Mỹ tài trợ Ukraine từ tài sản đóng băng của Nga: “Của biếu là của lo...”

Tuần này, Ukraine thông báo đã nhận được 1 tỷ USD viện trợ của Mỹ, được đảm bảo bằng nguồn thu từ tài sản đóng băng của Nga. Việc sử dụng tiền của Nga để tài trợ cho nỗ lực chiến tranh hay tái thiết của Ukraine thoạt nghe có vẻ hấp dẫn nhưng lại ẩn chứa vấn đề lớn. Hành động này đi kèm với những tác động kinh tế, tài chính và địa chính trị cần được tính đến.(Xem tiếp trang 6)

Niềm tin lung lay?

Trong bài đăng trên mạng xã hội X, Thủ tướng Ukraine Denys Shmyhal nêu rõ đây là đợt giải ngân đầu tiên trong số 20 tỷ USD mà Mỹ chuẩn bị phân bổ cho Kiev thông qua việc sử dụng tiền lãi ngân hàng từ tài sản tịch thu của Nga, theo sáng kiến của Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7). Khoản tiền trên được cung cấp dưới dạng viện trợ không hoàn lại theo một công cụ cho vay của Ngân hàng Thế giới nhằm hỗ trợ các nỗ lực của Ukraine trong việc củng cố khuôn khổ chính sách kinh tế và ổn định tài chính vĩ mô. 

Mỹ tài trợ Ukraine từ tài sản đóng băng của Nga: “Của biếu là của lo...” -0
Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov: “Họ đang đánh cắp tiền của Nga!”.

Khoản hỗ trợ của Mỹ là một phần trong cam kết rộng hơn được đưa ra tại Hội nghị Ngoại trưởng G7 hồi tháng 11, trong đó dự kiến cung cấp khoản hỗ trợ 50 tỷ USD cho Ukraine và được thanh toán bằng số tiền thu từ tài sản đóng băng của Nga. Trong gần 3 năm kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự ở Ukraine (tháng 2/2022) dẫn đến việc Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và các đồng minh quyết định đóng băng dự trữ ngoại hối của Ngân hàng Trung ương Nga gửi tại các ngân hàng ở phương Tây, những tài sản này vẫn bị bỏ ngỏ, mặc dù đã có những nỗ lực để khai thác chúng. Các đề xuất bao gồm từ tịch thu tài sản đến thế chấp bảo lãnh để vay trên thị trường tài chính... Không có đề xuất nào được coi là hoàn toàn thỏa đáng.

Sau nhiều tháng thảo luận, G7 và EU cuối cùng đã đề xuất cách tiếp cận mới, được gọi là chương trình ABC, nhằm khai thác một lỗ hổng. Theo các phương tiện truyền thông, khoảng 300 tỷ USD tài sản của Nga đã bị Mỹ và các nước phương Tây phong tỏa kể từ khi xung đột Ukraine bùng phát, như một phần của chiến dịch chiến tranh kinh tế chống Nga. Phần lớn tài sản bị giữ - khoảng 220 tỷ USD - bị đóng băng tại các tổ chức tài chính quốc tế chuyên cung cấp dịch vụ thanh toán và lưu ký chứng khoán, chủ yếu là Euroclear có trụ sở tại Brussels (Bỉ), nơi nắm giữ 185 tỷ USD. Nga không thể tiếp cận các tài sản bị đóng băng, song chúng vẫn thuộc về Moscow và vẫn phát sinh lãi, nhưng khoản lãi này không được chuyển cho Nga. Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda gần đây đã đề xuất sử dụng toàn bộ số tài sản này để hỗ trợ Ukraine, đặc biệt nếu chính quyền Mỹ sắp tới của ông Donald Trump quyết định cắt giảm viện trợ cho Kiev. Tuy nhiên, Thủ tướng Đức Olaf Scholz đã phản đối đề xuất này, lập luận rằng hành động như vậy có thể làm suy yếu sự ổn định của các thị trường tài chính EU.

Chính quyền Tổng thống Joe Biden đang thúc đẩy việc cung cấp càng nhiều viện trợ càng tốt cho Ukraine trước khi Tổng thống đắc cử Donald Trump chính thức nhậm chức. Ông Trump đã nhiều lần chỉ trích viện trợ của Mỹ cho Kiev.

Theo đài RT (Nga), Quỹ Tiền tệ Quốc tế đã cảnh báo việc tịch thu tài sản Nga sẽ làm suy yếu niềm tin toàn cầu vào Mỹ và các đồng minh. Trong khi đó, Moscow nhiều lần lên án việc đóng băng tài sản Nga là “hành vi trộm cắp”, cáo buộc việc khai thác doanh thu từ những tài sản này là bất hợp pháp và tạo tiền lệ nguy hiểm. Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov tuyên bố: “Nói một cách thẳng thắn, Chính phủ Mỹ đang đánh cắp tiền của Nga. Tài sản của Moscow bị chặn một cách bất hợp pháp và trái với mọi quy tắc. Việc Mỹ chuyển 1 tỷ USD từ tài sản đóng băng của Nga cho Ukraine sẽ trở thành cơ sở cho các động thái pháp lý sắp tới của chúng tôi”.

Mỹ tài trợ Ukraine từ tài sản đóng băng của Nga: “Của biếu là của lo...” -0
Trụ sở Ngân hàng trung ương Nga tại Moscow

Những hậu quả không mong muốn

Cuộc thảo luận về vấn đề khai thác tài sản của Nga bị phân cực, với hai phe đưa ra những quan điểm dường như không thể hòa giải. Một bên, những người lập luận ủng hộ việc sử dụng tài sản nhà nước của Nga lập luận rằng có lý lẽ đạo đức để làm như vậy. Mặt khác, nhiều chuyên gia pháp lý nghi ngờ về tính hợp pháp của hành động đó. Có một điều chắc chắn là, việc sử dụng tiền lãi từ tài sản phong tỏa của Nga để tài trợ cho Ukraine sẽ gây ra những hậu quả đáng kể. 

Thứ nhất, việc sử dụng chúng sẽ tạo tiền lệ nguy hiểm làm suy yếu hệ thống tài chính toàn cầu. Bất kể mục đích là hỗ trợ quân sự cho Ukraine hay tái thiết sau chiến tranh, hành động này sẽ gây ra hậu quả kinh tế và chính trị đáng kể, có khả năng làm xói mòn tính hợp pháp của hệ thống, đặc biệt liên quan quyền sở hữu tư nhân. Vì hầu hết các quốc gia đều nắm giữ dự trữ ngoại hối ở Mỹ và EU, việc sử dụng các khoản dự trữ này trong các tranh chấp chính trị hoặc làm công cụ trừng phạt kinh tế có thể gây bất ổn cho trật tự tài chính toàn cầu, đặc biệt là trường hợp của Nga sẽ tạo ra tiền lệ pháp lý. Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu Christine Lagarde từng cảnh báo rằng việc tịch thu tài sản của Nga để phục vụ lợi ích của Kiev có thể đe dọa hệ thống tài chính quốc tế và đặt ra các câu hỏi về pháp lý và đạo đức. Bà lưu ý việc sử dụng các tài sản này để viện trợ cho Ukraine có thể vi phạm luật pháp quốc tế, dẫn đến sự phân mảnh của hệ thống tài chính toàn cầu trong bối cảnh lo ngại ngày càng tăng về việc khai thác nó vì mục đích chính trị.

Thứ hai, điều này vi phạm các quy tắc của luật pháp quốc tế liên quan việc bảo vệ các quốc gia khỏi việc áp dụng luật đối với tài sản của họ mà không có sự đồng ý của họ, đặt ra những câu hỏi quan trọng về tính hợp pháp của việc tịch thu hoặc hưởng lợi từ tài sản của họ. Mặc dù luật pháp quốc tế có thể cho phép tạm thời đóng băng tài sản của Nga như một phần của lệnh trừng phạt, việc tịch thu hoặc sử dụng lợi nhuận từ các tài sản này là một vấn đề khác mà chưa tìm thấy cơ sở pháp lý vững chắc nào.

Trong bối cảnh cuộc chiến ở Ukraine vẫn tiếp diễn và chi phí hỗ trợ Kiev vẫn tiếp tục tăng, phương Tây đã và đang tìm kiếm các chiến lược thay thế để duy trì viện trợ quân sự của họ mà không phải chịu thêm gánh nặng tài chính. Tuy nhiên, chiến lược khai thác tài sản đóng băng của Nga tiềm ẩn nhiều rủi ro đáng kể; đe dọa sự ổn định của hệ thống tài chính quốc tế tại thời điểm kinh tế toàn cầu bất ổn, có khả năng kéo theo những thay đổi mà cuối cùng có thể gây bất lợi cho chính phương Tây.

Ngoài ra, các nước phương Tây phải đối mặt với thách thức phức tạp trong việc tạo ra một khuôn khổ pháp lý cho phép tịch thu tài sản của Nga và sử dụng chúng mà không vi phạm luật pháp quốc tế hoặc làm xói mòn uy tín của hệ thống pháp luật toàn cầu. Những thách thức này nêu bật sự cần thiết phải xem xét cẩn thận những tác động lâu dài của hành động này.

Trần Anh

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.