Mỹ rút khỏi INF: “Quýt làm cam chịu”?

Nga và Mỹ tiếp tục đổ lỗi cho nhau về việc vi phạm Hiệp ước Các Lực lượng Hạt nhân Tầm trung (INF). Những tưởng Trung Quốc là đích ngắm của quyết định rút khỏi INF của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhưng kỳ thực châu Âu mới là nạn nhân thực sự của quyết định được nhiều người gọi là sai lầm này.

Ngày 23-10, tại Moscow, Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ John Bolton đã giải thích với giới lãnh đạo Nga vì sao Washington rút khỏi Hiệp ước INF. “Vấn đề là chính những tên lửa của Moscow vi phạm hiệp ước INF đã được Nga bố trí tại châu Âu. Mối đe dọa không xuất phát từ quyết định rút bỏ Hiệp ước INF mà thực sự chính từ tên lửa của Nga”, ông Bolton phát biểu với báo giới.

Chuyến thăm Nga của ông Bolton diễn ra vài ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nói ông có ý định “chấm dứt” Hiệp ước INF vì Nga đã “vi phạm hiệp định trong nhiều năm”. Ông Trump cho biết Hoa Kỳ sẽ phát triển vũ khí trừ khi Nga và Trung Quốc đồng ý ngừng phát triển. Mỹ tố cáo Trung Quốc đe dọa các láng giềng châu Á bằng vũ khí hạt nhân tầm trung vì không bị bất cứ thỏa thuận nào kiềm chế.

Washington lo sợ những tên lửa mới, có tính sát thương cao hơn, bao gồm tên lửa đạn đạo tầm trung DF-26, có tầm bắn tối đa 4.000 km của Trung Quốc, mà Lầu Năm Góc nói là có thể đe dọa đến đất liền và các lực lượng trên biển của Mỹ ở xa như đảo Guam. Tên lửa này lần đầu tiên được đưa vào hoạt động vào năm 2016.

Hai nhà lãnh đạo Liên Xô và Hoa Kỳ ký hiệp ước INF vào năm 1987.
Hai nhà lãnh đạo Liên Xô và Hoa Kỳ ký hiệp ước INF vào năm 1987.

Theo Cố vấn An ninh Mỹ, về nguyên tắc, gần một nửa số vụ bắn thử tên lửa đạn đạo của Bắc Kinh vi phạm thỏa thuận INF. Tổng thống Nga khuyên Mỹ nên bàn thẳng với Bắc Kinh. Nhưng Trung Quốc trả lời rằng họ không phải là thành viên của Hiệp ước INF, việc đơn phương rút ra của Mỹ sẽ có tác động tiêu cực và thúc giục Hoa Kỳ “suy nghĩ kỹ trước khi hành động”.

Moscow nghi ngại Washington muốn phá vỡ INF để dễ bề triển khai tên lửa hạt nhân tầm trung ở khu vực Thái Bình Dương. Chính quyền Nga nhấn mạnh rằng nếu Washington tiếp tục đơn phương rút khỏi các hiệp ước quốc tế, Moscow không có sự lựa chọn nào khác là đưa ra các biện pháp đáp trả, bao gồm cả trên phương diện công nghệ quân sự. Tuy nhiên, phía Nga cho biết không mong muốn phải đi tới mức đó.

Ngày 24-10, Tổng thống Vladimir Putin nói rằng Nga sẽ buộc phải nhắm mục tiêu vào bất kì quốc gia châu Âu nào đồng ý đặt những tên lửa hạt nhân của Mỹ trên lãnh thổ của mình, sau khi Washington rút khỏi Hiệp ước INF. Phát biểu tại một cuộc họp báo sau khi hội đàm với Thủ tướng Ý Giuseppe Conte, Tổng thống Putin nói ông muốn thảo luận về điều mà ông gọi là kế hoạch nguy hiểm của Mỹ rời bỏ Hiệp ước INF với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Hai nhà lãnh đạo dự kiến sẽ tổ chức hội đàm tại Paris vào ngày 11-11.

Nga đã gọi quyết định của ông Trump từ bỏ hiệp ước năm 1987, theo đó tên lửa đạn đạo tầm ngắn và tầm trung đặt trên bộ của cả hai nước được loại bỏ khỏi châu Âu, là nguy hiểm. Ông Putin nói rằng Nga sẽ đáp trả thích đáng và nhanh chóng nếu Mỹ từ bỏ hiệp ước.

Khi được hỏi Nga sẽ làm gì, ông Putin nói: “Nếu Hoa Kỳ rút khỏi Hiệp ước INF, câu hỏi chính là họ sẽ làm gì với những tên lửa tầm trung này. Nếu họ đưa chúng đến châu Âu thì lẽ tất nhiên phản ứng của chúng tôi sẽ giống hệt và các nước châu Âu đồng ý cho đặt tên lửa, nếu tình hình tiến xa đến vậy, phải hiểu rằng họ đang khiến lãnh thổ của họ có nguy cơ hứng chịu một cuộc phản công khả dĩ”.

Ông Putin nói ông không hiểu tại sao cần phải đưa châu Âu đến chỗ nguy hiểm như vậy, đồng thời nói rằng đó là tình huống mà chính Nga cũng muốn tránh nếu có thể.

Theo James J. Cameron, học giả nghiên cứu sau tiến sỹ tại Khoa Nghiên cứu Chiến tranh, trường King’s College London, thì hậu quả trực tiếp của việc ông Trump rút khỏi INF là “Nga có thể nhanh chóng tăng cường bố trí binh lực. Cho đến nay, số lượng tên lửa 9M729 có thể hoạt động còn hạn chế nhưng một khi được giải phóng khỏi sự ràng buộc chính thức theo hiệp ước, Moscow có thể dễ dàng nhanh chóng triển khai thêm tên lửa loại này”.

Về ngoại giao, ông Cameron cho rằng quyết định rút lui này của ông Trump sẽ khiến chia rẽ trong khối đồng minh NATO ngày càng trầm trọng - nó sẽ khiến khối đồng minh này ngày càng chia rẽ tại một thời điểm khó khăn cho quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Nhiều nước NATO ở Tây Âu đã bày tỏ mong muốn giữ lại INF và ủng hộ các nỗ lực trước đây của Washington để kéo Moscow trở lại. Châu Âu không hề muốn có một cuộc chạy đua vũ trang mới trên lục địa của họ và chẳng có mấy nước NATO nào muốn cho Mỹ triển khai bất kỳ hệ thống tên lửa nào mới trên đất của họ.

Trong cuộc điện đàm với ông Trump, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã lặp lại tầm quan trọng của INF. Theo thông cáo Điện Elysee phát đi hôm 22-10 thì hiệp ước này có vai trò quan trọng “đặc biệt đối với an ninh châu Âu và sự ổn định chiến lược của chúng tôi”.

Tổng thống Nga Vladimir Putin gặp Cố vấn An ninh Quốc gia Hoa Kỳ John Bolton tại Moscow ngày 23-10.
Tổng thống Nga Vladimir Putin gặp Cố vấn An ninh Quốc gia Hoa Kỳ John Bolton tại Moscow ngày 23-10.

Tờ New York Times dẫn lời ông Carl Bildt, cựu Thủ tướng Thụy Điển, nói rằng động thái này là “món quà gửi đến người Nga vốn khiến châu Âu dễ bị tổn thương trước những mối đe dọa hạt nhân ngày càng tăng” bởi vì một khi Hoa Kỳ tiến hành chạy đua vũ trang, Nga “có thể nhanh chóng triển khai ồ ạt vũ khí mới”.

Ngoại trưởng Đức Heiko Maas thì lưu ý rằng quyết định của ông Trump “đặt ra những câu hỏi khó khăn cho chúng tôi và cho châu Âu bởi vì châu Âu, chứ không phải Mỹ, nằm trong tầm bắn của tên lửa Nga”. Nếu không còn hiệp định ràng buộc hai cường quốc nữa thì người châu Âu lo ngại rằng nhiều khả năng lãnh thổ của họ sẽ trở thành bãi chiến trường giữa hai siêu cường.

Về phần mình, nhà cựu lãnh đạo Liên Xô Gorbachev, người ký Hiệp ước INF với Mỹ, lên án hành động của ông Trump là “liều lĩnh”. “Ở Washington họ có thật sự hiểu quyết định này sẽ dẫn tới chuyện gì không?”, ông Gorbachev nói. Tổng Thư ký NATO, ngày 24-10, nói ông không tin rằng mối đe dọa từ Nga sẽ dẫn đến việc triển khai các tên lửa mới của Mỹ ở châu Âu.

Ngoài ra, nếu Mỹ rút khỏi INF thì bài toán về an ninh của EU khó tìm lời giải trong bối cảnh kinh tế chưa phục hồi vững chắc, an ninh vẫn còn nhiều bất ổn, nhất là việc Mỹ buộc các nước thành viên NATO phải đóng góp cho ngân sách quốc phòng 2% GDP đúng như quy định của NATO.

Như vậy, không ngoài dự báo của giới chuyên gia hồi đầu năm, châu Âu thực sự đã xuất hiện những biến số mới khiến cho khu vực này đứng trước nguy cơ tái khủng hoảng không chỉ nợ công mà có thể là khủng hoảng toàn diện cả kinh tế, chính trị, xã hội trong năm 2019 và hệ quả rất khó đoán định.

M.T. (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.