Nga - Trung đẩy mạnh quan hệ đối tác chiến lược

Nga và Trung Quốc đang không ngừng bồi đắp “quan hệ đối tác chiến lược” kể từ năm 2014. Sự gắn kết giữa hai nước dựa trên những cân nhắc về kinh tế và địa chính trị. Mặc dù có lợi thế chung nhưng mối quan hệ gắn bó này cũng có những hạn chế.

Tuy nhiên, trong trung hạn, Nga và Trung Quốc đều sẵn lòng bỏ qua những lĩnh vực có nguy cơ gây căng thẳng để cùng nhìn về một hướng.

Nga đang ngày càng chuyển hướng sang châu Á. Tầm nhìn của Tổng thống Vladimir Putin về một “châu Âu rộng lớn hơn”, vốn hình dung về một khu vực thương mại tự do Lisbon đến Vladivostok, đã nhường đường cho ý tưởng “khu vực Á - Âu rộng lớn hơn”, ít nhất là kể từ cuộc khủng hoảng Ukraine năm 2014 và sau đó là các biện pháp trừng phạt của phương Tây và các biện pháp đáp trả trừng phạt của Nga.

Giờ đây, Moscow có xu hướng nêu bật vị thế cường quốc của họ ở trung tâm của lục địa Á - Âu và tầm quan trọng mới của châu Á đối với chính sách đối ngoại của Nga. Trung Quốc đóng vai trò then chốt trong bối cảnh này.

Với quan hệ “đối tác chiến lược” giữa hai nước, Nga và Trung Quốc đang cho thấy những thứ còn hơn cả sự đoàn kết mang tính tượng trưng. Thương mại giữa hai nước đã gia tăng nhanh chóng trong những năm qua. Nền kinh tế của hai nước dường như bù đắp cho nhau: Nga cung cấp năng lượng và nguyên liệu thô, trong khi đó Trung Quốc xuất khẩu công nghệ, hàng hóa công nghiệp và hàng tiêu dùng.

Lĩnh vực nông nghiệp và du lịch cũng có tiềm năng mở rộng hơn nữa. Nhu cầu về nông sản của Nga ở Trung Quốc ngày một gia tăng và Nga trở thành điểm đến được yêu thích của du khách Trung Quốc. Sau một thời gian dài do dự, Nga đã bắt đầu bán vũ khí thế hệ mới nhất cho Trung Quốc và năm 2018, lần đầu tiên từ trước đến nay, Trung Quốc đã tham gia cuộc tập trận quân sự quy mô lớn Vostok của Nga.

Nga đã bán cho Trung Quốc hệ thống phòng không S-400 vào năm 2018.
Nga đã bán cho Trung Quốc hệ thống phòng không S-400 vào năm 2018.

Sự tăng cường hợp tác này được đánh giá dựa trên một loạt lợi ích chung. Ở cấp độ căn bản, việc cả hai nước đều không có những đồng minh khác là điều có lợi cho quan hệ đối tác của hai cường quốc vốn đều có quyền phủ quyết và sức mạnh hạt nhân. Ở cấp độ quốc tế, hai nước đoàn kết chống lại tầm ảnh hưởng của Mỹ và các đồng minh của nước này trong các tổ chức quốc tế.

Nga và Trung Quốc đều phản đối “sự can thiệp” của phương Tây vào các vấn đề nội bộ của các nước có chủ quyền. Quan điểm của cả hai đều ủng hộ ý niệm về một “trật tự toàn cầu đa cực” và sự tồn tại cùng lúc của nhiều hệ thống giá trị như một lựa chọn thay thế cho việc chú trọng vào trật tự “tự do” và các giá trị phổ quát mà các nước dân chủ phương Tây đưa ra.

Trong lĩnh vực kinh tế, quan hệ giữa hai cường quốc này trở nên gần gũi hơn nhưng đây cũng là nơi tình trạng bất cân xứng hiển hiện rõ ràng nhất. Trong hàng thập kỷ qua, Nga và Trung Quốc đã liên tục củng cố quan hệ thương mại. Kim ngạch thương mại trong năm 2018 tăng 25% so với năm 2017, đạt hơn 100 tỷ USD, hoạt động động thương mại song phương bằng đồng nhân dân tệ và đồng ruble thay vì bằng đồng USD cũng ngày càng tăng. Hơn 1/6 lượng dự trữ ngoại hối của Ngân hàng Trung ương Nga là bằng đồng nhân dân tệ.

Hoạt động thương mại song phương không chỉ gia tăng về số lượng mà còn cả về chất lượng. Trung Quốc hiện giờ là khách hàng chính của ngành công nghiệp quốc phòng Nga. Trước năm 2014, Nga đã từ chối xuất khẩu công nghệ vũ khí tế hệ mới nhất với mối lo sợ rằng Trung Quốc có thể sao chép chúng. Những mối quan ngại này đã dịu bớt. Nga đã bán cho Trung Quốc hệ thống phòng không S-400 vào năm 2018 và máy bay chiến đấu Su-35 vào năm 2019.

Trong nhiều lĩnh vực khác, công nghệ của Trung Quốc lại vượt trội hơn so với Nga và có thể lấp đầy khoảng trống mà các công ty phương Tây để lại. Chẳng hạn như gã khổng lồ viễn thông Trung Quốc Huawei đang xây dựng mạng 5G ở Nga, công nghệ nhận diện gương mặt của Trung Quốc được sử dụng ở các thành phố của Nga.

Lĩnh vực năng lượng chiếm phần đáng kể trong kim ngạch xuất khẩu của Nga sang Trung Quốc. Kể từ năm 2016, Nga là nước cung cấp dầu mỏ chính cho Trung Quốc, nhiều hơn cả Saudi Arabia. Các tập đoàn năng lượng Trung Quốc đã sở hữu 1/5 các dự án khí tự nhiên hóa lỏng của Nga ở Bắc Cực và cung cấp một nửa số trang thiết bị cần thiết để khai thác dầu mỏ ở Nga.

Đối với Nga, khách hàng Trung Quốc là một thị trường quan trọng thay thế cho châu Âu. Tuy nhiên, kim ngạch thương mại gia tăng kéo theo những gánh nặng khác cho cả hai bên. Ngoài liên minh châu Âu (EU) nói chung, Nga không có hoạt động kinh doanh với một quốc gia đơn lẻ nào nhiều hơn so với Trung Quốc. Mặc dù thành tích kinh tế của hai nước gần như ngang hàng thời điểm Liên Xô sụp đổ nhưng hiện nay, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Trung Quốc gấp 6 lần và trên danh nghĩa thậm chí còn gấp 8 lần GDP của Nga.

Do đó, Nga vẫn có thái độ dè dặt nhất định, được thể hiện qua hoạt động buôn bán khí đốt. Nga không muốn trở nên phụ thuộc vào một bên mua duy nhất. Từ lâu, các kế hoạch về “Đường ống khí đốt Altai” đã được tiến hành. Đường ống này sẽ kết nối các mỏ khí đốt ở phía Đông và phía Tây Siberia, mang đến quyền tiếp cận các thị trường ở Trung Quốc hoặc châu Âu, tùy thuộc vào cung và cầu.

Tuy nhiên, các dự án như vậy đòi hỏi phải có khoản đầu tư khổng lồ. Mức độ can dự của các công ty Trung Quốc ở đây sẽ là một chỉ báo quan trọng cho tương lai của mối quan hệ Nga - Trung trong lĩnh vực năng lượng.

Một cách rõ ràng, quan hệ đối tác giữa Nga và Trung Quốc có thể có những tác động sâu rộng đến cán cân sức mạnh toàn cầu. Tuy nhiên, tính bền vững của mối quan hệ này còn đang được nhiều chuyên gia đặt câu hỏi. Những bất đồng trong lịch sử cũng như về văn hóa không phải một sớm một chiều mà xóa bằng đi được.

Đó là chưa kể, tuy cùng chung mục đích cường quốc, song bản chất vẫn khác nhau. Nước Nga, cho dù đang hướng về châu Á, vẫn luôn tự cho rằng có sự kết nối về văn hóa và cùng chung quá khứ với châu Âu.

Ngọc Lan (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.