Ngân sách tình báo tăng đột biến dưới thời ông Trump

Theo một báo cáo của Văn phòng Giám đốc tình báo quốc gia Mỹ (ODNI) công bố hôm 30-10, các khoản ngân sách bí mật của các cơ quan tình báo Mỹ, thường gọi là “ngân sách đen”, trong giai đoạn từ khi ông Donald Trump lên nắm quyền đến nay đã gia tăng đột biến, đạt đến mức cao nhất từ trước đến nay.

Cụ thể, ngân sách năm 2018 dành cho CIA, NSA và 14 cơ quan tình báo khác đã tăng gần 9%, lên đến 59,4 tỉ USD. Riêng cơ quan tình báo quân đội tăng đến 20%, lên 22,1 tỉ USD. Theo yêu cầu của Tổng thống Trump, ngân sách năm 2019 cho các cơ quan tình báo Mỹ tăng hơn 10%, lên 81,5 tỉ USD. Đây là sự tăng ngân sách đột biến và đạt mức cao nhất trong lịch sử ngành tình báo Mỹ. Chi tiết các khoản ngân sách cho từng cơ quan không được tiết lộ công khai, vì theo ODNI, sự tiết lộ thông tin đó có thể gây nguy hại cho an ninh quốc gia.

Tổng thống Donald Trump đã tạo ra kỷ lục về ngân sách dành cho các cơ quan tình báo Mỹ.
Tổng thống Donald Trump đã tạo ra kỷ lục về ngân sách dành cho các cơ quan tình báo Mỹ.

Cũng do tính chất bí mật quốc gia nên việc quyết định tăng ngân sách của Quốc hội Mỹ cũng diễn ra hết sức chặt chẽ. Quốc hội thường không đáp ứng mức đề xuất của Nhà Trắng, và các cuộc thảo luận để phê duyệt ngân sách đều diễn ra trong các cuộc họp kín của một nhóm nghị sĩ thuộc các ủy ban chuyên trách của Thượng viện và Hạ viện, không có báo chí hay các thành phần không liên quan dự. Ngân sách được thông qua sẽ được lập thành phụ lục kèm theo một đạo luật bí mật, không được công bố trước công chúng, kể cả công khai trong phạm vi Quốc hội.

“Ngân sách đen” của các cơ quan tình báo là vấn đề luôn được vận động cho chủ trương công khai, minh bạch quan tâm theo dõi ở Mỹ. Người ta luôn đặt dấu hỏi khi Chính phủ và Quốc hội Mỹ quyết định tăng ngân sách cho các cơ quan tình báo. Thông thường, việc tăng ngân sách bí mật được lý giải là để chi cho những chương trình, chiến dịch tình báo mới hay phục vụ cho việc trang bị phương tiện tác chiến mới. Nhưng việc chi tiêu của các cơ quan tình báo cũng là một dạng “bí mật quốc gia”, không được tiết lộ cho công chúng biết.

Dưới thời Tổng thống Barack Obama, năm 2014, có 62 nghị sĩ đã yêu cầu chính quyền công khai thông tin ngân sách tình báo, nhưng từ khi ông Trump lên nắm quyền, các yêu cầu đó đã giảm hẳn. Những thông tin bí mật đó chỉ được tiết lộ một phần bởi cựu điệp viên NSA Edward Snowden vào năm 2013, theo đó ngân sách dành cho CIA là 14,7 tỉ USD, còn NSA là 10,8 tỉ USD (trong cùng năm). Ngân sách chi cho từng chiến dịch cụ thể cũng chỉ đến được với công chúng do rò rỉ thông tin trên báo chí, chẳng hạn như chi phí cho các hoạt động của CIA tại Syria dưới thời Tổng thống Obama là 1 tỉ USD, còn chương trình do thám điện tử hậu 11-9 của NSA là 3,8 tỉ USD,…

Năm tài khóa đầu tiên trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump đi liền với sự quan tâm đặc biệt của dư luận đối với vấn đề “Nga can thiệp bầu cử năm 2016”, đồng thời là sự việc ông Trump “đoản mạch” với các cơ quan tình báo Mỹ trong nhiều vấn đề, trong đó ông cáo buộc các cơ quan tình báo đã theo dõi, do thám ông và bộ sậu tranh cử của ông một cách bất hợp pháp. 

Mặc dù thế, ông Trump vẫn cho tăng ngân sách dành cho các cơ quan tình báo. Trong đó, ngân sách của tình báo quân đội tăng cao nhất. Đây được cho là dấu hiệu của việc Tổng thống Trump đang mất tin tưởng vào các cơ quan tình báo, nghiêng về phía quân đội nhiều hơn. Thời gian qua, quân đội Mỹ được cho là đã gia tăng các hoạt động tình báo và thu thập thông tin tình báo trên toàn thế giới.

Cũng do vấn đề giữ bí mật thông tin về ngân sách tình báo mà dư luận Mỹ không bao giờ có thể biết được các khoản chi ngân sách cho các hoạt động gia tăng như thế nào, chúng được chi tiêu ra sao và mang lại hiệu quả gì. Giới chức các cơ quan tình báo Mỹ thường giải thích một cách chung chung rằng, chi tiêu ngân sách tăng xuất phát từ hoạt động tình báo của nước Mỹ trên toàn thế giới tăng. 

Sự gia tăng hoạt động tình báo được cho là để đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới, khi nước Mỹ đang đối mặt với những thách thức mới về an ninh cũng như về kinh tế. Chẳng hạn, Bộ Quốc phòng Mỹ giải thích rằng ngân sách tình báo tăng do quân đội Mỹ phải tham gia nhiều “điểm nóng” trên toàn cầu, như xung đột ở Nam Sudan, cuộc chiến chống khủng bố ở Trung Phi, Libya, Afghanistan, Ukraine,... Còn CIA thì tăng cường hoạt động hỗ trợ phiến quân tại Syria, quay trở lại Iraq để hỗ trợ cuộc chiến chống IS,…

Từ năm 2016, tình báo Mỹ lại đứng trước những thách thức mới từ Trung Quốc và Nga. Thách thức lớn nhất là việc tình báo Trung Quốc đã phá vỡ mạng lưới tình báo Mỹ cài cắm ở nước này. Đồng thời Bắc Kinh cũng phát triển mạnh mảng tình báo mạng, gây ra nhiều vụ tấn công bất ngờ, gây thiệt hại không nhỏ cho nước Mỹ khiến các cơ quan tình báo Mỹ đứng ngồi không yên. 

Trong khi đó, tình báo Nga cũng không ngừng gia tăng hoạt động trên cả phương diện tình báo truyền thống lẫn tình báo mạng. Vụ việc tấn công máy chủ e-mail của đảng Dân chủ năm 2016 là một điển hình cho những thách thức lớn mà tình báo Mỹ đang đối mặt.

Cho đến nay, chưa ai thấy các cơ quan tình báo Mỹ sự ứng phó như thế nào trước các thách thức nêu trên. Người ta chỉ thấy một điều phổ biến là cơ quan phản gián (FBI) cất công đi điều tra xem “ai đó đã làm gì” đối với nước Mỹ. 

Còn các cơ quan tình báo thì hầu như “bình chân như vại”, vì nếu có hành động thì cũng chẳng làm được gì. Mới đây nhất, vào trung tuần tháng 10, lực lượng tình báo mạng của Mỹ đã mở một đợt “phản công” nhằm vào lực lượng hacker Nga. Nhưng cú “phản công” được báo chí mô tả là “nhẹ hều”, chỉ mang tính chất “cảnh báo” là chính, kiểu như “tôi biết anh rồi đó nha, dừng lại đi”.

Nguyên Khang (tổng hợp)

Các tin khác

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.