Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Ông Trump từ lâu đã phàn nàn rằng Mỹ đang gánh vác một cách không công bằng gánh nặng an ninh cho phương Tây, từng chỉ đích danh cường quốc kinh tế châu Âu là Đức "thiếu trách nhiệm" trong vấn đề này. Việc Mỹ rút quân một phần là một diễn biến khác của câu chuyện này - nhưng nó lại làm nổi bật những vấn đề lớn hơn. “Nếu chúng ta muốn duy trì liên minh xuyên Đại Tây Dương, chúng ta phải củng cố trụ cột châu Âu trong NATO”, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius nói sau khi ông Trump tuyên bố về việc rút quân.

Tính đến tháng 12/2025, có 36.436 binh sĩ Mỹ đang đóng quân tại Đức, theo dữ liệu của Bộ Quốc phòng Mỹ. Vào thời kỳ đỉnh điểm của Chiến tranh Lạnh, khoảng 250.000 binh sĩ tại ngũ đóng quân ở Tây Đức cũ. Chiếc ô bảo vệ đã bị dỡ bỏ và động thái mới nhất của Mỹ “nhấn mạnh sự cần thiết để châu Âu đầu tư nhiều hơn vào quốc phòng”, người phát ngôn của NATO Allison Hart cho biết.

Washington muốn tập trung vào những thách thức, “nơi chỉ có sức mạnh của Mỹ mới có thể đóng vai trò quyết định” ở châu Á và khu vực của chính mình, theo một quan chức cấp cao của Lầu Năm Góc. Họ đang yêu cầu “các đồng minh của chúng ta nỗ lực hơn nữa để tăng cường và đảm nhận trách nhiệm chính trong phòng thủ thông thường của châu Âu”, quan chức này nói thêm. Từ quan điểm của Mỹ, ông nói, “không có gì chống lại châu Âu trong tầm nhìn này. Ngược lại, nó phản ánh hy vọng và thực sự là niềm tin vào khả năng hành động mạnh mẽ và quyết liệt của châu Âu”.

Một số người châu Âu lại nhìn nhận khác - như một sự mất mát về tình đoàn kết và mục tiêu chung - và là một ví dụ nổi bật về chủ nghĩa đơn phương của Mỹ. “Mối đe dọa lớn nhất đối với cộng đồng xuyên Đại Tây Dương không phải là kẻ thù bên ngoài, mà là sự tan rã liên tục của liên minh chúng ta”, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phát biểu. “Tất cả chúng ta phải làm những gì cần thiết để đảo ngược xu hướng tai hại này”. Đảo ngược xu hướng này đòi hỏi chi tiêu quốc phòng cao hơn ở hầu hết các thành viên NATO, sự hồi sinh của sản xuất vũ khí, đầu tư vào công nghệ mới và sự hợp tác sâu rộng hơn.

7.jpg -0
Binh sĩ Mỹ tại Đức. Ảnh: Sean Gallup/Getty Images.

Theo kế hoạch hiện tại, chi tiêu quốc phòng hằng năm của châu Âu dự kiến sẽ tăng gần gấp đôi vào năm 2030, đạt gần 750 tỷ USD. Nhưng, sử dụng số tiền đó một cách khôn ngoan cũng đòi hỏi một tư duy khác. Khi nói đến quốc phòng, các chính phủ thường bảo vệ chặt chẽ các ưu tiên quốc gia, vì vậy đã có sự thiếu hợp tác trong sản xuất và mua sắm từ trước đến nay.

Các nhà phân tích cho rằng, việc sản xuất với số lượng nhỏ hơn đồng nghĩa với việc các thiết bị như xe tăng chiến đấu Leopard của Đức có giá thành cao hơn nhiều so với đối thủ của Mỹ. Mỹ chỉ sản xuất một loại xe tăng chiến đấu chủ lực, trong khi châu Âu sản xuất đến cả chục loại.

Sự sụp đổ của dự án hợp tác Pháp-Đức chế tạo thế hệ máy bay chiến đấu phản lực mới là một ví dụ về lợi ích quốc gia không thể dung hòa. Còn một thách thức khác khi châu Âu dần loại bỏ sự phụ thuộc vào phần cứng của Mỹ. Liên minh châu Âu muốn ít nhất một nửa chi tiêu quốc phòng của các quốc gia thành viên phải được chi tiêu trong EU vào năm 2030.

Lý do rất đơn giản: bạn không thể xây dựng năng lực của riêng mình nếu bạn mua hàng có sẵn ở nơi khác. Trong lịch sử, gần 80% các giao dịch mua bán đã diễn ra bên ngoài khu vực, chủ yếu là sang Mỹ. Quản lý quá trình chuyển đổi đó mà không tạo ra những điểm yếu mới sẽ là một thách thức to lớn, một thách thức vốn đã gây ra nhiều khó khăn cho châu Âu trong bối cảnh Mỹ gia tăng tiêu thụ vũ khí và đạn dược trong cuộc chiến chống Iran, cả từ lực lượng của chính họ và các đồng minh Vùng Vịnh.

Sự thiếu hụt hệ thống phòng thủ tên lửa đặc biệt nghiêm trọng - một lĩnh vực mà châu Âu vốn đã yếu. Các nhà phân tích mô tả tốc độ tiêu hao “đáng kinh ngạc” của các tên lửa đánh chặn như Patriot và THAAD trong cuộc xung đột Vùng Vịnh, với việc Mỹ dự kiến sẽ gửi thêm các đồng minh Vùng Vịnh trị giá vài tỷ USD. Đáng chú ý, ngoài việc giảm quân số ở Đức, Lầu Năm Góc cho biết họ sẽ không còn gửi theo kế hoạch một tiểu đoàn hỏa lực tầm xa được trang bị tên lửa Tomahawk và tên lửa siêu thanh.

Các nhà sản xuất châu Âu sản xuất nhiều loại tên lửa đánh chặn khác nhau - nhưng không ở quy mô lớn và đặc biệt là không có loại nào có khả năng chống lại tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình tiên tiến. Theo một nghiên cứu gần đây của Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế, chúng không cung cấp “một sự thay thế hoàn chỉnh duy nhất cho các hệ thống của Mỹ”.

Việc tăng cường sản xuất chung sẽ giảm bớt tình trạng thiếu hụt, nhưng như báo cáo của CSIS đã lưu ý, điều đó “đòi hỏi mức độ tin tưởng và ưu tiên xuyên Đại Tây Dương, mà điều này có thể không còn tồn tại nữa”. Đó chính là tình thế khó xử của châu Âu. Con đường nhanh chóng hướng tới tái vũ trang đi qua Mỹ nhưng đòi hỏi sự tin tưởng lẫn nhau và tính nhất quán. Con đường chậm hơn đòi hỏi châu Âu phải chi tiêu nhiều hơn, vượt qua cấu trúc công nghiệp phân mảnh và cố gắng tính toán xem các ưu tiên của Washington hiện nay chỉ là một giai đoạn nhất thời hay một trật tự mới.

Có những dấu hiệu tiến bộ, với việc Anh tham gia chặt chẽ vào việc xây dựng bản sắc quốc phòng châu Âu bất chấp Brexit và một loạt dự án chung ngày càng tăng giữa các công ty quốc phòng và Ukraine. Thụy Điển và Phần Lan, hai quốc gia mới gia nhập NATO, đã nhanh chóng hội nhập vào liên minh. Nhưng, việc tập trung chủ quyền để đẩy nhanh khả năng tự vệ của châu Âu vẫn là mục tiêu tối thượng.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.