Nga - Trung đẩy mạnh quan hệ đối tác chiến lược

Nga và Trung Quốc đang không ngừng bồi đắp “quan hệ đối tác chiến lược” kể từ năm 2014. Sự gắn kết giữa hai nước dựa trên những cân nhắc về kinh tế và địa chính trị. Mặc dù có lợi thế chung nhưng mối quan hệ gắn bó này cũng có những hạn chế.

Tuy nhiên, trong trung hạn, Nga và Trung Quốc đều sẵn lòng bỏ qua những lĩnh vực có nguy cơ gây căng thẳng để cùng nhìn về một hướng.

Nga đang ngày càng chuyển hướng sang châu Á. Tầm nhìn của Tổng thống Vladimir Putin về một “châu Âu rộng lớn hơn”, vốn hình dung về một khu vực thương mại tự do Lisbon đến Vladivostok, đã nhường đường cho ý tưởng “khu vực Á - Âu rộng lớn hơn”, ít nhất là kể từ cuộc khủng hoảng Ukraine năm 2014 và sau đó là các biện pháp trừng phạt của phương Tây và các biện pháp đáp trả trừng phạt của Nga.

Giờ đây, Moscow có xu hướng nêu bật vị thế cường quốc của họ ở trung tâm của lục địa Á - Âu và tầm quan trọng mới của châu Á đối với chính sách đối ngoại của Nga. Trung Quốc đóng vai trò then chốt trong bối cảnh này.

Với quan hệ “đối tác chiến lược” giữa hai nước, Nga và Trung Quốc đang cho thấy những thứ còn hơn cả sự đoàn kết mang tính tượng trưng. Thương mại giữa hai nước đã gia tăng nhanh chóng trong những năm qua. Nền kinh tế của hai nước dường như bù đắp cho nhau: Nga cung cấp năng lượng và nguyên liệu thô, trong khi đó Trung Quốc xuất khẩu công nghệ, hàng hóa công nghiệp và hàng tiêu dùng.

Lĩnh vực nông nghiệp và du lịch cũng có tiềm năng mở rộng hơn nữa. Nhu cầu về nông sản của Nga ở Trung Quốc ngày một gia tăng và Nga trở thành điểm đến được yêu thích của du khách Trung Quốc. Sau một thời gian dài do dự, Nga đã bắt đầu bán vũ khí thế hệ mới nhất cho Trung Quốc và năm 2018, lần đầu tiên từ trước đến nay, Trung Quốc đã tham gia cuộc tập trận quân sự quy mô lớn Vostok của Nga.

Nga đã bán cho Trung Quốc hệ thống phòng không S-400 vào năm 2018.
Nga đã bán cho Trung Quốc hệ thống phòng không S-400 vào năm 2018.

Sự tăng cường hợp tác này được đánh giá dựa trên một loạt lợi ích chung. Ở cấp độ căn bản, việc cả hai nước đều không có những đồng minh khác là điều có lợi cho quan hệ đối tác của hai cường quốc vốn đều có quyền phủ quyết và sức mạnh hạt nhân. Ở cấp độ quốc tế, hai nước đoàn kết chống lại tầm ảnh hưởng của Mỹ và các đồng minh của nước này trong các tổ chức quốc tế.

Nga và Trung Quốc đều phản đối “sự can thiệp” của phương Tây vào các vấn đề nội bộ của các nước có chủ quyền. Quan điểm của cả hai đều ủng hộ ý niệm về một “trật tự toàn cầu đa cực” và sự tồn tại cùng lúc của nhiều hệ thống giá trị như một lựa chọn thay thế cho việc chú trọng vào trật tự “tự do” và các giá trị phổ quát mà các nước dân chủ phương Tây đưa ra.

Trong lĩnh vực kinh tế, quan hệ giữa hai cường quốc này trở nên gần gũi hơn nhưng đây cũng là nơi tình trạng bất cân xứng hiển hiện rõ ràng nhất. Trong hàng thập kỷ qua, Nga và Trung Quốc đã liên tục củng cố quan hệ thương mại. Kim ngạch thương mại trong năm 2018 tăng 25% so với năm 2017, đạt hơn 100 tỷ USD, hoạt động động thương mại song phương bằng đồng nhân dân tệ và đồng ruble thay vì bằng đồng USD cũng ngày càng tăng. Hơn 1/6 lượng dự trữ ngoại hối của Ngân hàng Trung ương Nga là bằng đồng nhân dân tệ.

Hoạt động thương mại song phương không chỉ gia tăng về số lượng mà còn cả về chất lượng. Trung Quốc hiện giờ là khách hàng chính của ngành công nghiệp quốc phòng Nga. Trước năm 2014, Nga đã từ chối xuất khẩu công nghệ vũ khí tế hệ mới nhất với mối lo sợ rằng Trung Quốc có thể sao chép chúng. Những mối quan ngại này đã dịu bớt. Nga đã bán cho Trung Quốc hệ thống phòng không S-400 vào năm 2018 và máy bay chiến đấu Su-35 vào năm 2019.

Trong nhiều lĩnh vực khác, công nghệ của Trung Quốc lại vượt trội hơn so với Nga và có thể lấp đầy khoảng trống mà các công ty phương Tây để lại. Chẳng hạn như gã khổng lồ viễn thông Trung Quốc Huawei đang xây dựng mạng 5G ở Nga, công nghệ nhận diện gương mặt của Trung Quốc được sử dụng ở các thành phố của Nga.

Lĩnh vực năng lượng chiếm phần đáng kể trong kim ngạch xuất khẩu của Nga sang Trung Quốc. Kể từ năm 2016, Nga là nước cung cấp dầu mỏ chính cho Trung Quốc, nhiều hơn cả Saudi Arabia. Các tập đoàn năng lượng Trung Quốc đã sở hữu 1/5 các dự án khí tự nhiên hóa lỏng của Nga ở Bắc Cực và cung cấp một nửa số trang thiết bị cần thiết để khai thác dầu mỏ ở Nga.

Đối với Nga, khách hàng Trung Quốc là một thị trường quan trọng thay thế cho châu Âu. Tuy nhiên, kim ngạch thương mại gia tăng kéo theo những gánh nặng khác cho cả hai bên. Ngoài liên minh châu Âu (EU) nói chung, Nga không có hoạt động kinh doanh với một quốc gia đơn lẻ nào nhiều hơn so với Trung Quốc. Mặc dù thành tích kinh tế của hai nước gần như ngang hàng thời điểm Liên Xô sụp đổ nhưng hiện nay, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Trung Quốc gấp 6 lần và trên danh nghĩa thậm chí còn gấp 8 lần GDP của Nga.

Do đó, Nga vẫn có thái độ dè dặt nhất định, được thể hiện qua hoạt động buôn bán khí đốt. Nga không muốn trở nên phụ thuộc vào một bên mua duy nhất. Từ lâu, các kế hoạch về “Đường ống khí đốt Altai” đã được tiến hành. Đường ống này sẽ kết nối các mỏ khí đốt ở phía Đông và phía Tây Siberia, mang đến quyền tiếp cận các thị trường ở Trung Quốc hoặc châu Âu, tùy thuộc vào cung và cầu.

Tuy nhiên, các dự án như vậy đòi hỏi phải có khoản đầu tư khổng lồ. Mức độ can dự của các công ty Trung Quốc ở đây sẽ là một chỉ báo quan trọng cho tương lai của mối quan hệ Nga - Trung trong lĩnh vực năng lượng.

Một cách rõ ràng, quan hệ đối tác giữa Nga và Trung Quốc có thể có những tác động sâu rộng đến cán cân sức mạnh toàn cầu. Tuy nhiên, tính bền vững của mối quan hệ này còn đang được nhiều chuyên gia đặt câu hỏi. Những bất đồng trong lịch sử cũng như về văn hóa không phải một sớm một chiều mà xóa bằng đi được.

Đó là chưa kể, tuy cùng chung mục đích cường quốc, song bản chất vẫn khác nhau. Nước Nga, cho dù đang hướng về châu Á, vẫn luôn tự cho rằng có sự kết nối về văn hóa và cùng chung quá khứ với châu Âu.

Ngọc Lan (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.