Mỹ xét lại thỏa thuận AUKUS

Lầu Năm Góc đã tiến hành xem xét lại Hiệp ước phòng thủ AUKUS để đảm bảo rằng nó phù hợp với chương trình nghị sự "Nước Mỹ trên hết" của ông Trump, khiến thỏa thuận trị giá 240 tỷ USD với Anh và Australia bỗng rơi vào trạng thái chênh vênh.

Việc xét lại thỏa thuận AUKUS có thể gây ra nhiều lo lắng hơn cho các đồng minh về tương lai của liên minh ba bên này. Australia nói riêng đang dựa vào AUKUS để đổi mới toàn bộ hạm đội tàu ngầm của mình.

Một quan chức Lầu Năm Góc cho biết: "Bộ Quốc phòng đang xem xét AUKUS như một phần của việc đảm bảo rằng sáng kiến này của chính quyền trước đây phù hợp với chương trình nghị sự “Nước Mỹ trên hết” của tổng thống. Điều này có nghĩa là đảm bảo sự sẵn sàng cao nhất của các quân nhân của chúng tôi, rằng các đồng minh sẽ tăng cường hoàn toàn để thực hiện phần việc của mình cho quốc phòng tập thể và rằng cơ sở công nghiệp quốc phòng đang đáp ứng nhu cầu của chúng tôi".

1_image004.jpg -0
USS Minnesota, một tàu ngầm hạt nhân lớp Virginia, neo đậu ở Rockingham, Tây Australia vào tháng 2/2025.

Hiện tại, Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Elbridge Colby được cho là đang chịu trách nhiệm thực hiện nỗ lực đó. Ông Colby đã đăng trên X vào năm ngoái rằng "sẽ thật điên rồ" nếu Mỹ có ít tàu ngầm hạt nhân hơn nếu xung đột nổ ra trong khu vực.

Chính phủ Anh đã phản ứng thận trọng trước tin tức về việc xem xét lại của Mỹ, nói rằng: "AUKUS là quan hệ đối tác an ninh và quốc phòng mang tính bước ngoặt với hai đồng minh thân cận nhất của chúng tôi. Đây là một trong những quan hệ đối tác quan trọng nhất về mặt chiến lược trong nhiều thập kỷ, hỗ trợ hòa bình và an ninh ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và châu Âu - Đại Tây Dương, đồng thời tạo ra việc làm và tăng trưởng kinh tế cho các cộng đồng trên cả ba quốc gia”.

Các cường quốc tàu ngầm hạt nhân là thành viên của một câu lạc bộ độc quyền - hiện chỉ có 6 quốc gia vận hành chúng gồm: Mỹ, Anh, Nga, Trung Quốc, Pháp và Ấn Độ. AUKUS sẽ đưa Australia trở thành quốc gia thứ 7.

Và mặc dù được các nhà lập pháp Mỹ ủng hộ, tập trung vào an ninh quốc gia - và khi Australia cố gắng tăng chi tiêu cho an ninh theo mong muốn của ông Trump - thì sự tồn tại của thỏa thuận này hiện có vẻ như đang trong thế mong manh.

Bản thân Tổng thống Mỹ đương nhiệm dường như không coi hiệp ước này là ưu tiên. Khi được hỏi về AUKUS trong chuyến thăm của Thủ tướng Anh Keir Starmer vào tháng 2, ông Trump tỏ ra không quen thuộc với từ viết tắt này, ông trả lời: "Nó có nghĩa là gì?".

Việc xét lại thỏa thuận AUKUS được đưa ra sau yêu cầu của Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth vào tuần trước rằng Australia phải tăng chi tiêu quân sự từ 2% lên 3,5% GDP. Thủ tướng Anthony Albanese chỉ cam kết 2,4%, khẳng định Australia sẽ tự đặt ra các ưu tiên quốc phòng của mình. Australia đã trả cho Mỹ gần 520 triệu USD vào đầu năm nay để thúc đẩy sản xuất tàu ngầm của Mỹ, với khoản tiền 1,3 tỷ USD nữa sẽ đến hạn vào cuối năm nay. Nước này đã cam kết chi 239 tỷ USD trong 3 thập kỷ cho chương trình này. Chính phủ Anh cũng đã công bố khoản đầu tư 7,69 tỷ USD vào cơ sở công nghiệp tàu ngầm hạt nhân của mình.

AUKUS đại diện cho sự hợp tác quân sự đáng kể nhất giữa 3 quốc gia trong nhiều thế hệ, mở rộng ra ngoài tàu ngầm còn bao gồm cả tên lửa siêu thanh và công nghệ vũ khí tiên tiến. Ít nhất là về mặt chính thức, AUKUS hiện vẫn đi đúng hướng, là trung tâm của một liên minh an ninh Thái Bình Dương - Đại Tây Dương.

Tuy nhiên, ở cả Washington và Canberra ngày càng có nhiều lo ngại về bước đầu tiên: năng lực của Mỹ trong việc đóng những chiếc tàu mà họ đã hứa với Australia và  ngay cả khi họ có đủ khả năng để đóng những chiếc tàu ngầm đó, liệu họ có từ bỏ chúng để cho Australia kiểm soát hay không?

Nỗi lo lắng dai dẳng về AUKUS nằm trong bối cảnh rộng hơn của một bộ quy tắc được viết lại cho mối quan hệ giữa Mỹ và các đồng minh của mình. Giữa cơn bão và sự căng thẳng của những tuần đầu tiên trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, ngày càng có nhiều lo ngại rằng đồng minh đáng tin cậy không còn như vậy nữa. Và còn có một số lo lắng mới nổi lên, thứ nhất là có thể các tàu ngầm hạt nhân do Mỹ chế tạo đã hứa sẽ không bao giờ đến dưới sự kiểm soát của chủ quyền Australia. Thay vào đó, những tàu ngầm hạt nhân đó, được đồn trú tại Australia, có thể mang cờ Mỹ, mang vũ khí Mỹ, do các sĩ quan và thủy thủ Mỹ chỉ huy và điều khiển.

Australia, một đồng minh không lay chuyển, thay vào đó bị thu hẹp thành một đơn vị đồn trú hoạt động tiền phương - theo lời của Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Hạ viện Mỹ, không gì hơn là "một căn cứ hoạt động trung tâm để thể hiện sức mạnh".

Chuẩn đô đốc đã nghỉ hưu Peter Briggs, cựu chủ tịch của Viện tàu ngầm Australia, lập luận rằng việc Mỹ từ chối bán tàu ngầm lớp Virginia cho Australia là "gần như không thể tránh khỏi", vì chương trình đóng tàu của Mỹ đang tụt hậu quá xa.

Chỉ 3 ngày sau khi tấm séc của Australia chi trả cho Mỹ được thanh toán, Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội đã lặng lẽ ban hành một bài báo nói rằng trong khi các tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân (được gọi là SSN) dành cho Australia có thể được chế tạo, Mỹ có thể quyết định không bao giờ bàn giao chúng.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?