Nga và Mỹ đang dần đạt được thỏa thuận về xung đột ở Syria?

Với việc đưa quân đội tới Syria, Mỹ đã phác họa một chiến lược “khá hợp lý” trong liên minh với người Kurd và đối thoại với Nga. Cho đến giờ, chiến lược đã diễn biến ra sao? Đài RT của Nga đã có bài phỏng vấn nhà địa chính trị học Alexandre Del Valle, về vấn đề này.

Alexandre Del Valle là nhà phân tích địa chính trị, nhà giáo, nhà văn và là tác giả của nhiều cuốn sách như: Chaos syrien, Le Complexe occidental. Tác phẩm gần đây nhất của ông là Les Vrais Ennemis de l’Occident (tạm dịch: Kẻ thù thực sự của phương Tây).

RT: Lầu Năm Góc khẳng định vào ngày 6-3, lực lượng bộ binh Mỹ đã hiện diện tại khu vực Manbij (miền bắc Syria) để thể hiện “dấu hiệu can ngăn” đối với các bên tham chiến trong khu vực này. Ông có nghĩ đây là lựa chọn phù hợp?

Alexandre Del Valle (ADV): Theo quan điểm của tôi, chuyện này không hẳn là xấu vì hiện nay Mỹ rõ ràng đã lựa chọn lực lượng tay súng Kurd làm đồng minh để chống lại chiến binh Hồi giáo. Họ muốn giữ quan hệ tốt với Thổ Nhĩ Kỳ nhưng lại không muốn nhượng bộ trước lời răn đe xóa sổ người Kurd của chính quyền Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan.

Nga đã lựa chọn đối địch lực lượng Kurd để làm hài lòng Thổ Nhĩ Kỳ. Cho nên, chính quyền Erdogan nghiêng về hướng đồng minh với Nga hơn là Mỹ, nhưng cả Nga và Mỹ đều không thực sự có ý định tiêu diệt những tay súng Kurd như mục tiêu chính của Thổ Nhĩ Kỳ. Vì vậy, tôi có thể hiểu được hành động này của Mỹ. Đây là lựa chọn khá hợp lý. Họ vẫn giữ ý định giữ quan hệ thân thiện với Thổ Nhĩ Kỳ nên đã đưa ra giải pháp trung lập và sẽ can thiệp khi cần thiết.

Nếu như không có các lực lượng can thiệp đến từ Nga và Mỹ ở Syria thì Thổ Nhĩ Kỳ sẽ gây chiến với Iran. Chuyện này sẽ tạo ra thiệt hại khủng khiếp trong khu vực. Nếu Nga và Mỹ cùng đồng lòng, hoặc ít nhất là không chống lại nhau thì binh lính mà họ mang đến sẽ cân bằng với lực lượng chiến đấu địa phương hiện đang mất kiểm soát.

Tư lệnh quân đội 3 nước Mỹ, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đạt thỏa thuận chung về Syria hôm 7-3.
Tư lệnh quân đội 3 nước Mỹ, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đạt thỏa thuận chung về Syria hôm 7-3.

RT: Tham mưu trưởng của các nước Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ đã tổ chức cuộc họp về tình hình Syria hôm 7-3. Cùng ngày, tờ Times cho biết giữa Nga và Mỹ đã đạt được thỏa thuận chung. Liệu đây có phải là sự hợp tác thực sự của 2 nước về vấn đề Syria không?

ADV: Washington và Moskva không có cùng mục tiêu ở Syria. Khác với Nga, Mỹ không muốn Tổng thống Syria Baschar Al-Assad tiếp tục nắm quyền. Nhưng thách thức của Mỹ lúc này không còn là lật đổ ông Assad. Dù sao thì tình hình vẫn có tiến triển. Thú vị là Donald Trump thuộc típ người theo chủ nghĩa thực dụng, thậm chí ông gặp nhiều chê trách và lên án khi quá gần gũi với Nga.

Ngay lúc này, trong vấn đề của Syria thì hành động này không phải là sự nhượng bộ, trái lại không có lý do xác đáng để Mỹ giữ khoảng cách và đối đầu với Nga. Thay vào đó, đáng chú ý hơn là sự hợp tác của cả 2 cường quốc trong hoạch định chiến lược: Bắc Âu và phòng vệ của các nước phương Đông, nhưng chủ yếu vẫn là trục châu Á và chống lại sự bành trướng của Trung Quốc ở Biển Đông.

Theo quan điểm này, ông Donald Trump hiểu rằng việc tranh luận với Moskva là vô nghĩa bởi vì lúc này họ có cùng một kẻ thù: Hồi giáo cực đoan. Đây là điểm khác biệt so với chính quyền Obama, thể hiện ở sự do dự trong cuộc chiến chống lại Tổng thống Bachar Al-Assad và những chính sách “không-không” (trung lập). Với Donald Trump, ông đã hiểu rằng mục tiêu ưu tiên trong vấn đề Syria là đánh bại Hồi giáo cực đoan. Mặc kệ Thổ Nhĩ Kỳ có phật ý hay không, chính quyền của ông Trump sẽ không bỏ rơi lực lượng Kurd.

Tôi chỉ sợ rằng vị tân Tổng thống Mỹ này sẽ khôi phục quan hệ với Erdogan và thông báo đây là đồng minh lớn của ông ta. Vì vậy, tôi cho là lựa chọn này rất tốt. Bấy giờ, Mỹ và Nga có nhiều lợi ích tại Syria, mặc dù không giống nhau nhưng họ đã chịu quy tụ lại trong một vài khu vực.

Đây là một bước tiến tốt, mặc dù không thể áp dụng chung cho mọi vấn đề. Mỗi chuyện một khác. Không có thỏa thuận chung giữa Mỹ và Nga. Nhiều vấn đề vẫn tồn tại giữa 2 nước. Nhưng vấn đề Syria, thậm chí là cả Iraq, thỏa thuận này có thể diễn ra. 

RT: Ông có nghĩ rằng trong tương lai, thỏa thuận như vậy cũng xảy ra với Iran không? Nếu có thì điều đó có là bước tiến quá lớn với Mỹ không?

ADV: Vấn đề Iran thì khó khăn hơn nhiều. Ngay chính bản thân Nga cũng không đạt được hết tất cả thỏa thuận với Iran trong nhiều chuyện ở Syria. Mặc dù họ đứng cùng một chiến tuyến nhưng lại không có cùng mục tiêu. Lực lượng của Nga vẫn thường xuyên bắt ép những dân quân Shiite thân Iran tuân theo một số thỏa thuận, ví dụ như rút khỏi quân nổi loạn.

Nga và Iran thường xảy ra bất đồng trong vấn đề Thổ Nhĩ Kỳ và quân phiến loạn. Đôi khi, Nga cũng thấy khó chịu bởi sự cuồng tín của những đồng minh người Shiite ở Iran. Vì vậy, không còn nhiều thỏa thuận giữa Nga và Iran. Chúng không hoàn hảo. Không chỉ vậy, xét trên một số điểm, thỏa thuận đạt được giữa Mỹ và Nga có thể sẽ mạnh hơn giữa Nga và Iran.

Về phía Mỹ, chắc chắn rằng sẽ rất khó khăn để họ có thể hòa hảo với Iran. Bởi vì mục đích chiến lược của Iran là làm suy yếu đồng minh của Mỹ trong khu vực, tức là các nước Hồi giáo Sunni (nhánh lớn nhất của đạo Hồi). Iran và Mỹ hoàn toàn không có cùng những mối quan tâm. Cho nên, Nga có thể đóng vai trò rất quan trọng nếu trở thành cầu nối trung gian giữa Teheran và Washington để tìm ra những giải pháp thực tế.

Không chắc sẽ hòa giải được 2 nước nhưng trong chuyện của Syria thì tôi nhấn mạnh rằng Nga có thể ngăn Mỹ và Iran xảy ra đối đầu trực tiếp. Hoặc cũng có thể là ngược lại. Mỹ là đồng minh của Thổ Nhĩ Kỳ nhưng trong xung đột Syria, họ có lập trường trái ngược nhau. Trong khi quân đội Mỹ dựa vào các tay súng người Kurd để chống lại IS thì chính quyền Ankara lại muốn tiêu diệt lực lượng Kurd ở Syria vì e ngại họ sẽ liên kết với các phiến quân người Kurd (PKK) ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Ở cả 2 trường hợp, Nga, cùng chung quan điểm đối đầu thánh chiến Hồi giáo với Mỹ, sẽ là trung gian để đạt được một thỏa thuận hoàn hảo và cả sự cân bằng tổng thể.

Quân đội Mỹ tại Syria hôm 6-3.
Quân đội Mỹ tại Syria hôm 6-3.

RT: Hiện đang là một cuộc chạy đua thời gian giữa quân đội Thổ Nhĩ Kỳ, lực lượng Kurd và chính quyền Syria tại Raqqa (thành phố ở phía bắc miền trung bộ Syria) coi ai sẽ là người khởi động cuộc chiến chống IS. Chúng ta có thể trông đợi một sự phối hợp hành động hay là sẽ cuộc chiến đẫm máu giữa các phe phái liên quan?

ADV: Không nhất thiết sẽ là một cuộc tắm máu. Chắc hẳn Thổ Nhĩ Kỳ muốn dẫn đầu cuộc chiến, tay súng Kurd cũng muốn điều đó nhưng họ vẫn chờ hợp tác với chính quyền Syria để ngăn không cho Thổ Nhĩ Kỳ về nhất. Iran cũng muốn dự phần cuộc chiến. Nga đóng vai trò hỗ trợ. Trong số tất cả kẻ thù của IS, Nga ít có động thái nhất và cũng là lực lượng trung gian - hỗ trợ khí thế cho các thế lực muốn tiêu diệt khủng bố.

Không thể phủ nhận, đây cũng là cuộc chiến kịch liệt giữa Thổ Nhĩ Kỳ, Nga, Iran, lực lượng Kurd, lực lượng Shiite thân Iran và quân đội chính quốc Syria để giành lại lãnh thổ. Cuộc cạnh tranh sẽ rất khốc liệt. Trường hợp này, sẽ tốt hơn nếu các cường quốc gặp gỡ, thảo luận và tìm ra giải pháp.

Ở một khía cạnh nào đó thì đây là cơ hội cho 2 vị Tổng thống Vladimir Putin và Recep Tayyip Erdogan sau 1 năm khủng hoảng. Và “tâm sự” như thể “Chúng ta không thể gây ra chiến tranh thế giới vì vậy chúng ta sẽ chia sẻ khu vực ảnh hưởng, cố gắng tránh đối đầu. Mặc dù chúng ta không thể cùng có những mục tiêu và những kẻ thù chung nhưng ngay lúc này điểm chung của chúng ta là IS”.

Theo tôi, đó là lý do tại sao mà chúng ta cần tìm ra một giải pháp chính trị để không phải loại bỏ ai. Vào đầu cuộc khủng hoảng, phương Tây đã phạm phải sai lầm khi gạt bỏ Nga và Iran, cũng như các điều kiện lật đổ chế độ và sự ra đi của Tổng thống Syria Bashar al-Assad. Chúng ta không thể thương lượng bằng những điều kiện bất khả thi và không thực tế. Chúng ta phải xem xét tất cả mọi yếu tố liên quan. Ngoại giao là lựa chọn tốt cho trường hợp này.

M.T. (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.