Mỹ tài trợ Ukraine từ tài sản đóng băng của Nga: “Của biếu là của lo...”

Tuần này, Ukraine thông báo đã nhận được 1 tỷ USD viện trợ của Mỹ, được đảm bảo bằng nguồn thu từ tài sản đóng băng của Nga. Việc sử dụng tiền của Nga để tài trợ cho nỗ lực chiến tranh hay tái thiết của Ukraine thoạt nghe có vẻ hấp dẫn nhưng lại ẩn chứa vấn đề lớn. Hành động này đi kèm với những tác động kinh tế, tài chính và địa chính trị cần được tính đến.(Xem tiếp trang 6)

Niềm tin lung lay?

Trong bài đăng trên mạng xã hội X, Thủ tướng Ukraine Denys Shmyhal nêu rõ đây là đợt giải ngân đầu tiên trong số 20 tỷ USD mà Mỹ chuẩn bị phân bổ cho Kiev thông qua việc sử dụng tiền lãi ngân hàng từ tài sản tịch thu của Nga, theo sáng kiến của Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7). Khoản tiền trên được cung cấp dưới dạng viện trợ không hoàn lại theo một công cụ cho vay của Ngân hàng Thế giới nhằm hỗ trợ các nỗ lực của Ukraine trong việc củng cố khuôn khổ chính sách kinh tế và ổn định tài chính vĩ mô. 

Mỹ tài trợ Ukraine từ tài sản đóng băng của Nga: “Của biếu là của lo...” -0
Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov: “Họ đang đánh cắp tiền của Nga!”.

Khoản hỗ trợ của Mỹ là một phần trong cam kết rộng hơn được đưa ra tại Hội nghị Ngoại trưởng G7 hồi tháng 11, trong đó dự kiến cung cấp khoản hỗ trợ 50 tỷ USD cho Ukraine và được thanh toán bằng số tiền thu từ tài sản đóng băng của Nga. Trong gần 3 năm kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự ở Ukraine (tháng 2/2022) dẫn đến việc Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và các đồng minh quyết định đóng băng dự trữ ngoại hối của Ngân hàng Trung ương Nga gửi tại các ngân hàng ở phương Tây, những tài sản này vẫn bị bỏ ngỏ, mặc dù đã có những nỗ lực để khai thác chúng. Các đề xuất bao gồm từ tịch thu tài sản đến thế chấp bảo lãnh để vay trên thị trường tài chính... Không có đề xuất nào được coi là hoàn toàn thỏa đáng.

Sau nhiều tháng thảo luận, G7 và EU cuối cùng đã đề xuất cách tiếp cận mới, được gọi là chương trình ABC, nhằm khai thác một lỗ hổng. Theo các phương tiện truyền thông, khoảng 300 tỷ USD tài sản của Nga đã bị Mỹ và các nước phương Tây phong tỏa kể từ khi xung đột Ukraine bùng phát, như một phần của chiến dịch chiến tranh kinh tế chống Nga. Phần lớn tài sản bị giữ - khoảng 220 tỷ USD - bị đóng băng tại các tổ chức tài chính quốc tế chuyên cung cấp dịch vụ thanh toán và lưu ký chứng khoán, chủ yếu là Euroclear có trụ sở tại Brussels (Bỉ), nơi nắm giữ 185 tỷ USD. Nga không thể tiếp cận các tài sản bị đóng băng, song chúng vẫn thuộc về Moscow và vẫn phát sinh lãi, nhưng khoản lãi này không được chuyển cho Nga. Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda gần đây đã đề xuất sử dụng toàn bộ số tài sản này để hỗ trợ Ukraine, đặc biệt nếu chính quyền Mỹ sắp tới của ông Donald Trump quyết định cắt giảm viện trợ cho Kiev. Tuy nhiên, Thủ tướng Đức Olaf Scholz đã phản đối đề xuất này, lập luận rằng hành động như vậy có thể làm suy yếu sự ổn định của các thị trường tài chính EU.

Chính quyền Tổng thống Joe Biden đang thúc đẩy việc cung cấp càng nhiều viện trợ càng tốt cho Ukraine trước khi Tổng thống đắc cử Donald Trump chính thức nhậm chức. Ông Trump đã nhiều lần chỉ trích viện trợ của Mỹ cho Kiev.

Theo đài RT (Nga), Quỹ Tiền tệ Quốc tế đã cảnh báo việc tịch thu tài sản Nga sẽ làm suy yếu niềm tin toàn cầu vào Mỹ và các đồng minh. Trong khi đó, Moscow nhiều lần lên án việc đóng băng tài sản Nga là “hành vi trộm cắp”, cáo buộc việc khai thác doanh thu từ những tài sản này là bất hợp pháp và tạo tiền lệ nguy hiểm. Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov tuyên bố: “Nói một cách thẳng thắn, Chính phủ Mỹ đang đánh cắp tiền của Nga. Tài sản của Moscow bị chặn một cách bất hợp pháp và trái với mọi quy tắc. Việc Mỹ chuyển 1 tỷ USD từ tài sản đóng băng của Nga cho Ukraine sẽ trở thành cơ sở cho các động thái pháp lý sắp tới của chúng tôi”.

Mỹ tài trợ Ukraine từ tài sản đóng băng của Nga: “Của biếu là của lo...” -0
Trụ sở Ngân hàng trung ương Nga tại Moscow

Những hậu quả không mong muốn

Cuộc thảo luận về vấn đề khai thác tài sản của Nga bị phân cực, với hai phe đưa ra những quan điểm dường như không thể hòa giải. Một bên, những người lập luận ủng hộ việc sử dụng tài sản nhà nước của Nga lập luận rằng có lý lẽ đạo đức để làm như vậy. Mặt khác, nhiều chuyên gia pháp lý nghi ngờ về tính hợp pháp của hành động đó. Có một điều chắc chắn là, việc sử dụng tiền lãi từ tài sản phong tỏa của Nga để tài trợ cho Ukraine sẽ gây ra những hậu quả đáng kể. 

Thứ nhất, việc sử dụng chúng sẽ tạo tiền lệ nguy hiểm làm suy yếu hệ thống tài chính toàn cầu. Bất kể mục đích là hỗ trợ quân sự cho Ukraine hay tái thiết sau chiến tranh, hành động này sẽ gây ra hậu quả kinh tế và chính trị đáng kể, có khả năng làm xói mòn tính hợp pháp của hệ thống, đặc biệt liên quan quyền sở hữu tư nhân. Vì hầu hết các quốc gia đều nắm giữ dự trữ ngoại hối ở Mỹ và EU, việc sử dụng các khoản dự trữ này trong các tranh chấp chính trị hoặc làm công cụ trừng phạt kinh tế có thể gây bất ổn cho trật tự tài chính toàn cầu, đặc biệt là trường hợp của Nga sẽ tạo ra tiền lệ pháp lý. Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu Christine Lagarde từng cảnh báo rằng việc tịch thu tài sản của Nga để phục vụ lợi ích của Kiev có thể đe dọa hệ thống tài chính quốc tế và đặt ra các câu hỏi về pháp lý và đạo đức. Bà lưu ý việc sử dụng các tài sản này để viện trợ cho Ukraine có thể vi phạm luật pháp quốc tế, dẫn đến sự phân mảnh của hệ thống tài chính toàn cầu trong bối cảnh lo ngại ngày càng tăng về việc khai thác nó vì mục đích chính trị.

Thứ hai, điều này vi phạm các quy tắc của luật pháp quốc tế liên quan việc bảo vệ các quốc gia khỏi việc áp dụng luật đối với tài sản của họ mà không có sự đồng ý của họ, đặt ra những câu hỏi quan trọng về tính hợp pháp của việc tịch thu hoặc hưởng lợi từ tài sản của họ. Mặc dù luật pháp quốc tế có thể cho phép tạm thời đóng băng tài sản của Nga như một phần của lệnh trừng phạt, việc tịch thu hoặc sử dụng lợi nhuận từ các tài sản này là một vấn đề khác mà chưa tìm thấy cơ sở pháp lý vững chắc nào.

Trong bối cảnh cuộc chiến ở Ukraine vẫn tiếp diễn và chi phí hỗ trợ Kiev vẫn tiếp tục tăng, phương Tây đã và đang tìm kiếm các chiến lược thay thế để duy trì viện trợ quân sự của họ mà không phải chịu thêm gánh nặng tài chính. Tuy nhiên, chiến lược khai thác tài sản đóng băng của Nga tiềm ẩn nhiều rủi ro đáng kể; đe dọa sự ổn định của hệ thống tài chính quốc tế tại thời điểm kinh tế toàn cầu bất ổn, có khả năng kéo theo những thay đổi mà cuối cùng có thể gây bất lợi cho chính phương Tây.

Ngoài ra, các nước phương Tây phải đối mặt với thách thức phức tạp trong việc tạo ra một khuôn khổ pháp lý cho phép tịch thu tài sản của Nga và sử dụng chúng mà không vi phạm luật pháp quốc tế hoặc làm xói mòn uy tín của hệ thống pháp luật toàn cầu. Những thách thức này nêu bật sự cần thiết phải xem xét cẩn thận những tác động lâu dài của hành động này.

Trần Anh

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.