Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Ông Trump từ lâu đã phàn nàn rằng Mỹ đang gánh vác một cách không công bằng gánh nặng an ninh cho phương Tây, từng chỉ đích danh cường quốc kinh tế châu Âu là Đức "thiếu trách nhiệm" trong vấn đề này. Việc Mỹ rút quân một phần là một diễn biến khác của câu chuyện này - nhưng nó lại làm nổi bật những vấn đề lớn hơn. “Nếu chúng ta muốn duy trì liên minh xuyên Đại Tây Dương, chúng ta phải củng cố trụ cột châu Âu trong NATO”, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius nói sau khi ông Trump tuyên bố về việc rút quân.

Tính đến tháng 12/2025, có 36.436 binh sĩ Mỹ đang đóng quân tại Đức, theo dữ liệu của Bộ Quốc phòng Mỹ. Vào thời kỳ đỉnh điểm của Chiến tranh Lạnh, khoảng 250.000 binh sĩ tại ngũ đóng quân ở Tây Đức cũ. Chiếc ô bảo vệ đã bị dỡ bỏ và động thái mới nhất của Mỹ “nhấn mạnh sự cần thiết để châu Âu đầu tư nhiều hơn vào quốc phòng”, người phát ngôn của NATO Allison Hart cho biết.

Washington muốn tập trung vào những thách thức, “nơi chỉ có sức mạnh của Mỹ mới có thể đóng vai trò quyết định” ở châu Á và khu vực của chính mình, theo một quan chức cấp cao của Lầu Năm Góc. Họ đang yêu cầu “các đồng minh của chúng ta nỗ lực hơn nữa để tăng cường và đảm nhận trách nhiệm chính trong phòng thủ thông thường của châu Âu”, quan chức này nói thêm. Từ quan điểm của Mỹ, ông nói, “không có gì chống lại châu Âu trong tầm nhìn này. Ngược lại, nó phản ánh hy vọng và thực sự là niềm tin vào khả năng hành động mạnh mẽ và quyết liệt của châu Âu”.

Một số người châu Âu lại nhìn nhận khác - như một sự mất mát về tình đoàn kết và mục tiêu chung - và là một ví dụ nổi bật về chủ nghĩa đơn phương của Mỹ. “Mối đe dọa lớn nhất đối với cộng đồng xuyên Đại Tây Dương không phải là kẻ thù bên ngoài, mà là sự tan rã liên tục của liên minh chúng ta”, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phát biểu. “Tất cả chúng ta phải làm những gì cần thiết để đảo ngược xu hướng tai hại này”. Đảo ngược xu hướng này đòi hỏi chi tiêu quốc phòng cao hơn ở hầu hết các thành viên NATO, sự hồi sinh của sản xuất vũ khí, đầu tư vào công nghệ mới và sự hợp tác sâu rộng hơn.

7.jpg -0
Binh sĩ Mỹ tại Đức. Ảnh: Sean Gallup/Getty Images.

Theo kế hoạch hiện tại, chi tiêu quốc phòng hằng năm của châu Âu dự kiến sẽ tăng gần gấp đôi vào năm 2030, đạt gần 750 tỷ USD. Nhưng, sử dụng số tiền đó một cách khôn ngoan cũng đòi hỏi một tư duy khác. Khi nói đến quốc phòng, các chính phủ thường bảo vệ chặt chẽ các ưu tiên quốc gia, vì vậy đã có sự thiếu hợp tác trong sản xuất và mua sắm từ trước đến nay.

Các nhà phân tích cho rằng, việc sản xuất với số lượng nhỏ hơn đồng nghĩa với việc các thiết bị như xe tăng chiến đấu Leopard của Đức có giá thành cao hơn nhiều so với đối thủ của Mỹ. Mỹ chỉ sản xuất một loại xe tăng chiến đấu chủ lực, trong khi châu Âu sản xuất đến cả chục loại.

Sự sụp đổ của dự án hợp tác Pháp-Đức chế tạo thế hệ máy bay chiến đấu phản lực mới là một ví dụ về lợi ích quốc gia không thể dung hòa. Còn một thách thức khác khi châu Âu dần loại bỏ sự phụ thuộc vào phần cứng của Mỹ. Liên minh châu Âu muốn ít nhất một nửa chi tiêu quốc phòng của các quốc gia thành viên phải được chi tiêu trong EU vào năm 2030.

Lý do rất đơn giản: bạn không thể xây dựng năng lực của riêng mình nếu bạn mua hàng có sẵn ở nơi khác. Trong lịch sử, gần 80% các giao dịch mua bán đã diễn ra bên ngoài khu vực, chủ yếu là sang Mỹ. Quản lý quá trình chuyển đổi đó mà không tạo ra những điểm yếu mới sẽ là một thách thức to lớn, một thách thức vốn đã gây ra nhiều khó khăn cho châu Âu trong bối cảnh Mỹ gia tăng tiêu thụ vũ khí và đạn dược trong cuộc chiến chống Iran, cả từ lực lượng của chính họ và các đồng minh Vùng Vịnh.

Sự thiếu hụt hệ thống phòng thủ tên lửa đặc biệt nghiêm trọng - một lĩnh vực mà châu Âu vốn đã yếu. Các nhà phân tích mô tả tốc độ tiêu hao “đáng kinh ngạc” của các tên lửa đánh chặn như Patriot và THAAD trong cuộc xung đột Vùng Vịnh, với việc Mỹ dự kiến sẽ gửi thêm các đồng minh Vùng Vịnh trị giá vài tỷ USD. Đáng chú ý, ngoài việc giảm quân số ở Đức, Lầu Năm Góc cho biết họ sẽ không còn gửi theo kế hoạch một tiểu đoàn hỏa lực tầm xa được trang bị tên lửa Tomahawk và tên lửa siêu thanh.

Các nhà sản xuất châu Âu sản xuất nhiều loại tên lửa đánh chặn khác nhau - nhưng không ở quy mô lớn và đặc biệt là không có loại nào có khả năng chống lại tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình tiên tiến. Theo một nghiên cứu gần đây của Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế, chúng không cung cấp “một sự thay thế hoàn chỉnh duy nhất cho các hệ thống của Mỹ”.

Việc tăng cường sản xuất chung sẽ giảm bớt tình trạng thiếu hụt, nhưng như báo cáo của CSIS đã lưu ý, điều đó “đòi hỏi mức độ tin tưởng và ưu tiên xuyên Đại Tây Dương, mà điều này có thể không còn tồn tại nữa”. Đó chính là tình thế khó xử của châu Âu. Con đường nhanh chóng hướng tới tái vũ trang đi qua Mỹ nhưng đòi hỏi sự tin tưởng lẫn nhau và tính nhất quán. Con đường chậm hơn đòi hỏi châu Âu phải chi tiêu nhiều hơn, vượt qua cấu trúc công nghiệp phân mảnh và cố gắng tính toán xem các ưu tiên của Washington hiện nay chỉ là một giai đoạn nhất thời hay một trật tự mới.

Có những dấu hiệu tiến bộ, với việc Anh tham gia chặt chẽ vào việc xây dựng bản sắc quốc phòng châu Âu bất chấp Brexit và một loạt dự án chung ngày càng tăng giữa các công ty quốc phòng và Ukraine. Thụy Điển và Phần Lan, hai quốc gia mới gia nhập NATO, đã nhanh chóng hội nhập vào liên minh. Nhưng, việc tập trung chủ quyền để đẩy nhanh khả năng tự vệ của châu Âu vẫn là mục tiêu tối thượng.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Ngày 7/8, ông Abelardo de la Espriella tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia với cam kết “làm mới” đất nước, khôi phục trật tự và thúc đẩy tăng trưởng. Nhưng, phía sau những lời hứa mạnh mẽ ấy là một Colombia đang bị chia rẽ sâu sắc, các nhóm vũ trang chuẩn bị cho khả năng đối đầu mới và gánh nặng ngân sách không dễ cắt giảm.

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Việc Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan ký thỏa thuận phòng thủ chung, ngày 7/8, không chỉ tạo thêm một cơ chế hợp tác quân sự ở Trung Đông. Quan trọng hơn, thỏa thuận cho thấy các cường quốc khu vực đang tìm cách xây dựng thêm những tầng bảo đảm an ninh trong bối cảnh môi trường chiến lược ngày càng bất ổn.