Ngân sách tình báo tăng đột biến dưới thời ông Trump

Theo một báo cáo của Văn phòng Giám đốc tình báo quốc gia Mỹ (ODNI) công bố hôm 30-10, các khoản ngân sách bí mật của các cơ quan tình báo Mỹ, thường gọi là “ngân sách đen”, trong giai đoạn từ khi ông Donald Trump lên nắm quyền đến nay đã gia tăng đột biến, đạt đến mức cao nhất từ trước đến nay.

Cụ thể, ngân sách năm 2018 dành cho CIA, NSA và 14 cơ quan tình báo khác đã tăng gần 9%, lên đến 59,4 tỉ USD. Riêng cơ quan tình báo quân đội tăng đến 20%, lên 22,1 tỉ USD. Theo yêu cầu của Tổng thống Trump, ngân sách năm 2019 cho các cơ quan tình báo Mỹ tăng hơn 10%, lên 81,5 tỉ USD. Đây là sự tăng ngân sách đột biến và đạt mức cao nhất trong lịch sử ngành tình báo Mỹ. Chi tiết các khoản ngân sách cho từng cơ quan không được tiết lộ công khai, vì theo ODNI, sự tiết lộ thông tin đó có thể gây nguy hại cho an ninh quốc gia.

Tổng thống Donald Trump đã tạo ra kỷ lục về ngân sách dành cho các cơ quan tình báo Mỹ.
Tổng thống Donald Trump đã tạo ra kỷ lục về ngân sách dành cho các cơ quan tình báo Mỹ.

Cũng do tính chất bí mật quốc gia nên việc quyết định tăng ngân sách của Quốc hội Mỹ cũng diễn ra hết sức chặt chẽ. Quốc hội thường không đáp ứng mức đề xuất của Nhà Trắng, và các cuộc thảo luận để phê duyệt ngân sách đều diễn ra trong các cuộc họp kín của một nhóm nghị sĩ thuộc các ủy ban chuyên trách của Thượng viện và Hạ viện, không có báo chí hay các thành phần không liên quan dự. Ngân sách được thông qua sẽ được lập thành phụ lục kèm theo một đạo luật bí mật, không được công bố trước công chúng, kể cả công khai trong phạm vi Quốc hội.

“Ngân sách đen” của các cơ quan tình báo là vấn đề luôn được vận động cho chủ trương công khai, minh bạch quan tâm theo dõi ở Mỹ. Người ta luôn đặt dấu hỏi khi Chính phủ và Quốc hội Mỹ quyết định tăng ngân sách cho các cơ quan tình báo. Thông thường, việc tăng ngân sách bí mật được lý giải là để chi cho những chương trình, chiến dịch tình báo mới hay phục vụ cho việc trang bị phương tiện tác chiến mới. Nhưng việc chi tiêu của các cơ quan tình báo cũng là một dạng “bí mật quốc gia”, không được tiết lộ cho công chúng biết.

Dưới thời Tổng thống Barack Obama, năm 2014, có 62 nghị sĩ đã yêu cầu chính quyền công khai thông tin ngân sách tình báo, nhưng từ khi ông Trump lên nắm quyền, các yêu cầu đó đã giảm hẳn. Những thông tin bí mật đó chỉ được tiết lộ một phần bởi cựu điệp viên NSA Edward Snowden vào năm 2013, theo đó ngân sách dành cho CIA là 14,7 tỉ USD, còn NSA là 10,8 tỉ USD (trong cùng năm). Ngân sách chi cho từng chiến dịch cụ thể cũng chỉ đến được với công chúng do rò rỉ thông tin trên báo chí, chẳng hạn như chi phí cho các hoạt động của CIA tại Syria dưới thời Tổng thống Obama là 1 tỉ USD, còn chương trình do thám điện tử hậu 11-9 của NSA là 3,8 tỉ USD,…

Năm tài khóa đầu tiên trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump đi liền với sự quan tâm đặc biệt của dư luận đối với vấn đề “Nga can thiệp bầu cử năm 2016”, đồng thời là sự việc ông Trump “đoản mạch” với các cơ quan tình báo Mỹ trong nhiều vấn đề, trong đó ông cáo buộc các cơ quan tình báo đã theo dõi, do thám ông và bộ sậu tranh cử của ông một cách bất hợp pháp. 

Mặc dù thế, ông Trump vẫn cho tăng ngân sách dành cho các cơ quan tình báo. Trong đó, ngân sách của tình báo quân đội tăng cao nhất. Đây được cho là dấu hiệu của việc Tổng thống Trump đang mất tin tưởng vào các cơ quan tình báo, nghiêng về phía quân đội nhiều hơn. Thời gian qua, quân đội Mỹ được cho là đã gia tăng các hoạt động tình báo và thu thập thông tin tình báo trên toàn thế giới.

Cũng do vấn đề giữ bí mật thông tin về ngân sách tình báo mà dư luận Mỹ không bao giờ có thể biết được các khoản chi ngân sách cho các hoạt động gia tăng như thế nào, chúng được chi tiêu ra sao và mang lại hiệu quả gì. Giới chức các cơ quan tình báo Mỹ thường giải thích một cách chung chung rằng, chi tiêu ngân sách tăng xuất phát từ hoạt động tình báo của nước Mỹ trên toàn thế giới tăng. 

Sự gia tăng hoạt động tình báo được cho là để đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới, khi nước Mỹ đang đối mặt với những thách thức mới về an ninh cũng như về kinh tế. Chẳng hạn, Bộ Quốc phòng Mỹ giải thích rằng ngân sách tình báo tăng do quân đội Mỹ phải tham gia nhiều “điểm nóng” trên toàn cầu, như xung đột ở Nam Sudan, cuộc chiến chống khủng bố ở Trung Phi, Libya, Afghanistan, Ukraine,... Còn CIA thì tăng cường hoạt động hỗ trợ phiến quân tại Syria, quay trở lại Iraq để hỗ trợ cuộc chiến chống IS,…

Từ năm 2016, tình báo Mỹ lại đứng trước những thách thức mới từ Trung Quốc và Nga. Thách thức lớn nhất là việc tình báo Trung Quốc đã phá vỡ mạng lưới tình báo Mỹ cài cắm ở nước này. Đồng thời Bắc Kinh cũng phát triển mạnh mảng tình báo mạng, gây ra nhiều vụ tấn công bất ngờ, gây thiệt hại không nhỏ cho nước Mỹ khiến các cơ quan tình báo Mỹ đứng ngồi không yên. 

Trong khi đó, tình báo Nga cũng không ngừng gia tăng hoạt động trên cả phương diện tình báo truyền thống lẫn tình báo mạng. Vụ việc tấn công máy chủ e-mail của đảng Dân chủ năm 2016 là một điển hình cho những thách thức lớn mà tình báo Mỹ đang đối mặt.

Cho đến nay, chưa ai thấy các cơ quan tình báo Mỹ sự ứng phó như thế nào trước các thách thức nêu trên. Người ta chỉ thấy một điều phổ biến là cơ quan phản gián (FBI) cất công đi điều tra xem “ai đó đã làm gì” đối với nước Mỹ. 

Còn các cơ quan tình báo thì hầu như “bình chân như vại”, vì nếu có hành động thì cũng chẳng làm được gì. Mới đây nhất, vào trung tuần tháng 10, lực lượng tình báo mạng của Mỹ đã mở một đợt “phản công” nhằm vào lực lượng hacker Nga. Nhưng cú “phản công” được báo chí mô tả là “nhẹ hều”, chỉ mang tính chất “cảnh báo” là chính, kiểu như “tôi biết anh rồi đó nha, dừng lại đi”.

Nguyên Khang (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.