Mỹ xét lại thỏa thuận AUKUS

Lầu Năm Góc đã tiến hành xem xét lại Hiệp ước phòng thủ AUKUS để đảm bảo rằng nó phù hợp với chương trình nghị sự "Nước Mỹ trên hết" của ông Trump, khiến thỏa thuận trị giá 240 tỷ USD với Anh và Australia bỗng rơi vào trạng thái chênh vênh.

Việc xét lại thỏa thuận AUKUS có thể gây ra nhiều lo lắng hơn cho các đồng minh về tương lai của liên minh ba bên này. Australia nói riêng đang dựa vào AUKUS để đổi mới toàn bộ hạm đội tàu ngầm của mình.

Một quan chức Lầu Năm Góc cho biết: "Bộ Quốc phòng đang xem xét AUKUS như một phần của việc đảm bảo rằng sáng kiến này của chính quyền trước đây phù hợp với chương trình nghị sự “Nước Mỹ trên hết” của tổng thống. Điều này có nghĩa là đảm bảo sự sẵn sàng cao nhất của các quân nhân của chúng tôi, rằng các đồng minh sẽ tăng cường hoàn toàn để thực hiện phần việc của mình cho quốc phòng tập thể và rằng cơ sở công nghiệp quốc phòng đang đáp ứng nhu cầu của chúng tôi".

1_image004.jpg -0
USS Minnesota, một tàu ngầm hạt nhân lớp Virginia, neo đậu ở Rockingham, Tây Australia vào tháng 2/2025.

Hiện tại, Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Elbridge Colby được cho là đang chịu trách nhiệm thực hiện nỗ lực đó. Ông Colby đã đăng trên X vào năm ngoái rằng "sẽ thật điên rồ" nếu Mỹ có ít tàu ngầm hạt nhân hơn nếu xung đột nổ ra trong khu vực.

Chính phủ Anh đã phản ứng thận trọng trước tin tức về việc xem xét lại của Mỹ, nói rằng: "AUKUS là quan hệ đối tác an ninh và quốc phòng mang tính bước ngoặt với hai đồng minh thân cận nhất của chúng tôi. Đây là một trong những quan hệ đối tác quan trọng nhất về mặt chiến lược trong nhiều thập kỷ, hỗ trợ hòa bình và an ninh ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và châu Âu - Đại Tây Dương, đồng thời tạo ra việc làm và tăng trưởng kinh tế cho các cộng đồng trên cả ba quốc gia”.

Các cường quốc tàu ngầm hạt nhân là thành viên của một câu lạc bộ độc quyền - hiện chỉ có 6 quốc gia vận hành chúng gồm: Mỹ, Anh, Nga, Trung Quốc, Pháp và Ấn Độ. AUKUS sẽ đưa Australia trở thành quốc gia thứ 7.

Và mặc dù được các nhà lập pháp Mỹ ủng hộ, tập trung vào an ninh quốc gia - và khi Australia cố gắng tăng chi tiêu cho an ninh theo mong muốn của ông Trump - thì sự tồn tại của thỏa thuận này hiện có vẻ như đang trong thế mong manh.

Bản thân Tổng thống Mỹ đương nhiệm dường như không coi hiệp ước này là ưu tiên. Khi được hỏi về AUKUS trong chuyến thăm của Thủ tướng Anh Keir Starmer vào tháng 2, ông Trump tỏ ra không quen thuộc với từ viết tắt này, ông trả lời: "Nó có nghĩa là gì?".

Việc xét lại thỏa thuận AUKUS được đưa ra sau yêu cầu của Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth vào tuần trước rằng Australia phải tăng chi tiêu quân sự từ 2% lên 3,5% GDP. Thủ tướng Anthony Albanese chỉ cam kết 2,4%, khẳng định Australia sẽ tự đặt ra các ưu tiên quốc phòng của mình. Australia đã trả cho Mỹ gần 520 triệu USD vào đầu năm nay để thúc đẩy sản xuất tàu ngầm của Mỹ, với khoản tiền 1,3 tỷ USD nữa sẽ đến hạn vào cuối năm nay. Nước này đã cam kết chi 239 tỷ USD trong 3 thập kỷ cho chương trình này. Chính phủ Anh cũng đã công bố khoản đầu tư 7,69 tỷ USD vào cơ sở công nghiệp tàu ngầm hạt nhân của mình.

AUKUS đại diện cho sự hợp tác quân sự đáng kể nhất giữa 3 quốc gia trong nhiều thế hệ, mở rộng ra ngoài tàu ngầm còn bao gồm cả tên lửa siêu thanh và công nghệ vũ khí tiên tiến. Ít nhất là về mặt chính thức, AUKUS hiện vẫn đi đúng hướng, là trung tâm của một liên minh an ninh Thái Bình Dương - Đại Tây Dương.

Tuy nhiên, ở cả Washington và Canberra ngày càng có nhiều lo ngại về bước đầu tiên: năng lực của Mỹ trong việc đóng những chiếc tàu mà họ đã hứa với Australia và  ngay cả khi họ có đủ khả năng để đóng những chiếc tàu ngầm đó, liệu họ có từ bỏ chúng để cho Australia kiểm soát hay không?

Nỗi lo lắng dai dẳng về AUKUS nằm trong bối cảnh rộng hơn của một bộ quy tắc được viết lại cho mối quan hệ giữa Mỹ và các đồng minh của mình. Giữa cơn bão và sự căng thẳng của những tuần đầu tiên trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, ngày càng có nhiều lo ngại rằng đồng minh đáng tin cậy không còn như vậy nữa. Và còn có một số lo lắng mới nổi lên, thứ nhất là có thể các tàu ngầm hạt nhân do Mỹ chế tạo đã hứa sẽ không bao giờ đến dưới sự kiểm soát của chủ quyền Australia. Thay vào đó, những tàu ngầm hạt nhân đó, được đồn trú tại Australia, có thể mang cờ Mỹ, mang vũ khí Mỹ, do các sĩ quan và thủy thủ Mỹ chỉ huy và điều khiển.

Australia, một đồng minh không lay chuyển, thay vào đó bị thu hẹp thành một đơn vị đồn trú hoạt động tiền phương - theo lời của Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Hạ viện Mỹ, không gì hơn là "một căn cứ hoạt động trung tâm để thể hiện sức mạnh".

Chuẩn đô đốc đã nghỉ hưu Peter Briggs, cựu chủ tịch của Viện tàu ngầm Australia, lập luận rằng việc Mỹ từ chối bán tàu ngầm lớp Virginia cho Australia là "gần như không thể tránh khỏi", vì chương trình đóng tàu của Mỹ đang tụt hậu quá xa.

Chỉ 3 ngày sau khi tấm séc của Australia chi trả cho Mỹ được thanh toán, Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội đã lặng lẽ ban hành một bài báo nói rằng trong khi các tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân (được gọi là SSN) dành cho Australia có thể được chế tạo, Mỹ có thể quyết định không bao giờ bàn giao chúng.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Ngày 7/8, ông Abelardo de la Espriella tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia với cam kết “làm mới” đất nước, khôi phục trật tự và thúc đẩy tăng trưởng. Nhưng, phía sau những lời hứa mạnh mẽ ấy là một Colombia đang bị chia rẽ sâu sắc, các nhóm vũ trang chuẩn bị cho khả năng đối đầu mới và gánh nặng ngân sách không dễ cắt giảm.

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Việc Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan ký thỏa thuận phòng thủ chung, ngày 7/8, không chỉ tạo thêm một cơ chế hợp tác quân sự ở Trung Đông. Quan trọng hơn, thỏa thuận cho thấy các cường quốc khu vực đang tìm cách xây dựng thêm những tầng bảo đảm an ninh trong bối cảnh môi trường chiến lược ngày càng bất ổn.