Nghịch lý năng lượng tái tạo: Pin mặt trời và chất thải độc hại

Giống như bất cứ thứ gì được sản xuất, pin mặt trời đòi hỏi nguồn tài nguyên thô để tạo thành. Có nhiều vật liệu khác nhau, nhưng chủ yếu những tấm pin được làm từ một loại silicon đặc biệt. Nguồn silicon thô (ở dạng silicon dioxide, hay còn gọi là silica) là khoáng chất được gọi là thạch anh.

Khi silica được chiết xuất, nó cần được tinh chế thành dạng tinh khiết hơn, chẳng hạn như silicon cấp luyện kim. Điều quan trọng cần lưu ý là vật liệu này được sử dụng cho nhiều loại thành phần điện, nhưng là thành phần chính trong sản xuất bảng điều khiển năng lượng mặt trời. Quá trình sản xuất loại silicon này diễn ra trong lò nung khổng lồ, tiêu tốn rất nhiều năng lượng để duy trì hoạt động của chúng.

Trong hầu hết các trường hợp, năng lượng được cung cấp thông qua quá trình đốt nhiên liệu hóa thạch trực tiếp hoặc từ các trạm phát điện cung cấp điện cho lưới điện. Bản thân quá trình sản xuất silic cấp luyện kim cũng tạo ra nhiều khí độc hại - như lưu huỳnh đioxit và oxit nitơ, cũng như tất nhiên, cacbon đioxit (CO2).Trong khi phát thải ở mức độ tương đối thấp, việc sản xuất tấm pin mặt trời quy mô lớn có thể tạo ra một lượng đáng kể các loại khí này (ví dụ như mưa axit...).

Nghịch lý năng lượng tái tạo: Pin mặt trời và chất thải độc hại -0
Làm gì để đối phó với vấn đề rác thải từ pin điện mặt trời sắp tới?.

Tuy nhiên, đây chỉ là bước khởi đầu của quá trình đúc một bảng điều khiển mới. Silicon cấp luyện kim này cũng cần được xử lý kết hợp với axit clohydric để tạo ratrichlorosilan - tiền chất chính của silicon siêu tinh khiết trong ngành công nghiệp bán dẫn. Nó cũng được phản ứng với hydro để tạo ra các dạng trung gian của silicon được gọi là polysilicon và silicontetrachloride, với tỷ lệ khoảng 1:3.

Đối với nhà sản xuất cẩn thận hơn, các sản phẩm thải bỏ có thể được tái chế để thu hồi silicon cho sản xuất trong tương lai; nhưng trong hầu hết các trường hợp, nó chỉ đơn giản là vứt đi. Nếu silictetraclorua tiếp xúc với nước, điều này thường dẫn đến giải phóng axit clohydric, rõ ràng là không tốt cho môi trường.

Tác động môi trường của sản xuất tấm pin mặt trời

Thật không may, việc sản xuất polysilicon vẫn chưa phải là kết thúc của câu chuyện. Để có thể hữu ích cho mục đích chế tạo bảng điều khiển năng lượng mặt trời, cần phải chuẩn bị thêm. Đầu tiên, polysilicon cần được tạo thành thỏi giống như gạch và sau đó được lát thành tấm mỏng.

Tấm Siliconsau đó được “pha tạp” với các chất như gali, cadmium, asen, antimon, bitmut, lithium,..., để tạo ra các thành phần pin mặt trời rất quan trọng tạo ra hiệu ứng quang điện. Hầu hết trong số này, theo đúng nghĩa của chúng, có khả năng rất nguy hiểm đối với môi trường. Quá trình này cũng yêu cầu sử dụng phosphoryl clorua - chất này cũng rất độc và có tính ăn mòn cao.

Không chỉ vậy, hầu hết các bước cũng yêu cầu sử dụng nhiều hóa chất nguy hiểm hơn - trong đó quan trọng nhất là axit flohydric, một trong những loại axit mạnh nhất trên thế giới. Công việc hiện đang được tiến hành để thay thế axit flohydric bằng natri hydroxit, nhưng hóa chất này cũng có những vấn đề cố hữu của riêng nó.

Tuy nhiên, đó vẫn chưa phải là toàn bộ mức độ hủy hoại môi trường tiềm ẩn từ việc sản xuất điện mặt trời. Sản xuất bảng PV cũng tiêu tốn rất nhiều nước. Nước được sử dụng cho nhiều phần khác nhau của quá trình bao gồm làm mát, xử lý hóa chất và ngăn chặn ô nhiễm không khí.

Nghịch lý năng lượng tái tạo: Pin mặt trời và chất thải độc hại -0
Công ty Lotus Energy, có trụ sở tại Australia, phát triển một phương pháp tái chế gần như 100% tấm pin mặt trời cũ.

Để cung cấp cho bạn một ý tưởng sơ bộ về lượng nước được sử dụng, các dự án quy mô tiện ích trong phạm vi 230 đến 550 megawatt có thể tiêu thụ tới 1,5 tỷ lít nước để kiểm soát bụi trong quá trình xây dựng. Người ta cũng có thể sử dụng 26 triệu lít hàng năm để rửa bảng điều khiển trong quá trình hoạt động. Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là lượng nước được sử dụng để làm mát nhiên liệu hóa thạch nhiệt điện và nhà máy điện hạt nhân thường cao hơn đáng kể so với mức này.

Trong khi quá trình thực tế chuyển đổi ánh sáng mặt trời thành điện năng có thể được coi là “xanh”, có một số vấn đề khác với các mảng bảng điều khiển năng lượng mặt trời thường không được xem xét. Ví dụ, mảng điện mặt trời quy mô lớn cần không gian - rất nhiều.

Nếu không được xây dựng trên những địa điểm cánh đồng nâu hoặc trên sa mạc, điều này có thể yêu cầu giải phóng mặt bằng (hoặc thực sự là sử dụng các vùng nước như hồ chứa) để nhường chỗ cho các tấm pin. Điều này có thể tác động trực tiếp đến hệ sinh thái địa phương trong ngắn hạn nhưng cũng có thể ảnh hưởng lâu dài hơn đến môi trường sống của các loài động thực vật bản địa.

Nghịch lý năng lượng tái tạo: Pin mặt trời và chất thải độc hại -0
Cơ sở silicon cấp luyện kim ở Polokwane, Nam Phi.

Điều gì xảy ra với tấm pin mặt trời cũ?

Vào khoảng năm 2050, hoặc lâu hơn, các tổ chức như Cơ quan Năng lượng Tái tạo Quốc tế (IRENA)dự đoán khoảng 78 triệu tấn tấm pin mặt trời có thể sẽ hết tuổi thọ. Sẽ cần phải làm gì đó với đống rác thải này?

Một trong những vấn đề làm phức tạp những nỗ lực tái chế là tấm pin mặt trời có xu hướng được bao bọc trong nhựa và bị kẹp giữa thủy tinh và một tấm nền. Mặc dù không thách thức về mặt kỹ thuật để tháo rời, nhưng nó cần thời gian. Tuy nhiên, những phương pháp hiện có không phải là cách xử lý thân thiện với môi trường nhất.

Ví dụ, tại một cơ sở xử lý rác thải điện tử điển hình, tấm pin mặt trời được tước bỏ khung nhôm và hộp nối để thu hồi kim loại bên trong. Tuy nhiên, phần còn lại của bảng điều khiển được bao bọc trong các lớp nhựa ethylene-vinyl axetat (EVA) liên kết với kính và khó gia công hơn rất nhiều. Vì lý do này, phần còn lại của tấm pin (thủy tinh, polyme và pin mặt trời) thường được cắt nhỏ một cách đơn giản, mặc dù nó được phủ trong các điện cực bạc và được hàn bằng thiếc và chì.

Vì phần lớn khối lượng của vật liệu này là thủy tinh, nên nó thường được coi như một dạng thủy tinh nghiền không tinh khiết. Loại thủy tinh thải này thường không thể được tái chế thêm vì nó thường chứa nhựa, chì, cadmium và antimon; nếu chúng bị rò rỉ ra khỏi chất thải, có thể gây hại cho môi trường.

Nghịch lý năng lượng tái tạo: Pin mặt trời và chất thải độc hại -0
Pin mặt trời hiện vẫn đang đem lại nhiều lợi ích.

Một trong những vấn đề chính của việc tái chế các tấm pin mặt trời là chi phí. Chi phí tái chế toàn bộ bảng điều khiển, như ở Mỹ, có giá từ 12 đến 25 USD, bao gồm cả chi phí vận chuyển. Mặt khác, chi phí ít hơn 1 USD (tùy thuộc vào tiểu bang) để xử lý một bảng điều khiển cũ.

Từ góc độ kinh doanh, không có lợi ích tài chính rõ ràng để tái chế các tấm pin, vậy tại sao phải bận tâm? Một lý do là tấm pin có chứa một số vật liệu rất có giá trị, như bạc và silicon. Nếu giá cả phù hợp, việc trích xuất chúng có thể đáng để đầu tư thời gian để tái chế hiệu quả tấm PV cũ. Đây chính xác là những gì một số công ty, như Veolia, đang làm.

Có trụ sở tại Pháp, công ty này đã phát triển nhà máy tái chế PV silicon quy mô thương mại duy nhất trên thế giới. Công ty thu hồi tấm nền cũ, mài chúng và sau đó xử lý chất thải cho một kỹ thuật quang học đặc biệt để thu hồi một dạng silicon có độ tinh khiết thấp. Veolia ban đầu đã phát triển một quy trình nghiền bi và nhiệt để có thể thu hồi hơn 90% vật liệu có giá trị nhất trong mỗi bảng điều khiển (bao gồm cả bạc). Tuy nhiên, kỹ thuật quang học mới có thể thu hồi hơn 95% các vật liệu cấu thành có giá trị nhất trong tấm PV.

Một tin tuyệt vời, nhưng một số tổ chức còn muốn đi xa hơn nữa. Một nhóm nghiên cứu do Phòng thí nghiệm Năng lượng Tái tạo Quốc gia Mỹ dẫn đầu đang nghiên cứu cách tái chế tấm PV để chiết xuất kim loại và khoáng chất ở dạng tinh khiết cao. Họ hy vọng điều này sẽ làm cho việc tái chế tấm PV thực sự có hiệu quả kinh tế và thân thiện với môi trường nhất có thể.

Nghịch lý năng lượng tái tạo: Pin mặt trời và chất thải độc hại -0
Một trang trại năng lượng mặt trời nổi trên hồ chứa nước Tengeh.

Một ví dụ khác đến từ We Recycle Solar, có trụ sở tại California. Họ đã phát triển một kỹ thuật đặc biệt để chiết xuất càng nhiều vật liệu có giá trị từ tấm pin mặt trời càng tốt. Giống như các công ty tái chế khác, trước tiên họ loại bỏ khung nhôm và hệ thống dây điện,....

Sau đó, họ cắt nhỏ phần còn lại của bảng điều khiển và đưa nó vào quá trình xử lý hóa học đặc biệt, điện phân và các quy trình bổ sung. Quá trình xử lý này cho phép công ty tách kim loại, silicon và thủy tinh cho các chuyến hàng trong tương lai tới các nhà chế biến hạ nguồn. Quá trình này làm giảm đáng kể lượng vật liệu không thể tận dụng từ các tấm pin mặt trời đã qua sử dụng, giảm đáng kể nhu cầu về bãi chôn lấp.

Một công ty khác, Echo Environmental, cũng thực hiện quy trình xử lý ban đầu tương tự đối với tấm pin mặt trời đã qua sử dụng. Tuy nhiên, không giống như các công ty khác, họ đưa những phần còn lại của tấm pin vào một loạt quy trình phay. Điều này tách ra một phần sạch của kính, sau đó có thể được bán để sử dụng trong cách nhiệt sợi thủy tinh hoặc sơn phản chiếu. Phần còn lại của bảng điều khiển (silicon, v.v.), sau đó được trộn với các mạch vụn khác và vận chuyển để nấu chảy.

Tuy nhiên, công ty Lotus Energy có trụ sở tại Australia, phát triển một phương pháp tái chế gần như 100% tấm pin mặt trời cũ. Hơn nữa, quá trình này không sử dụng hóa chất. Quá trình có thể tạo ra nhôm cao cấp, bụi silica cao cấp, đồng, PVC và bạc. Silica cũng có thể được một số nhà sản xuất tận dụng để tái sử dụng.

Diên San (Tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.