm pin mặt trời cũ. Hơn nữa, quá trình này không sử dụng hóa chất. Quá trình có thể tạo ra nhôm cao cấp, bụi silica cao cấp, đồng, PVC và bạc. Silica cũng có thể được một số nhà sản xuất tận dụng để tái sử dụng.

Diên San (Tổng hợp)

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.