Ngân sách tình báo tăng đột biến dưới thời ông Trump

Theo một báo cáo của Văn phòng Giám đốc tình báo quốc gia Mỹ (ODNI) công bố hôm 30-10, các khoản ngân sách bí mật của các cơ quan tình báo Mỹ, thường gọi là “ngân sách đen”, trong giai đoạn từ khi ông Donald Trump lên nắm quyền đến nay đã gia tăng đột biến, đạt đến mức cao nhất từ trước đến nay.

Cụ thể, ngân sách năm 2018 dành cho CIA, NSA và 14 cơ quan tình báo khác đã tăng gần 9%, lên đến 59,4 tỉ USD. Riêng cơ quan tình báo quân đội tăng đến 20%, lên 22,1 tỉ USD. Theo yêu cầu của Tổng thống Trump, ngân sách năm 2019 cho các cơ quan tình báo Mỹ tăng hơn 10%, lên 81,5 tỉ USD. Đây là sự tăng ngân sách đột biến và đạt mức cao nhất trong lịch sử ngành tình báo Mỹ. Chi tiết các khoản ngân sách cho từng cơ quan không được tiết lộ công khai, vì theo ODNI, sự tiết lộ thông tin đó có thể gây nguy hại cho an ninh quốc gia.

Tổng thống Donald Trump đã tạo ra kỷ lục về ngân sách dành cho các cơ quan tình báo Mỹ.
Tổng thống Donald Trump đã tạo ra kỷ lục về ngân sách dành cho các cơ quan tình báo Mỹ.

Cũng do tính chất bí mật quốc gia nên việc quyết định tăng ngân sách của Quốc hội Mỹ cũng diễn ra hết sức chặt chẽ. Quốc hội thường không đáp ứng mức đề xuất của Nhà Trắng, và các cuộc thảo luận để phê duyệt ngân sách đều diễn ra trong các cuộc họp kín của một nhóm nghị sĩ thuộc các ủy ban chuyên trách của Thượng viện và Hạ viện, không có báo chí hay các thành phần không liên quan dự. Ngân sách được thông qua sẽ được lập thành phụ lục kèm theo một đạo luật bí mật, không được công bố trước công chúng, kể cả công khai trong phạm vi Quốc hội.

“Ngân sách đen” của các cơ quan tình báo là vấn đề luôn được vận động cho chủ trương công khai, minh bạch quan tâm theo dõi ở Mỹ. Người ta luôn đặt dấu hỏi khi Chính phủ và Quốc hội Mỹ quyết định tăng ngân sách cho các cơ quan tình báo. Thông thường, việc tăng ngân sách bí mật được lý giải là để chi cho những chương trình, chiến dịch tình báo mới hay phục vụ cho việc trang bị phương tiện tác chiến mới. Nhưng việc chi tiêu của các cơ quan tình báo cũng là một dạng “bí mật quốc gia”, không được tiết lộ cho công chúng biết.

Dưới thời Tổng thống Barack Obama, năm 2014, có 62 nghị sĩ đã yêu cầu chính quyền công khai thông tin ngân sách tình báo, nhưng từ khi ông Trump lên nắm quyền, các yêu cầu đó đã giảm hẳn. Những thông tin bí mật đó chỉ được tiết lộ một phần bởi cựu điệp viên NSA Edward Snowden vào năm 2013, theo đó ngân sách dành cho CIA là 14,7 tỉ USD, còn NSA là 10,8 tỉ USD (trong cùng năm). Ngân sách chi cho từng chiến dịch cụ thể cũng chỉ đến được với công chúng do rò rỉ thông tin trên báo chí, chẳng hạn như chi phí cho các hoạt động của CIA tại Syria dưới thời Tổng thống Obama là 1 tỉ USD, còn chương trình do thám điện tử hậu 11-9 của NSA là 3,8 tỉ USD,…

Năm tài khóa đầu tiên trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump đi liền với sự quan tâm đặc biệt của dư luận đối với vấn đề “Nga can thiệp bầu cử năm 2016”, đồng thời là sự việc ông Trump “đoản mạch” với các cơ quan tình báo Mỹ trong nhiều vấn đề, trong đó ông cáo buộc các cơ quan tình báo đã theo dõi, do thám ông và bộ sậu tranh cử của ông một cách bất hợp pháp. 

Mặc dù thế, ông Trump vẫn cho tăng ngân sách dành cho các cơ quan tình báo. Trong đó, ngân sách của tình báo quân đội tăng cao nhất. Đây được cho là dấu hiệu của việc Tổng thống Trump đang mất tin tưởng vào các cơ quan tình báo, nghiêng về phía quân đội nhiều hơn. Thời gian qua, quân đội Mỹ được cho là đã gia tăng các hoạt động tình báo và thu thập thông tin tình báo trên toàn thế giới.

Cũng do vấn đề giữ bí mật thông tin về ngân sách tình báo mà dư luận Mỹ không bao giờ có thể biết được các khoản chi ngân sách cho các hoạt động gia tăng như thế nào, chúng được chi tiêu ra sao và mang lại hiệu quả gì. Giới chức các cơ quan tình báo Mỹ thường giải thích một cách chung chung rằng, chi tiêu ngân sách tăng xuất phát từ hoạt động tình báo của nước Mỹ trên toàn thế giới tăng. 

Sự gia tăng hoạt động tình báo được cho là để đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới, khi nước Mỹ đang đối mặt với những thách thức mới về an ninh cũng như về kinh tế. Chẳng hạn, Bộ Quốc phòng Mỹ giải thích rằng ngân sách tình báo tăng do quân đội Mỹ phải tham gia nhiều “điểm nóng” trên toàn cầu, như xung đột ở Nam Sudan, cuộc chiến chống khủng bố ở Trung Phi, Libya, Afghanistan, Ukraine,... Còn CIA thì tăng cường hoạt động hỗ trợ phiến quân tại Syria, quay trở lại Iraq để hỗ trợ cuộc chiến chống IS,…

Từ năm 2016, tình báo Mỹ lại đứng trước những thách thức mới từ Trung Quốc và Nga. Thách thức lớn nhất là việc tình báo Trung Quốc đã phá vỡ mạng lưới tình báo Mỹ cài cắm ở nước này. Đồng thời Bắc Kinh cũng phát triển mạnh mảng tình báo mạng, gây ra nhiều vụ tấn công bất ngờ, gây thiệt hại không nhỏ cho nước Mỹ khiến các cơ quan tình báo Mỹ đứng ngồi không yên. 

Trong khi đó, tình báo Nga cũng không ngừng gia tăng hoạt động trên cả phương diện tình báo truyền thống lẫn tình báo mạng. Vụ việc tấn công máy chủ e-mail của đảng Dân chủ năm 2016 là một điển hình cho những thách thức lớn mà tình báo Mỹ đang đối mặt.

Cho đến nay, chưa ai thấy các cơ quan tình báo Mỹ sự ứng phó như thế nào trước các thách thức nêu trên. Người ta chỉ thấy một điều phổ biến là cơ quan phản gián (FBI) cất công đi điều tra xem “ai đó đã làm gì” đối với nước Mỹ. 

Còn các cơ quan tình báo thì hầu như “bình chân như vại”, vì nếu có hành động thì cũng chẳng làm được gì. Mới đây nhất, vào trung tuần tháng 10, lực lượng tình báo mạng của Mỹ đã mở một đợt “phản công” nhằm vào lực lượng hacker Nga. Nhưng cú “phản công” được báo chí mô tả là “nhẹ hều”, chỉ mang tính chất “cảnh báo” là chính, kiểu như “tôi biết anh rồi đó nha, dừng lại đi”.

Nguyên Khang (tổng hợp)

Các tin khác

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Một báo cáo mới từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) xác nhận con số gây sốc khi mỗi năm có hơn 6.000 tỷ USD tiền bẩn được “rửa” trên phạm vi toàn cầu. Đằng sau con số khổng lồ ấy, một vấn đề đáng lo ngại là hệ thống tài chính thế giới đang bị bào mòn bởi một thế hệ tội phạm mới được trang bị trí tuệ nhân tạo, sử dụng tiền mã hóa và những kẽ hở pháp lý xuyên biên giới.

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.