Nga-Đức xích lại gần nhau: Vì ai và vì điều gì?

Không ồn ào như cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Phần Lan hồi tháng 7, Tổng thống Nga Putin đến Meseberg, phía Bắc Berlin, vào phòng họp hơn 3 tiếng đồng hồ với Thủ tướng Đức Merkel. Kết thúc cuộc họp hai bên không có tuyên bố chung nào trước báo chí. Chủ đề được bàn thảo, được hai người tiết lộ trước khi bước vào phòng họp kín, là tình hình Ukraine, vấn đề khí đốt, xung đột Syria, chương trình hạt nhân Iran và quan hệ song phương.

Bỏ qua lịch sử thù ghét giữa Nga và Đức, quan hệ giữa hai quốc gia này trở nên căng thẳng vì cuộc khủng hoảng Ukraine từ năm 2014 đến nay. Mặc dù không có bất cứ thông tin nào về kết quả cuộc gặp lần thứ hai trong chưa đầy 6 tháng qua giữa ông Putin và bà Merkel, nhưng chỉ nhìn vào chương trình nghị sự, giới phân tích đã “đọc vị” được vì sao và vì ai mà nguyên thủ Đức, Nga lại xích lại gần nhau vào thời điểm này.

Ông Putin và bà Merkel họp báo sau khi kết thúc hội đàm.
Ông Putin và bà Merkel họp báo sau khi kết thúc hội đàm.

Trong số các chủ đề trên thì vấn đề Ukraine bị “đóng băng”, để nhường chỗ cho những vấn đề còn lại mang tính thời sự hơn. Báo chí phương Tây cứ thích nói là Nga cần Đức hơn. Theo nhật báo Le Monde của Pháp, một trong những động cơ của sự xích lại này là kinh tế và cho rằng nước Nga của ông Putin đang chịu sức ép do các lệnh trừng phạt kinh tế của Mỹ. 

Dấu hiệu rõ nét nhất là hôm 17-8, giá đồng rúp so với đôla Mỹ đã rơi xuống mức thấp nhất trong vòng hai năm gần đây. Le Monde còn dẫn chứng thêm, chính quyền Washington đang đe dọa tiếp tục gia tăng các đòn trừng phạt, và dự án đường ống dẫn khí đốt Dòng chảy phương Bắc 2 (Nord Stream II), tăng gấp đôi khả năng cung cấp khí đốt từ Nga sang Đức, có nguy cơ trở thành nạn nhân mới. Tổng thống Mỹ Donald Trump, tại thượng đỉnh NATO diễn ra hồi tháng 7-2018 đã công kích dữ dội dự án này, khi cho rằng Berlin đã quá lệ thuộc vào nguồn cung ứng năng lượng của Moskva. 

Cuối cùng, nhật báo lớn nhất nước Pháp cho rằng để trấn an “bạn hàng Đức”, Tổng thống Nga hôm 18-8 đã nhấn mạnh đến các ưu điểm của mối quan hệ kinh tế giữa hai nước: an toàn và đáng tin cậy trong việc cung cấp khí đốt, đánh giá cao các hoạt động đầu tư của nhiều cơ sở khai thác khí đốt của Đức tại Nga… Bỏ qua vỏ bọc của ngôn từ của báo chí phương Tây, Tổng thống Putin đến Đức vì những lợi ích của dân tộc Nga, cả về kinh tế lẫn địa chính trị.

Vậy Đức được gì? Về chủ đề khí đốt. Trong cuộc họp báo sau Thượng đỉnh Nga – Mỹ tại Helsinki hồi tháng 7, Tổng thống Mỹ Trump nói: “Tôi không chắc là việc mở rộng đường ống Dòng chảy phương Bắc từ Nga sang châu Âu có vì lợi ích tốt nhất của Đức hay không. Đó là quyết định mà họ phải đưa ra. Chúng tôi sẽ cạnh tranh với Nga trong việc cung cấp khí đốt”. 

Nhưng những cảnh báo đó thật khó “lọt tai” người Đức vốn cho rằng Tổng thống Trump đang “ép” họ mua khí đốt từ Mỹ mà thôi. Nên biết rằng giá khí đốt hiện nay của Mỹ bán sang châu Âu đắt hơn gấp đôi khí đốt của Nga. Người châu Âu đâu có “dư tiền” mà đưa cho một đồng minh suốt ngày “nạt nộ” họ hết về chuyện thuế má đến đóng góp cho NATO. Ông Trump càng muốn hạ Dòng chảy phương Bắc 2 bao nhiêu thì ông Putin và bà Merkel lại càng muốn chứng minh dự án này vẫn còn dẻo dai bấy nhiêu.

Nước Đức nhập khẩu khoảng 40% khí tự nhiên từ Nga, theo thống kê của chính phủ. Con số này nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào trong EU, nhưng ít hơn mức 60% đến 70% mà Tổng thống Trump viện dẫn khi ông cáo buộc Đức là “con tin” của Nga tại Hội nghị thượng đỉnh NATO tháng trước. “Nhận xét đó rõ ràng phản ánh một định kiến ở Washington rằng vì quan hệ kinh tế, Đức hành động “yếu ớt hơn” trong vấn đề Nga”, Derek Chollet - cố vấn về chính sách an ninh và quốc phòng cho Quỹ Marshall của Đức ở Washington, cho biết. 

Thủ tướng Đức Angela Merkel và Tổng thống Nga Vladimir Putin, tại khu vườn của lâu đài Meseberg, Đức, ngày 18-8.
Thủ tướng Đức Angela Merkel và Tổng thống Nga Vladimir Putin, tại khu vườn của lâu đài Meseberg, Đức, ngày 18-8.

Theo giới quan sát, dường như hồ sơ khí đốt Nga - Đức không chịu sức ép từ lệnh trừng phạt của Mỹ mà chính từ vấn đề Ukraine. Nga muốn Dòng chảy phương Bắc bỏ qua vai trò trung chuyển của Ukraine nhưng Đức thì coi đó là một điều kiện để chấp thuận cho dự án đường ống dẫn khí này. Có vẻ như Nga đã có sự nhượng bộ nhẹ trước yêu cầu này của Đức. Dòng chảy phương Bắc 2 sẽ tăng gấp đôi năng suất chuyển khí từ Nga sang Đức, cho phép Nga biến Đức trở thành trạm trung chuyển cho cả châu Âu. Có lẽ vì thế, Đức đã ủng hộ dự án này bất chấp chỉ trích rằng nó có thể được dùng như một đòn bẩy để các nước phụ thuộc vào khí đốt nhập khẩu phải thỏa hiệp về mặt chính trị.

Chuyển sang vấn đề Iran. Thủ tướng Merkel nói rằng, Đức ủng hộ duy trì Thỏa thuận hạt nhân bất chấp việc Mỹ rút khỏi thỏa thuận này hồi tháng 5. Tổng thống Nga Putin thì nhấn mạnh sự cần thiết duy trì Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA) về chương trình hạt nhân Iran. Quan trọng là cần duy trì thỏa thuận đa phương đã được Hội đồng bảo an Liên Hiệp Quốc chấp thuận nhằm tăng cường an ninh và cơ chế không phổ biến hạt nhân.

Một vấn đề nữa, lần đầu tiên nguyên thủ Nga lên tiếng đề nghị châu Âu hỗ trợ tái thiết Syria. Trong chiến tranh Syria, Nga là nước tốn nhiều tiền của và sinh mạng binh lính. Giờ hòa bình lập lại là lúc chia chiến lợi phẩm. Đức gần như đứng ngoài cuộc nhưng nay lại được Nga mời vào chia phần. Chỉ hành động này thôi đủ thấy Nga nhượng bộ Đức thế nào. Thực vậy, việc hồi hương người tị nạn Syria là một chủ đề ưu tiên đối với Thủ tướng Đức vốn đang bị chỉ trích mạnh mẽ vì chính sách di dân của bà.

Với những phân tích kể trên hẳn chúng ta đã rõ Nga hay Đức được hưởng lợi hơn khi mối quan hệ giữa hai nước trở nên nồng ấm trở lại. Chuyên gia Stefan Meister cho rằng cuộc gặp tại Meseberg đánh dấu một bước ngoặt trong mối quan hệ Đức - Nga nhưng cũng lưu ý rằng “cuộc đối thoại mới này được đánh dấu bằng cái nhìn thực tiễn không có nghĩa là một đối tác chiến lược mới giữa Đức và Nga sẽ trỗi dậy. Nhưng cả hai lãnh đạo muốn gửi đi một thông điệp đến Washington để chứng tỏ rằng sẽ không chấp nhận một cuộc mặc cả nào từ phía Tổng thống Donald Trump”.

M.T. (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?