NATO trước nguy cơ không kết nạp được Thụy Điển

Các quan chức NATO đang chạy đua với thời gian để tránh trường hợp xấu nhất khi khối này không đạt được mục tiêu đề ra là kết nạp Thụy Điển vào khối trước ngày 11/7.

Cả Thụy Điển và Phần Lan đều tuyên bố ý định gia nhập NATO vào tháng 5 năm ngoái, chỉ vài tuần sau khi Nga triển khai chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine. Phần Lan đã được kết nạp vào tháng 4/2023, nhưng việc gia nhập của Thụy Điển hiện đang bị ách lại.

NATO trước nguy cơ không kết nạp được Thụy Điển -0
Người dân Thổ Nhĩ Kỳ phản đối NATO kết nạp Thụy Điển.

Các lực lượng vũ trang của Thụy Điển được cho là tương thích với NATO. Thụy Điển có một phái đoàn thường trực tại NATO và được coi là một đối tác thân cận của khối, có nghĩa là việc gia nhập sẽ tương đối đơn giản. Vậy tại sao Thụy Điển không thể gia nhập NATO?

Vấn đề là Thổ Nhĩ Kỳ - một thành viên NATO có tầm quan trọng chiến lược do vị trí địa lý ở cả Trung Đông và châu Âu - đang ngăn cản việc gia nhập của Thụy Điển vì một số lý do.

Quan trọng nhất, Ankara tuyên bố rằng Thụy Điển cho phép các thành viên của các nhóm khủng bố người Kurd, đáng chú ý nhất là đảng Công nhân người Kurd (PKK) hoạt động ở Thụy Điển. Thụy Điển đã thay đổi luật chống khủng bố vào đầu năm nay, coi việc tham gia vào các nhóm này là phạm tội, mặc dù vẫn chưa rõ liệu điều này có đủ đối với Ankara hay không.

Thổ Nhĩ Kỳ cũng tuyên bố rằng chính phủ Thụy Điển đã đồng lõa trong các cuộc biểu tình cực hữu, đốt Kinh Qur'an bên ngoài Đại sứ quán Thổ Nhĩ Kỳ ở Stockholm. Gần đây nhất, Thổ Nhĩ Kỳ cho biết họ muốn Thụy Điển hành động sau khi các nhà lập pháp Thụy Điển cho chiếu cờ của PKK lên tòa nhà quốc hội ở Stockholm để phản đối Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip    Erdogan tái ứng cử. Người phát ngôn của quốc hội Thụy Điển thừa nhận có người chiếu hình ảnh lên mặt bên của tòa nhà nhưng không có bằng chứng cụ thể về việc chiếu cái gì và ai chịu trách nhiệm.

Các quan chức NATO và những người trong chính phủ Thụy Điển hiện đang lo ngại rằng việc bỏ lỡ thời hạn 11/7, ngày tổ chức hội nghị thượng đỉnh NATO tại thủ đô Vilnius của Litva, sẽ gửi một thông điệp “xấu” tới các đối thủ của khối.

Một nhà ngoại giao NATO phân tích: “Việc bỏ lỡ thời hạn 11/7 sẽ gửi đi thông điệp rằng có một liên kết yếu trong liên minh phương Tây”. Một nhà ngoại giao Đông Âu cho rằng ngoài việc “gửi thông điệp xấu” về NATO, bất kỳ sự chậm trễ nào cũng có nguy cơ “tạo cảm giác về quyền lực của ông Erdogan đối với khối”; rằng “ông Erdogan sẽ tận dụng thời điểm này để bắt ép Thụy Điển trong việc thực thi luật chống khủng bố”.

Tuy nhiên, hầu hết các quốc gia NATO đều lạc quan rằng một thỏa thuận có thể đạt được trước tháng 7, nhưng có thể sẽ đi kèm với một cái giá không hề thấp. Nhiều quan chức chỉ ra cách mà ông Erdogan đã đạt được một thỏa thuận với EU, theo đó EU sẽ trao cho Thổ Nhĩ Kỳ 6 tỷ euro (6,4 tỷ USD) cùng các đặc quyền khác để đổi lấy việc Thổ Nhĩ Kỳ tiếp nhận những người tị nạn Syria để họ khỏi phải đến châu Âu.

Vậy, các đồng minh NATO có thể cho ông Erdogan điều gì để có thể khiến ông thay đổi quyết định về Thụy Điển?

Đầu tiên, Thổ Nhĩ Kỳ muốn Quốc hội Mỹ phê chuẩn việc mua máy bay chiến đấu F-16 do Mỹ sản xuất. Trong khi các quan chức Mỹ miễn cưỡng công khai ràng buộc vấn đề Thụy Điển và F-16, các quan chức nói rằng cần phải đạt được một thỏa thuận đằng sau hậu trường.

Các nhà ngoại giao cũng nhận thức rõ rằng nền kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ đang gặp khó khăn nghiêm trọng, với lạm phát tăng vọt và sự sụt giảm giá trị của đồng tiền nước này so với đồng USD, đồng thời cả Mỹ và EU hiện đang áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với nước này.

Mặc dù có khả năng đạt được một thỏa thuận, có một số vấn đề có thể khiến ngày 11/7 đến và đi mà NATO không thể đạt được điều mình muốn.

Đầu tiên là sự khó đoán của ông Erdogan. Cuộc bầu cử vòng 2 hôm 28/5 đã cho thấy nguy cơ mất quyền lực cao nhất trong 20 năm cầm quyền của ông, điều mà các đồng minh lo ngại có nghĩa là ông có thể “tăng độ khó” gấp đôi đối với Thụy Điển. Thứ hai là Thổ Nhĩ Kỳ không phải là nước duy nhất trong khối chống việc kết nạp Thụy Điển, mà cả Hungary cũng phản đối việc Thụy Điển gia nhập NATO.

Hai vấn đề này ở một mức độ nào đó có liên hệ với nhau: Nếu ông Erdogan chấp nhận luật chống khủng bố của Thụy Điển và chỉ để một mình Hungary ngăn chặn, thì có nguy cơ khiến ông trông yếu thế.

Về phần mình, các đồng minh thân Thụy Điển, bao gồm cả Mỹ và Anh, hai thành viên NATO có ảnh hưởng nhất, đang tăng cường các nỗ lực thúc đẩy kết nạp Thụy Điển vào ngày 11/7 và đưa ra những đảm bảo riêng với Thụy Điển rằng đó là ưu tiên của họ, bất kể Thổ Nhĩ Kỳ làm gì.

Việc Thụy Điển gia nhập NATO sẽ là tin tốt lành cho NATO kể từ khi Nga khởi sự cuộc chiến tại Ukraine. Các quan chức đã ngạc nhiên về mức độ “đoàn kết” trong khối kể từ khi chiến tranh bắt đầu và rất vui mừng trước những cam kết mới về chi tiêu quốc phòng và củng cố liên minh.

Nga phát động chiến tranh ở Ukraine một phần là do sự mở rộng của NATO, và tham vọng này không có dấu hiệu dừng lại, với việc Ukraine hiện cũng muốn gia nhập liên minh. Ngay cả người Nhật cũng đang hướng tới NATO, với việc Bộ trưởng Ngoại giao của nước này tuyên bố hồi tháng 5 rằng Tokyo đang đàm phán để mở văn phòng liên lạc đầu tiên của NATO ở châu Á.

Đối với tất cả các cuộc thảo luận về việc NATO phải đối mặt với điều mà Tổng thống Pháp Emmanuel Macron gọi là “chết não” cách đây không lâu, không thể phủ nhận rằng liên minh này đang có nhận thức mới về mục đích và tự tin về tương lai của mình. Đó chính xác là lý do tại sao các quan chức NATO rất lo ngại về việc Thổ Nhĩ Kỳ phủ quyết việc Thụy Điển gia nhập NATO.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Ngày 7/8, ông Abelardo de la Espriella tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia với cam kết “làm mới” đất nước, khôi phục trật tự và thúc đẩy tăng trưởng. Nhưng, phía sau những lời hứa mạnh mẽ ấy là một Colombia đang bị chia rẽ sâu sắc, các nhóm vũ trang chuẩn bị cho khả năng đối đầu mới và gánh nặng ngân sách không dễ cắt giảm.

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Việc Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan ký thỏa thuận phòng thủ chung, ngày 7/8, không chỉ tạo thêm một cơ chế hợp tác quân sự ở Trung Đông. Quan trọng hơn, thỏa thuận cho thấy các cường quốc khu vực đang tìm cách xây dựng thêm những tầng bảo đảm an ninh trong bối cảnh môi trường chiến lược ngày càng bất ổn.