Mỹ xét lại thỏa thuận AUKUS

Lầu Năm Góc đã tiến hành xem xét lại Hiệp ước phòng thủ AUKUS để đảm bảo rằng nó phù hợp với chương trình nghị sự "Nước Mỹ trên hết" của ông Trump, khiến thỏa thuận trị giá 240 tỷ USD với Anh và Australia bỗng rơi vào trạng thái chênh vênh.

Việc xét lại thỏa thuận AUKUS có thể gây ra nhiều lo lắng hơn cho các đồng minh về tương lai của liên minh ba bên này. Australia nói riêng đang dựa vào AUKUS để đổi mới toàn bộ hạm đội tàu ngầm của mình.

Một quan chức Lầu Năm Góc cho biết: "Bộ Quốc phòng đang xem xét AUKUS như một phần của việc đảm bảo rằng sáng kiến này của chính quyền trước đây phù hợp với chương trình nghị sự “Nước Mỹ trên hết” của tổng thống. Điều này có nghĩa là đảm bảo sự sẵn sàng cao nhất của các quân nhân của chúng tôi, rằng các đồng minh sẽ tăng cường hoàn toàn để thực hiện phần việc của mình cho quốc phòng tập thể và rằng cơ sở công nghiệp quốc phòng đang đáp ứng nhu cầu của chúng tôi".

1_image004.jpg -0
USS Minnesota, một tàu ngầm hạt nhân lớp Virginia, neo đậu ở Rockingham, Tây Australia vào tháng 2/2025.

Hiện tại, Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Elbridge Colby được cho là đang chịu trách nhiệm thực hiện nỗ lực đó. Ông Colby đã đăng trên X vào năm ngoái rằng "sẽ thật điên rồ" nếu Mỹ có ít tàu ngầm hạt nhân hơn nếu xung đột nổ ra trong khu vực.

Chính phủ Anh đã phản ứng thận trọng trước tin tức về việc xem xét lại của Mỹ, nói rằng: "AUKUS là quan hệ đối tác an ninh và quốc phòng mang tính bước ngoặt với hai đồng minh thân cận nhất của chúng tôi. Đây là một trong những quan hệ đối tác quan trọng nhất về mặt chiến lược trong nhiều thập kỷ, hỗ trợ hòa bình và an ninh ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và châu Âu - Đại Tây Dương, đồng thời tạo ra việc làm và tăng trưởng kinh tế cho các cộng đồng trên cả ba quốc gia”.

Các cường quốc tàu ngầm hạt nhân là thành viên của một câu lạc bộ độc quyền - hiện chỉ có 6 quốc gia vận hành chúng gồm: Mỹ, Anh, Nga, Trung Quốc, Pháp và Ấn Độ. AUKUS sẽ đưa Australia trở thành quốc gia thứ 7.

Và mặc dù được các nhà lập pháp Mỹ ủng hộ, tập trung vào an ninh quốc gia - và khi Australia cố gắng tăng chi tiêu cho an ninh theo mong muốn của ông Trump - thì sự tồn tại của thỏa thuận này hiện có vẻ như đang trong thế mong manh.

Bản thân Tổng thống Mỹ đương nhiệm dường như không coi hiệp ước này là ưu tiên. Khi được hỏi về AUKUS trong chuyến thăm của Thủ tướng Anh Keir Starmer vào tháng 2, ông Trump tỏ ra không quen thuộc với từ viết tắt này, ông trả lời: "Nó có nghĩa là gì?".

Việc xét lại thỏa thuận AUKUS được đưa ra sau yêu cầu của Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth vào tuần trước rằng Australia phải tăng chi tiêu quân sự từ 2% lên 3,5% GDP. Thủ tướng Anthony Albanese chỉ cam kết 2,4%, khẳng định Australia sẽ tự đặt ra các ưu tiên quốc phòng của mình. Australia đã trả cho Mỹ gần 520 triệu USD vào đầu năm nay để thúc đẩy sản xuất tàu ngầm của Mỹ, với khoản tiền 1,3 tỷ USD nữa sẽ đến hạn vào cuối năm nay. Nước này đã cam kết chi 239 tỷ USD trong 3 thập kỷ cho chương trình này. Chính phủ Anh cũng đã công bố khoản đầu tư 7,69 tỷ USD vào cơ sở công nghiệp tàu ngầm hạt nhân của mình.

AUKUS đại diện cho sự hợp tác quân sự đáng kể nhất giữa 3 quốc gia trong nhiều thế hệ, mở rộng ra ngoài tàu ngầm còn bao gồm cả tên lửa siêu thanh và công nghệ vũ khí tiên tiến. Ít nhất là về mặt chính thức, AUKUS hiện vẫn đi đúng hướng, là trung tâm của một liên minh an ninh Thái Bình Dương - Đại Tây Dương.

Tuy nhiên, ở cả Washington và Canberra ngày càng có nhiều lo ngại về bước đầu tiên: năng lực của Mỹ trong việc đóng những chiếc tàu mà họ đã hứa với Australia và  ngay cả khi họ có đủ khả năng để đóng những chiếc tàu ngầm đó, liệu họ có từ bỏ chúng để cho Australia kiểm soát hay không?

Nỗi lo lắng dai dẳng về AUKUS nằm trong bối cảnh rộng hơn của một bộ quy tắc được viết lại cho mối quan hệ giữa Mỹ và các đồng minh của mình. Giữa cơn bão và sự căng thẳng của những tuần đầu tiên trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, ngày càng có nhiều lo ngại rằng đồng minh đáng tin cậy không còn như vậy nữa. Và còn có một số lo lắng mới nổi lên, thứ nhất là có thể các tàu ngầm hạt nhân do Mỹ chế tạo đã hứa sẽ không bao giờ đến dưới sự kiểm soát của chủ quyền Australia. Thay vào đó, những tàu ngầm hạt nhân đó, được đồn trú tại Australia, có thể mang cờ Mỹ, mang vũ khí Mỹ, do các sĩ quan và thủy thủ Mỹ chỉ huy và điều khiển.

Australia, một đồng minh không lay chuyển, thay vào đó bị thu hẹp thành một đơn vị đồn trú hoạt động tiền phương - theo lời của Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Hạ viện Mỹ, không gì hơn là "một căn cứ hoạt động trung tâm để thể hiện sức mạnh".

Chuẩn đô đốc đã nghỉ hưu Peter Briggs, cựu chủ tịch của Viện tàu ngầm Australia, lập luận rằng việc Mỹ từ chối bán tàu ngầm lớp Virginia cho Australia là "gần như không thể tránh khỏi", vì chương trình đóng tàu của Mỹ đang tụt hậu quá xa.

Chỉ 3 ngày sau khi tấm séc của Australia chi trả cho Mỹ được thanh toán, Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội đã lặng lẽ ban hành một bài báo nói rằng trong khi các tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân (được gọi là SSN) dành cho Australia có thể được chế tạo, Mỹ có thể quyết định không bao giờ bàn giao chúng.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.