Nạn kỳ thị phụ nữ trong xã hội Do Thái

Người ngoại quốc thường nghĩ Israel, nhà nước theo tín ngưỡng Do Thái chính thống là một quốc gia thực thi triệt để nguyên lý bình đẳng giới tính. Sự bình quyền đã đưa nữ giới lên đỉnh cao quyền lực như cố Thủ tướng Golda Meir (1898-1978), hay cựu Ngoại trưởng Tzipi Livni nay là thủ lĩnh phe đối lập… Nhưng thực tế lại không phải hoàn toàn như vậy.

Theo một bản tường trình tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) họp tại Davos (Thụy Sĩ) vào giữa tháng 1 vừa qua, đã chỉ rõ một điều phi lý là phụ nữ Israel chỉ nhận được 2/3 mức tiền lương so với đồng nghiệp nam giới làm cùng công việc tương tự.

Cho dù nền văn minh nhân loại đã bước sang nửa cuối thập niên thứ 2 của thế kỷ XXI, nhưng người Do Thái thủ cựu vẫn cố ngăn cản sự hòa trộn sắc giới theo quan điểm trọng nam khinh nữ cổ hủ, nhất là tại những tụ điểm công cộng. Hình ảnh gây ấn tượng với du khách là trên các đường phố Jerusalem, địa danh mà nhà nước Israel đơn phương coi là thủ đô của mình không hề thấy các biển quảng cáo có hình ảnh phụ nữ.

Thậm chí ở một vài khu phố mà dân Do Thái chính thống chiếm đa số, người ta còn quy định vỉa hè riêng cho phái yếu, với các tuyến xe buýt công cộng hay cơ sở khám chữa bệnh cũng vậy - đều được phân chia khu vực theo giới tính. Jerusalem là vùng đất nơi người Do Thái chính thống thường quy tụ, cùng số lượng ngày càng tăng song song với tầm ảnh hưởng lên các quyết sách của chính quyền địa phương.

Một phụ nữ thế tục bày tỏ sự phản đối nạn phân biệt giới tính với nhân viên đại diện công lực, trong cuộc xuống đường tuần hành nhân ngày Quốc tế Phụ nữ 8-3 vừa qua ở quận Mea Sharim.
Một phụ nữ thế tục bày tỏ sự phản đối nạn phân biệt giới tính với nhân viên đại diện công lực, trong cuộc xuống đường tuần hành nhân ngày Quốc tế Phụ nữ 8-3 vừa qua ở quận Mea Sharim.

Ở Tel Aviv, đô thị lớn nhất nước tình hình cũng không sáng sủa hơn, tuy rằng thoạt trông thành phố này không khác gì một đô thị phương Tây hiện đại. Người dân Tel Aviv phần lớn là ngoại đạo, hay thế tục - vô thần theo cách gọi của giới linh mục Israel. Nhưng trong tương lai không xa người có đạo sẽ chiếm áp đảo, bởi tỷ lệ sinh đẻ trong sắc dân Do thái chính thống cực cao, với trung bình một gia đình có tới 7 đứa con.

Trong hơn 8,6 triệu công dân Israel hiện nay, một phần theo Do Thái giáo, một phần tin vào các tín ngưỡng truyền thống khác, số còn lại là người thế tục. Từ 9% dân số Israel hiện nay, tới năm 2025 người Do Thái chính thống sẽ chiếm khoảng 15% và trở thành lực lượng tôn giáo đông đảo nhất, có ảnh hưởng nhất lên hệ thống chính trị của nhà nước Israel.

"Họ luôn muốn áp đặt các giáo lý cứng nhắc lên đường lối quốc gia - bà Hanna Kehaya, nhà sáng lập Diễn đàn Koleh chuyên về phụ nữ và tín ngưỡng quả quyết - Họ một mực cự tuyệt sự hòa nhập giữa 2 giới tính trong cộng đồng Do Thái chính thống của mình".

Sự phân biệt giới tính tại Mea Shearim, một trong những khu phố cổ ở Jerusalem thậm chí còn lan tới cả các siêu thị mua bán. Người ta quy định rạch ròi giờ giấc mua sắm dành cho phụ nữ, đồng thời đòi hỏi nữ khách hàng phải ăn mặc chỉn chu như khi đi lễ nhà thờ(!). Còn tại các bệnh viện ở quận Mea Shearim đều có cửa ra vào và phòng chờ riêng phân chia theo giới tính.

"Khởi đầu từ chỗ ngồi trên xe buýt, đến thời gian khống chế khi đi mua đồ trong siêu thị, để rồi sự phân biệt đối xử ngang nhiên hiện diện ngay trên đường phố", Thẩm phán trưởng Dorit Beinisch, nữ Giám đốc đầu tiên của Tòa án Tối cao Israel nói với tâm trạng đầy bức xúc. Bà cũng là vị quan tòa đầu tiên, nhân danh quyền lực tư pháp nhà nước buộc giới hành pháp địa phương phải dỡ bỏ các rào chắn phân định đường đi riêng biệt giữa nam và nữ ở khu vực Mea Shearim, nhất là trong các dịp lễ hội tôn giáo xuyên qua các con phố chật hẹp cùng hàng chục nghìn người tham dự. Nhưng nữ cố vấn chủ chốt Rachel Azariah của Tòa thị chính Jerusalem lại bị Thị trưởng Nir Barkat sa thải, sau khi bà R. Azariah đưa vào nghị trình vấn đề kỳ thị phụ nữ trong phiên họp thường kỳ với giới chức tư pháp thủ đô.

"Jerusalem là một địa danh đặc biệt, vùng đất thiêng của cả người Hồi giáo, Kito giáo lẫn Do Thái giáo, do vậy việc tuân thủ các chủ thuyết chính thống luôn là vấn đề nhạy cảm mang tính cục bộ đối với chính quyền thành phố", Thị trưởng N. Barkat giãi bày với báo giới. Thật là trớ trêu bởi trong lần tranh cử chức danh thị trưởng hơn 9 năm trước, cương lĩnh nổi bật hòng thuyết phục giới cử tri thế tục của ứng viên N. Barkat là giảm thiểu những tác động ngày một tăng của tín ngưỡng Do Thái chính thống, sắc dân chiếm 1/3 trong tổng số gần 900.000 người Jerusalem.

Một trong những sự kiện nổi bật trong năm 2016 vừa qua là dịp khánh thành tuyến đường sắt cao tốc ở thủ đô Israel, được quảng bá như là thành tựu công nghệ của thế kỷ XXI. Nhưng dưới sức ép từ các thế lực cuồng tín, tuyệt nhiên không có một gương mặt phái yếu nào trong các bích chương quảng cáo dán khắp thành phố.

"Chúng tôi thừa hiểu rằng việc quảng bá vẻ đẹp nữ giới tại Jerusalem cũng như ở Bnei Brak, đô thị nghèo nhất Israel và cũng là một trung tâm Do Thái giáo chính thống may lắm chỉ kéo dài được vài tiếng đồng hồ - Ohad Gibli, Giám đốc Tiếp thị của Công ty quảng cáo đa quốc gia khổng lồ Kanaah thổ lộ trên Đài phát thanh Quân đội Israel - Hệ lụy không tránh khỏi ngoài phương tiện hành nghề bị đập phá và thiêu hủy, là sự khơi mào cho làn sóng bạo lực kỳ thị phái giới luôn sẵn sàng bùng phát. Thực ra hình ảnh phụ nữ đã bị loại bỏ ra khỏi cảnh quan chung, theo đúng cả nghĩa bóng lẫn nghĩa đen của từ này".

Trong đợt kết thúc khóa huấn luyện đầu tiên của năm vào giữa tháng 2 vừa qua, 9 tân binh sùng đạo đã tự ý rời bỏ hàng ngũ vì có nữ giới đến hát chào mừng, một hành động mà người Do Thái giáo chính thống cho là kích động những ý nghĩ dung tục.

Kết cục 4 người trong số họ bị loại khỏi danh sách đào tạo sĩ quan, do những binh sĩ này đã không chịu ngỏ lời xin lỗi cấp trên khi bất phục tùng kỷ luật quân đội. Ai cũng biết bản chất thiện chiến của nữ quân nhân Israel, vậy mà 6 nữ hạ sĩ quan thuộc một tiểu đoàn pháo binh phòng thủ bờ biển đồn trú kề hải cảng Haifa, đô thị lớn hàng thứ 3 ở Israel đã được yêu cầu chuyển qua đơn vị khác, trước khi viên tiểu đoàn trưởng mới là người theo đạo Do Thái chính thống tới nhậm chức.

Thay lời kết, lâu nay vẫn tồn tại một nét riêng mang tính đặc thù đạo phái mà ít người nước ngoài để ý, rằng các đài phát thanh tư nhân ở Israel nằm trong vòng cương tỏa của Do Thái giáo không bao giờ phát đi những bài hát do các nữ ca sĩ thực hiện, cũng như tuyệt nhiên không phỏng vấn đối tác là… phụ nữ hòng thể hiện tính kỳ thị bao trùm.

Quang Phú (theo The Observer)

Các tin khác

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại bị thu giữ trong một vụ án ma túy tại một thị trấn nhỏ của Thụy Điển cuối năm 2023 đã dẫn các điều tra viên lần theo dấu vết của một mạng lưới tội phạm xuyên ba châu lục, hoạt động từ Bắc Âu tới Đông Nam Á và Australia.

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Phát biểu mới đây của cố vấn lãnh đạo tối cao Iran Mohsen Rezaei rằng một thỏa thuận với Mỹ chỉ có thể đạt được nếu Washington giải ngân 24 tỷ USD tài sản bị phong tỏa đã mở ra một câu hỏi lớn hơn: Iran đang có bao nhiêu tiền bị giữ ở nước ngoài, vì sao họ không thể lấy lại, và số tiền đó có thể giúp hồi sinh một nền kinh tế đang kiệt sức?

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Việc bổ nhiệm người đứng đầu các cơ quan an ninh ở Israel hiếm khi diễn ra mà không có những cuộc đấu đá hậu trường. Tuy nhiên, quá trình phê chuẩn Thiếu tướng Roman Hofman vào chức vụ giám đốc Cơ quan tình báo Mossad đã trở thành một cuộc đối đầu pháp lý chưa từng có tiền lệ. việc Thủ tướng Benjamin Netanyahu đề cử ông đã gây chia rẽ trong giới lãnh đạo cấp cao của đất nước.

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Cơ quan công tố Pháp đang điều tra một số quân nhân và cá nhân dân sự bị nghi thiết lập cấu trúc hoạt động dưới dạng công ty tư nhân nhằm khai thác, trao đổi trái phép thông tin mật và trang bị quân sự.

Biến tướng ăn xin đường phố

Biến tướng ăn xin đường phố

Núp bóng dưới danh nghĩa “khối nghỉ hè” đi làm thêm, những đứa trẻ đang lang thang ăn xin, bán vé số ở các khu phố, chợ đêm luôn có cha mẹ hoặc một tổ nhóm phía sau điều khiển và chỉ đạo. Đồng tiền kiếm được trên thân xác và sức lao động của trẻ em trở thành nỗi nhức nhối chưa có lời giải trong nhiều năm nay…

Nước Pháp và những “cánh cửa số” quên chưa khóa

Nước Pháp và những “cánh cửa số” quên chưa khóa

Hàng chục triệu dữ liệu gắn với giấy tờ định danh - hộ chiếu, căn cước, thẻ cư trú - được rao bán công khai trên một diễn đàn tội phạm mạng hôm 16/4. Người rao bán ẩn danh sau tài khoản “breach3d” tuyên bố dữ liệu lấy từ ANTS, cơ quan chính phủ phụ trách cấp thẻ căn cước, hộ chiếu, thẻ cư trú, giấy phép lái xe và đăng ký xe tại Pháp. Ít ngày sau, Bộ Nội vụ Pháp xác nhận vụ việc và mở điều tra. Vụ việc không phải là một hiện tượng đơn lẻ, mà nối vào chuỗi sự cố an ninh mạng nhằm vào các cơ sở dữ liệu công của Pháp từ cuối năm 2025.

Trung Đông và Bắc Phi cùng hợp tác chống tội phạm mạng

Trung Đông và Bắc Phi cùng hợp tác chống tội phạm mạng

Trong một thế giới mà tội phạm mạng không còn biên giới, việc đối phó với chúng đòi hỏi sự chung tay toàn cầu. Khu vực Trung Đông và Bắc Phi (MENA), nơi ghi nhận mức tăng chóng mặt của các cuộc tấn công mạng, vừa chứng kiến một chiến dịch hợp tác chưa từng có trong lịch sử: Chiến dịch Ramz.

Vẫn sôi động “chợ đen” động vật hoang dã

Vẫn sôi động “chợ đen” động vật hoang dã

Núp bóng dưới các tên gọi “hội sinh vật cảnh, CLB giải cứu, nhóm yêu động vật...” nhưng thực tế, phía sau đó là cảnh buôn bán, trao đổi động vật hoang dã bằng các mật danh, từ lóng. Sự bùng nổ các khu “chợ ảo” bán hàng thật, không chỉ tiếp tay tận diệt muông thú mà còn tiềm ẩn hiểm họa lây lan dịch bệnh...

Đốt cả sự nghiệp trên làn khói trắng

Đốt cả sự nghiệp trên làn khói trắng

Khi vụ việc ca sĩ Miu Lê còn đang phả hơi nóng hầm hập trên các phương tiện thông tin đại chúng, giới giải trí lại rúng động bởi việc Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an TP Hồ Chí Minh bắt quả tang ca sĩ Long Nhật (Đinh Long Nhật) và Sơn Ngọc Minh đang tàng trữ và sử dụng trái phép chất ma túy.

Vén màn thủ đoạn buôn lậu vàng xuyên biên giới

Vén màn thủ đoạn buôn lậu vàng xuyên biên giới

Trong dòng người qua lại tấp nập nơi cửa khẩu biên giới Tây Nam, những chiếc xe chở cá, xe đông lạnh, những hành khách mang theo vài món nữ trang hay các kiện hàng điện tử tưởng chừng vô hại vẫn ngày ngày nối nhau vào nội địa. Nhưng, phía sau vẻ bình thường ấy lại là những mắt xích của các đường dây buôn lậu vàng xuyên quốc gia với quy mô hàng trăm, hàng nghìn tỷ đồng...

Vẽ giấc mơ đổi đời bằng mai mối lấy chồng ngoại

Vẽ giấc mơ đổi đời bằng mai mối lấy chồng ngoại

Những lời quảng cáo như “lấy chồng nước ngoài đổi đời”, “sang xứ người sống sung sướng”, “không phải lao động vất vả vẫn có cuộc sống giàu sang” đang xuất hiện ngày càng nhiều trên mạng xã hội. Đằng sau những viễn cảnh hào nhoáng ấy là nguy cơ mua bán người, bóc lột sức lao động, bạo hành và nhiều bi kịch đau lòng của các cô gái trẻ nhẹ dạ cả tin.

“Tín dụng đen” biến tướng

“Tín dụng đen” biến tướng

Khi hụi (họ, biêu, phường) chuyển lên không gian mạng, niềm tin không còn được kiểm chứng bằng sự gần gũi hay danh dự cá nhân, mà bằng những hình ảnh, lời quảng cáo hoặc lượt tương tác trên mạng xã hội. Điều này khiến nhiều người tin tưởng mù quáng, thậm chí bán nhà đất, cầm cố tài sản, vay nặng lãi để tham gia. Từ chơi hụi online, họ rơi vào cái bẫy của “tín dụng đen”...

Tội phạm công nghệ cao và “dịch vụ hóa” hành vi

Tội phạm công nghệ cao và “dịch vụ hóa” hành vi

Với nạn nhân, một cuộc tấn công mạng thường ập đến như một cú sập hệ thống không báo trước: dữ liệu bị khóa, hoạt động tê liệt, danh tiếng bị đem ra mặc cả. Nhưng với kẻ đứng phía sau, đó ngày càng giống một giao dịch mua dịch vụ: mua quyền truy cập, thuê mã độc, dùng hạ tầng thanh toán ẩn danh, rồi chia tiền chuộc theo tỷ lệ đã định. Tội phạm mạng hiện không còn là lãnh địa riêng của những thiên tài ẩn danh. Nó đã trở thành một thị trường. Và khi đã được đóng gói, chuẩn hóa như một dịch vụ, nó ngày càng rẻ hơn, dễ dùng hơn và phổ biến hơn.

Vụ án mạng và “hai thập kỷ tranh cãi”

Vụ án mạng và “hai thập kỷ tranh cãi”

Một cô gái người Ý bị sát hại dã man, bạn trai trở thành nghi phạm số 1, bị truyền thông cả nước săn đuổi rồi cuối cùng lĩnh án tù sau gần một thập kỷ xét xử. Tưởng như vụ án đã khép lại, cho tới gần 20 năm sau, khi những dấu vết DNA cực nhỏ từng bị quên lãng được phân tích lại bằng công nghệ pháp y hiện đại, dẫn đến một nghi can khác.

INTERPOL siết vòng vây với tội phạm dược phẩm trực tuyến

INTERPOL siết vòng vây với tội phạm dược phẩm trực tuyến

Trong hai thập kỷ qua, Tổ chức cảnh sát hình sự Quốc tế (INTERPOL) đã kiên trì theo đuổi một cuộc chiến âm thầm liên quan trực tiếp đến sinh mạng hàng triệu người: cuộc chiến chống buôn bán dược phẩm bất hợp pháp. Chiến dịch Pangea XVIII vừa khép lại một lần nữa vẽ lên một bức tranh phức tạp về sự chuyển dịch của loại tội phạm này đem đến những cảnh báo đáng chú ý cho chúng ta.

“Thầy bói cõi mạng” tái xuất

“Thầy bói cõi mạng” tái xuất

Khi những thầy bói, bà đồng tự xưng trên mạng xã hội bị dẹp loạn, thời gian gần đây, “cõi mạng” lại xuất hiện những master (bậc thầy) quảng cáo bản thân đã trải qua quá trình tu luyện vượt qua các ràng buộc của thế giới vật chất, đạt đến sự thông tuệ và kết nối sâu sắc với vũ trụ…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Khi cái chết cũng cần được xác nhận…

Ngày 22/2/2026, quân đội Mexico tuyên bố đã tiêu diệt Nemesio Rubén Oseguera Cervantes - biệt danh “El Mencho”, thủ lĩnh băng Jalisco Thế hệ mới (CJNG), một trong những tổ chức ma túy nguy hiểm nhất Mexico và là nguồn cung fentanyl, methamphetamine, cocaine lớn vào thị trường Mỹ - trong một chiến dịch tại Tapalpa, bang Jalisco. Nhưng đến đầu tháng 5/2026, hồ sơ công khai của Bộ Ngoại giao Mỹ về El Mencho vẫn còn hiển thị phần thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn tới việc bắt giữ hoặc kết án đối tượng này. Sự chậm trễ ấy có thể chỉ là thủ tục pháp lý, nhưng với một trùm ma túy từng nhiều lần bị đồn đã chết, nó cho thấy một điều khác: trong thế giới cartel, ngay cả cái chết cũng cần được xác nhận bằng quyền lực, hồ sơ và thời gian.

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Án tích 12 năm phanh phui “giang hồ mạng”

Một “ngôi sao mạng xã hội” ở Ấn Độ xây dựng hình ảnh giang hồ trên Instagram suốt hơn một thập kỷ, cho đến khi cảnh sát lật lại hồ sơ cũ và phát hiện phía sau lớp vỏ đó là một chuỗi tội ác kéo dài từ giết người, sử dụng vũ khí đến các cáo buộc hiếp dâm.

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.