Ngân sách viện trợ nước ngoài bí mật của Lầu Năm Góc

Tháng 2-2016, chính quyền của Tổng thống Barack Obama tiết lộ bản đề xuất ngân sách năm 2017 bao gồm hàng ngàn trang, trong đó đề cập đến số tiền yêu cầu lên đến gần 600 tỷ USD dành cho Lầu Năm Góc!

Khoản tiền khổng lồ này được dành cho một loạt những dự án lớn; ví dụ như 1,8 triệu USD dùng để mua sắm trang thiết bị quân sự cho Bộ chỉ huy Tác chiến Đặc biệt Mỹ (SOCOM), và 1,2 tỷ USD dành cho chương trình quốc phòng nghiên cứu phát triển các loại vũ khí hóa học và sinh học. Trong mỗi trường hợp, chính quyền Mỹ đều cẩn thận giải trình về mục đích của yêu cầu ngân sách.

Trong bản đề xuất ngân sách này không bao gồm khoản tiền khổng lồ 10 tỷ USD viện trợ quân sự nước ngoài mà Lầu Năm Góc quản lý hàng năm dành cho chương trình có tên gọi khá mỹ miều là Xây dựng Năng lực Đối tác (BPC). Thực ra, khó có thể tính toán chi phí cho mỗi chương trình viện trợ riêng biệt cũng như khó xác định được các chương trình BPC có hiệu quả hay không.

Những khoản tiền viện trợ nước ngoài của Lầu Năm Góc không được minh bạch.
Những khoản tiền viện trợ nước ngoài của Lầu Năm Góc không được minh bạch.

Đó là điều đáng lo ngại, bởi vì đôi khi BPC khiến cho những vấn đề trở nên rối rắm hơn là giải quyết chúng. Ngày 16-3-2016, Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ tổ chức buổi điều trần về những chương trình này. Song theo các chuyên gia đánh giá thì hành động giám sát này diễn ra quá chậm. Quốc hội Mỹ cần có trách nhiệm giải trình công khai về hoạt động quản lý các chương trình BPC trước khi chúng vô tình gây tổn hại thêm cho các lợi ích của Mỹ trên toàn cầu.

Vào thập niên 1990, Quốc hội Mỹ bắt đầu cho phép Bộ Quốc phòng nước này cung cấp sự hỗ trợ trực tiếp cho quân đội nước ngoài nhằm phản ứng trước mối lo ngại tăng cao về sự sử dụng ma túy ngay trên đất Mỹ. Sau đó, Lầu Năm Góc bắt đầu triển khai nhiều chương trình huấn luyện và trang bị khí tài quân sự cho các lực lượng quân đội ở Tây bán cầu đồng thời giám sát chặt chẽ mạng lưới cartel ma túy. Hành động này dẫn đến quyền lực mới đáng kể cho Bộ Quốc phòng Mỹ (DOD).

Tiền viện trợ quân sự của Mỹ chỉ khiến nhiều người ủng hộ phe cực đoan Al Shabaab.
Tiền viện trợ quân sự của Mỹ chỉ khiến nhiều người ủng hộ phe cực đoan Al Shabaab.

Trước hết, ngân sách Bộ Ngoại giao Mỹ dành gần một nửa khoản tiền cho mọi sự hỗ trợ của quân đội Mỹ. Kể từ sau ngày 11-9-2001, những chương trình BPC bắt đầu gia tăng gấp đôi về quy mô cũng như số lượng.

Theo tổ chức nghiên cứu quốc tế phi lợi nhuận RAND Corporation, Lầu Năm Góc hiện nay có ít nhất 70 thẩm quyền khác nhau nhằm giúp BPC đối đầu với nhiều thách thức đang tăng trên khắp thế giới – như cuộc nổi dậy ở Philippines, bạo lực băng nhóm ở El Salvador, khủng bố ở Vùng châu thổ Nigeria, vấn đề Biển Đông và buôn lậu ma túy ở Tajikistan. Tổng cộng, DOD đã chi tiêu ít nhất 122 tỷ USD để vũ trang và huấn luyện cho quân đội nước ngoài trong vòng 15 năm qua.

Tuy nhiên, sự chi tiêu của Lầu Năm Góc không rõ ràng và luôn nằm trong bí mật. DOD là cơ quan chính quyền duy nhất của Mỹ không đòi hỏi phải giải trình ngân sách hàng năm với Quốc hội, do đó công chúng không thể biết được Lầu Năm Góc chi tiêu bao nhiêu cho một quốc gia nào đó và tại sao phải cung cấp sự hỗ trợ tài chính. Nếu không có cơ sở dữ liệu tham khảo, người ta khó thể đánh giá những chương trình BPC có thành công hay không cũng như việc sử dụng nguồn tài chính viện trợ của một quốc gia nào đó có thật sự hiệu quả hay không.

Viện trợ nước ngoài của Mỹ được đánh giá là chưa hiệu quả.
Viện trợ nước ngoài của Mỹ được đánh giá là chưa hiệu quả.

Năm 2016, trưởng ban tài chính của DOD tiết lộ thêm nhiều tài liệu ngân sách viện trợ nước ngoài hơn trước đây, cung cấp chi tiết về 5 chương trình trong đó bao gồm Quỹ Đối tác chống Khủng bố trị giá 1 tỷ USD. Hành động này được coi là sự cải thiện đáng kể trong thời gian qua. Tuy nhiên, vẫn còn đến 66 chương trình viện trợ khác do DOD quản lý chưa được cung cấp chi tiết. Mặc dù những chương trình này có quy mô nhỏ nhưng chúng cũng chiếm hàng tỷ USD. Trong khi đó, các tổ chức giám sát của Quốc hội cũng hết sức mù mờ về các chương trình viện trợ BPC.

Tháng 12-2015, Vụ Khảo cứu Quốc hội Mỹ - cơ quan trực thuộc Thư viện Quốc hội và có quyền truy cập toàn bộ các tài liệu và file máy tính Lầu Năm Góc – tiến hành đánh giá các chương trình BPC có hoàn thành mọi mục tiêu như ban đầu đề ra hay không. CRS tìm thấy ít có bằng chứng cho thấy những chương trình này giúp kết thúc những cuộc chiến tranh, chấm dứt bạo lực hay kiểm soát được tình hình bất ổn trong khu vực. Ngoài ra, các nhà nghiên cứu ở CRS cũng không thể đánh giá được tính hiệu quả của những khoản tiền viện trợ do thiếu sổ sách kế toán bên trong Lầu Năm Góc.

Họ viết trong báo cáo: “Hiện nay, việc xác định DOD chi tiêu bao nhiêu tiền cho các hoạt động BPC là gần như không thể được”. Tuy nhiên, thông tin về chi tiêu viện trợ quân sự cho nước ngoài của Lầu Năm Góc có thể tham khảo cơ sở dữ liệu của chương trình Giám sát Hỗ trợ An ninh (SAM) thuộc Trung tâm Chính sách Quốc tế - tổ chức phi lợi nhuận theo dõi và phân tích những chương trình hỗ trợ quốc phòng và an ninh của Mỹ trên toàn thế giới.

Theo số liệu từ SAM, các khoản tiền viện trợ của Lầu Năm Góc tăng từ 1 tỷ USD trong năm 2002 đến 10,8 tỷ USD năm 2015. Ngoài những vấn đề trách nhiệm tài chính, những chương trình của BPC bị phê phán là vô tình phá hoại ngầm an ninh quốc gia Mỹ.

Nghiên cứu mới đây của Saferworld – tổ chức phi lợi nhuận đặt trụ sở tại thành phố London nước Anh – về những nỗ lực chống khủng bố ở Afghanistan, Somalia và Yemen cho thấy những chương trình hỗ trợ quân sự của Mỹ đã tạo thêm nhiều kẻ thù nguy hiểm cho nước Mỹ.

Ví dụ như ở Yemen, Mỹ đã viện trợ hơn 1 tỷ USD từ năm 2010 đến 2104 để tăng cường sức mạnh cho các lực lượng an ninh chính quyền Yemen. Song tiền viện trợ vô tình củng cố sức mạnh cho chế độ Yemen tham nhũng và vi phạm nhân quyền tràn lan đã làm những tầng lớp dân chúng căm phẫn và gia nhập các nhóm nổi loạn như Houthi và cực đoan như Al Qaeda ở Bán đảo Arập hoặc tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS).

Ở Somalia, chính quyền Mỹ tiêu tốn hơn 1 tỷ USD từ năm 2007 để hỗ trợ cho đồng minh khu vực trong nỗ lực chống lại chiến binh Al Shabaab. Nhưng tiền viện trợ quân sự của Mỹ chỉ càng khiến cho nhiều người trong khu vực ủng hộ phe cực đoan Al Shabaab. Sự ủng hộ của Mỹ ở Uganda và Burundi cũng giúp cho chính quyền 2 nước này gây ra những vụ thảm sát hàng loạt những người chống đối.

Theo 2 tổ chức Minh bạch Quốc tế và Carnegie Endowment for International Peace, những khoản tiền viện trợ quân sự nước ngoài không minh bạch của DOD tạo điều kiện cho giới chức địa phương tham nhũng và bòn rút ngân quỹ Mỹ.

Diên San (tổng hợp)

Các tin khác

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.

Giải mã bí ẩn bức điêu khắc tại trụ sở CIA

Giải mã bí ẩn bức điêu khắc tại trụ sở CIA

Năm 1990, một tác phẩm điêu khắc bí ẩn được dựng lên trong khuôn viên của CIA tại Langley, bang Virginia. Công trình này gồm những tấm đồng khổng lồ được khắc các thông điệp mã hóa mà gần một thập kỷ không ai có thể giải được. Bước đột phá diễn ra ngay trước thềm thiên niên kỷ mới - 3 trong số 4 đoạn văn bản đã được giải mã, nhưng đoạn văn bản thứ 4 mà các chuyên gia coi là chìa khóa để hiểu nội dung toàn bộ tác phẩm, cho đến nay vẫn được giữ bí mật.

Hải quân mỹ trả giá vì sai lầm tình báo

Hải quân mỹ trả giá vì sai lầm tình báo

Ngày 24/4/1945, tàu ngầm U-546 của Đức Quốc xã đã bị đánh chìm trên Đại Tây dương, khiến toàn bộ thủy thủ đoàn bị bắt làm tù binh. Trong quá trình thẩm vấn, họ bị ép trả lời câu hỏi: cuộc tấn công tên lửa của Đức vào lãnh thổ Hoa Kỳ sẽ diễn ra vào lúc nào? Tuy nhiên, các tù binh Đức không thể cung cấp những thông tin được yêu cầu, bởi kế hoạch tấn công tên lửa vào Mỹ chỉ tồn tại trong suy nghĩ của các điệp viên Mỹ.

Thiếu tướng Lê Tiền: Người anh hùng thầm lặng giữa lòng miền Nam kháng chiến

Thiếu tướng Lê Tiền: Người anh hùng thầm lặng giữa lòng miền Nam kháng chiến

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy cam go của dân tộc, có những trận đánh hiển hách được ghi vào sử sách, nhưng cũng có những "trận tuyến thầm lặng" đầy quyết liệt và hiểm nguy. Thiếu tướng Lê Tiền (tên thân mật là Hai Tiền), nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh, với quá trình hoạt động cách mạng và công tác an ninh phong phú chính là biểu tượng của chiến sĩ an ninh trên trận tuyến ấy. Trải qua hơn 50 năm hoạt động cách mạng, ông đã dành trọn những năm tháng thanh xuân gắn bó với mảnh đất phương Nam, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Trong lịch sử tình báo quân sự Nga và Liên Xô, đại tá hải quân Vladimir Stashevsky là một trường hợp đặc biệt. Từng đứng đầu mạng lưới tình báo tại Bắc Âu trong Thế chiến I, ông lại trở thành điệp viên nằm vùng trong Thế chiến II. Sau Cách mạng Tháng 10, giới lưu vong coi ông là người thân Liên Xô, còn chính quyền Xô viết lại nghi ngờ lòng trung thành của ông, vì ông vốn là một sĩ quan Nga hoàng. Bất chấp mọi ngờ vực và biến động, Stashevsky vẫn tiếp tục phục vụ Tổ quốc.

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Ngày 18/7/2025, Bộ trưởng Điều phối An ninh quốc gia Singapore K. Shanmugam lần đầu công khai xác nhận UNC3886, một nhóm tấn công mạng tinh vi, đang nhắm vào hạ tầng trọng yếu của đảo quốc.

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Cuộc rà soát mới của FBI đối với một số cựu và đương nhiệm sĩ quan CIA đang kéo trở lại tâm điểm một hồ sơ tình báo từng gây tranh luận kéo dài suốt nhiều năm ở Washington: bản đánh giá liên ngành công bố đầu năm 2017 về can thiệp bầu cử Mỹ.

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

CEO Palantir Alex Karp tiết lộ Ukraine đang sử dụng các nền tảng AI của công ty để phân tích dữ liệu chiến trường theo thời gian thực, qua đó thay đổi cách người lính phát hiện mục tiêu, xử lý thông tin và tiến hành tác chiến trong chiến tranh hiện đại.

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Hành vi bất thường và thậm chí mang tính khiêu khích của một nhân viên đại sứ quán Anh đã thu hút sự chú ý của cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB). Kết quả là ông ta đã phải rời khỏi Nga vì bị cáo buộc sử dụng vỏ bọc ngoại giao để hoạt động gián điệp. Vậy, ông ta đã bị phát hiện như thế nào, đang tìm cách gặp ai, thu thập thông tin gì, và tại sao lại hành xử thiếu chuyên nghiệp như vậy?

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Trong lịch sử thế kỷ XXI, hiếm có nhân vật nào tạo ra làn sóng dư luận mạnh mẽ như Edward Snowden. Với người này, anh là anh hùng đấu tranh vì tự do và quyền con người; với người khác, anh lại là kẻ phản bội tiết lộ bí mật quốc gia. Năm 2013, những tuyên bố gây chấn động của Snowden về chương trình giám sát toàn cầu của tình báo Mỹ đã làm rung chuyển thế giới. Bài viết giới thiệu về cuộc sống hiện tại của Snowden tại nước Nga.