Mỹ nhân…thảng thốt

Mỹ nhân hẳn nhiên là người đẹp. Mỹ nhân liếc mắt bên đông, khu đất đẹp được sang tên. Mỹ nhân nhìn bên tây, chiếc xe hơi đời mới đổi chủ. Mỹ nhân ngó về phương nam, trên tay xuất hiện thêm chiếc nhẫn cẩn hạt xoàn to. Mỹ nhân ngoảnh lại ngắm phương bắc, đã kịp làm tiếng tăm dậy sóng bốn phương…

1. Mỹ nhân tóc mai kém gọn gàng, dung nhan không tươi tắn, tay dài thon trắng buông thõng đan vào nhau tấm tức khóc. Xưa, Tây Thi có cần khóc đâu mà Ngô Phù Sai mất nước. Điêu Thuyền có rơi lệ đâu mà Đổng Trác vùi thây, Lã Bố vong mạng. Dương Quý Phi có sầu thảm đâu mà cái họa An Lộc Sơn vần vũ kéo đến… Huống chi là ngày nay, khi nhan sắc đang ngự trị trên đỉnh cao nhân loại, mỹ nhân lại ngồi khóc, thì thấy cảnh ấy, ai mà không xót xa lòng.

Ngày mỹ nhân để tóc dài, xinh như mộng. Đêm mỹ nhân tém tóc ngắn, đẹp như mơ. Mỹ nhân thuở còn phòng không, nam nhân lũ lượt không hẹn mà gặp kéo nhau đến cung phụng. Thuở mỹ nhân sinh hạ con đầu lòng, đại gia vẫn không ngớt ghé thăm. Hơn một thập kỷ trước, khi mỹ nhân còn là một trong hai diễn viên nổi tiếng nhất của làng điện ảnh Việt, mỹ nhân đã vang danh là người đa đoan, hay khóc. Buồn mỹ nhân khóc đã đành, vui mỹ nhân cũng thảm sầu, không vui không buồn mỹ nhân cũng chầm chậm lau nước mắt…

Thậm chí, ngày đại gia của mỹ nhân bị ốp vì tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng, mỹ nhân còn khóc hơn cả cảnh gió mưa dầm dề hôm rằm tháng bảy. Nước mắt mỹ nhân cứ thánh thót điềm nhiên như người nghèo sợ khổ, người giàu sợ cướp, công chức sợ mất việc, quan nhân sợ về hưu, thanh tân sợ lọc lừa…

Trong tận thẳm sâu, mỹ nhân luôn ý thức mình là người đẹp. Mà phận hồng nhan nào không truân chuyên, nên mỹ nhân cứ dặn lòng mình là phải bình tâm trước sự quyến rũ đến mức cuồng tín của ái tình. Nhưng đời sống nhiều bất trắc, mỹ nhân muốn vậy mà nào có được vậy.

Minh họa của Lê Phương.
Minh họa của Lê Phương.

Người tình đầu tiên của mỹ nhân là một diễn viên không nổi tiếng. Diễn viên không nổi tiếng đồng nghĩa với việc không giàu, thứ duy nhất mà diễn viên không nổi tiếng sở hữu là hai bàn tay trắng nghèo xơ xác nghèo. Nhưng được cái, nhìn chuyện xa xăm, mỹ nhân tiên đoán người tình của mình sẽ là nhà sản xuất phim ảnh nổi danh trong nay mai. Vậy là mỹ nhân hy vọng.

Hy vọng thì mơ hồ, tương lai lại cần có thời gian… mà nhan sắc thường tàn úa theo tháng ngày bình thản trôi qua. Vậy là, khi người tình đầu tiên trở thành ông chủ của một hãng phim lớn thì mỹ nhân đã gạt lệ chia tay mối tình đầu vào một ngày cách thời điểm vàng son gần cả chục năm.

Mỹ nhân không mê bóng đá, ấy vậy mà người tình thứ hai của mỹ nhân lại là một cầu thủ nổi tiếng. Thời điểm bóng đá Việt Nam đang lồng lộn tìm danh hiệu trong một giải đấu có vài nước tham dự, mà giới thể thao hay gọi là ao làng, mỹ nhân cũng xuất hiện trên khán đài với tư cách mà ngày nay người ta gọi là WAGS, tức là vợ, hay là bạn gái của cầu thủ ngôi sao.

Yêu mỹ nhân được ít lâu, cầu thủ nổi danh bỗng thôi bóng đá, bởi một chấn thương rất tệ hại. Sau khi rời sân cỏ, cầu thủ nổi danh đành ngậm ngùi nhìn mỹ nhân vắng bóng khuất dạng trên con đường mà cầu thủ đang đi.

Không diễn viên, không cầu thủ, mỹ nhân đành trở về phận người tình của đại gia lớn tuổi. Đại gia lớn tuổi sẵn tiền của nhà nước trong tay, nên bình thản tặng cho mỹ nhân căn nhà ngang 8m, dài 50m trên con đường sầm uất thuộc quận Bình Thạnh, TP HCM. Đại gia lớn tuổi tặng cho mỹ nhân nhà tuần trước, thì tuần sau mỹ nhân đã “tặng” lại cho người khác để nhận về chỉ có 800 cây vàng ít ỏi…

Rồi đại gia bị ốp vì hàng loạt tội danh, mỹ nhân lặng lẽ phía dưới hàng ghế trong phiên tòa xử đại gia, nước mắt tuôn rơi nhanh hơn tốc độ của giọt cà phê nhỏ xuống từ đáy phin pha…

Sau người tình đại gia lớn tuổi, gạt nước mắt xong, lại điểm phấn tô son, mỹ nhân đã xinh lại càng xinh hơn. Lần này, người tình mới của mỹ nhân là đại gia nhỏ tuổi. Đại gia nhỏ tuổi chẳng có gì ngoài những dự án ảo, nhưng những dự án nước bọt này cũng giúp đại gia kiếm được hàng chục tỷ đồng từ các nhà đầu tư thích lợi nhuận hão huyền hơn khả năng thực tế. Khi còn yêu nhau, đại gia nhỏ tuổi có hứa sẽ sang tên chiếc xe Mercedes màu đen, biển số tứ quý. Vậy mà, chưa kịp sang tên, đại gia nhỏ tuổi đã bị rụng.

Đại gia nhỏ tuổi bị kết án 20 năm tù dằng dặc, mỹ nhân lên trại vào thăm đại gia, nước mắt ngập cả khu thăm khám. Mỹ nhân khóc, đại gia xót xa hết tâm can, đứt từng dòng tâm tưởng… Khóc xong, mỹ nhân tỷ tê về những ngày xưa thân ái, những khi mặn nồng, những lúc quấn quýt…

Sau khi ôn hoài niệm, sau lần nhắc quá khứ, mỹ nhân cứ tấm tức: "Sao anh không sang tên cho em chiếc xe, để em làm kỷ niệm, hả anh?". Vậy đó, ngày đại gia nhỏ tuổi ký sang tên xe, là ngày mỹ nhân gạt lệ rời xa trại giam. Mãi mãi, không bao giờ mỹ nhân bước đến đó nữa, dẫu cho đại gia vẫn giương mắt ngóng chờ vào những chiều buồn bã.

Mỹ nhân vắng bóng đại gia lớn tuổi, mỹ nhân xa xăm đại gia nhỏ tuổi, mỹ nhân cầm lòng thay thế bằng một đại gia khác, đại gia DVD. Đại gia DVD tiềm lực kinh tế không bằng đại gia khác. Nhưng, đại gia DVD vẫn kịp lưu niệm với mỹ nhân tài sản chung lớn nhất là cậu nhóc mang tất cả nét xinh xắn của mỹ nhân. Cuộc tình không trọn vẹn, mang nuối tiếc cho nhau… nên giờ, đại gia DVD mỗi tháng chỉ rón rén gửi lại cho mỹ nhân vài mươi triệu đồng tiền chăm sóc con.

Không biết, vào mỗi đêm khuya thanh vắng, mỹ nhân trở mình thức giấc có bật khóc cho phận má hồng… Biết là mỹ nhân có can đảm để bước vào đường yêu nữa không, hay mỹ nhân đã sợ như đi xe sợ đinh tặc, lưu thông ngại kẹt đường, trữ vàng sợ mất giá… Lắm khi, muốn làm người tình bé mọn thì lại sợ vợ đại gia ghen(!).

2. Đời người có nhiều cái lo. Đi buôn thì lo hết vốn, làm quan thì lo việc nhiều, làm dân thì lo hiếp đáp, lấy chồng thì sợ sinh con… Nên mỹ nhân quyết định mỹ nhân chẳng làm gì cả, chỉ chăm chăm làm người đẹp. Thế nên, nhìn trước nhìn sau, cúi xuống ngước lên, bước ngang bước dọc, nhảy trước lùi sau, xoa tay cau mắt, đi nhanh ngồi chậm… mà đời sống lại ngắn ngủi, cuối cùng mỹ nhân đành lòng làm… hoa hậu.

Không biết cái vương miện nhẹ tênh ấy đã làm cho cuộc sống của mỹ nhân thay đổi nhiều hay ít, nhưng đoan chắc khi mỹ nhân đội vương miện, mỹ nhân đã thành người của công chúng. Dưới mỗi bước chân của mỹ nhân luôn xuất hiện ánh mắt của dư luận. Hôm nay, mỹ nhân mỉm cười, ngày mai hình của mỹ nhân tràn ngập trên bìa các tờ tạp chí. Ngày kia, mỹ nhân được ôm eo, ngay hôm ấy mỹ nhân hiện hình trên nhiều tờ báo mạng. Mỹ nhân ly dị chồng, lời đàm tiếu dấy lên như tin tặc tấn công website…

Thói thường thì mỹ nhân nào cũng cần anh hùng. "Anh hùng" thời nay không cần một thân võ công như Quách Tĩnh, không cần binh pháp Tôn Tẫn, không cần binh mã, không cần thời thế… "anh hùng" chỉ cần nhiều tiền. Vậy là đủ.

"Anh hùng" của mỹ nhân là đại gia trong lĩnh vực buôn bán điện thoại di động. Thời mà người ta chỉ dám mơ đến cái máy nhắn tin thì mỹ nhân đã là bà chủ của hàng nghìn cái đi trước thời đại ấy. Giá mà cuộc sống cứ êm ả trôi như vậy, thì có gì đâu mà đáng bàn. Chỉ thương mỹ nhân trước ngày lên xe hoa, thì chồng tương lai của mỹ nhân phải đối diện với án phạt dành cho tội trốn thuế.

Mỹ nhân được mời đến cơ quan điều tra, mời ra tòa với tư cách người liên quan. Mỹ nhân xuất hiện không son phấn, mỹ nhân thôi quan tâm đến mình. Mỹ nhân cài kẹp xộc xệch sau tóc, mỹ nhân mặc áo sơ mi trắng dài tay, quần đen nhu mì… Mỹ nhân chỉ khóc.

Mỹ nhân nghẹn ngào, thôi thì tơ vương đứt đoạn, duyên tình lìa xa, uyên ương lẻ bạn, hoa lá lìa nhau… anh cứ an tâm mà vào trong ấy. Ngoài này, em vẫn mãi đợi mong ngày tương phùng. Tài sản đại gia mang theo ngày nhập kho chỉ lời hứa ấy. Rồi đại gia về, một thân "anh hùng" bây giờ áo vải, một đời phong lưu bây giờ bình dân… Tìm lại mỹ nhân, mỹ nhân xưa giờ đã có chồng.

Chồng mỹ nhân cũng là một yêng hùng thời đại, tiền đầy trong ví, USD ăm ắp trong tài khoản, bất động sản tràn lan khắp nơi. Đại gia giờ câm lặng, cho tay vào túi quần, điềm nhiên mà bước đi. Liệu rằng, đại gia có ngộ được chuyện nhan sắc không dành cho riêng ai?. Chắc là biết được tâm trạng của yêng hùng mạt lộ, nên mỹ nhân dạo này cũng ít tung tẩy trên mạng, lang thang trên báo.

Mỹ nhân dành hết phần tâm điểm của mọi người cho một mỹ nhân khác. Giống như một sáng, mỹ nhân kia la làng lên rằng: "Trời ơi, có ai ác tâm mà tung hình nuy của tôi lên mạng Internet!".

Thường, đâu ai rảnh để mà tung ảnh của mỹ nhân. Nên mỹ nhân phải hét toáng lên như bà bán rau mất tiền, người nhà quê mất gà, người thành phố mất của… thì người khác mới biết. Họ nhanh nhảu phỏng vấn, ghi ghi chép chép về sự cố đáng sợ đó của mỹ nhân. Điều lạ là sau mỗi bài phỏng vấn, người ta lại đăng nguyên tấm ảnh mà theo mỹ nhân là ảnh nuy… Chẳng có gì, ngoài sự thất vọng. Tiếc rằng bấy lâu, mình cứ tưởng mỹ nhân là người đẹp thiệt. Có ngờ đâu, bên trong nhan sắc cũng bình thường thôi…

Các mỹ nhân đại xá cho, chuyện xa xăm nhắc lại chỉ để hầu bạn đọc, hoàn toàn không có ý gì khác. Không hề có chuyện, bác sĩ nhìn đâu cũng thấy vi trùng, "anh hùng" ngày nay nhìn đâu cũng thấy ngoại tệ, gàn dở nhìn đâu cũng thấy sai quấy, kiều nữ nhìn đâu cũng thấy đại gia…

Nguyệt Hữu

Các tin khác

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Từ vài tháng qua, nhiều tuyến phố ở nội đô Hà Nội đã trở thành công trường xây dựng, khi mặt đường đã được đơn vị thi công rào từng đoạn để thi công hạ ngầm những chiếc cống hộp bê tông đúc sẵn có kích thước tới vài mét thuộc dự án chống ngập úng cục bộ. Đây là công trình được người dân kỳ vọng sẽ thay đổi tình trạng hễ mưa là ngập trên nhiều tuyến phố ở Hà Nội suốt nhiều năm qua.

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

20 năm tồn tại, Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến đã vượt qua khuôn khổ của một sự kiện vinh danh thường niên để trở thành một “thiết chế mềm” của đời sống âm nhạc Việt Nam. Mùa giải năm 2026 là một lát cắt phản ánh những biến chuyển của thị trường âm nhạc đương đại. Đó là một bức tranh sôi động, nhiều màu sắc, nơi âm nhạc Việt đang đứng giữa giao điểm của nghệ thuật, công nghiệp và toàn cầu hóa.

Lan man về nghề viết

Lan man về nghề viết

Thật lạ, có những câu thơ, dù chỉ đọc thoáng qua nhưng rồi lại nhớ mãi, có thế bởi tự dưng lại nhớ đến bài tứ tuyệt Vũ Hoàng Chương tặng Vũ Bằng: “Có bằng nói láo bốn mươi năm. Vũ ấy mà sao giọng vẫn văn. Hay tại đa ngôn đa báo hại. Giường tiên trời phạt chẳng cho nằm”.

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Tại phiên đấu giá Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại do Sotheby's tổ chức tại Hồng Kông vừa qua, các tác phẩm của danh họa Mai Trung Thứ và Lê Phổ đã được chốt với mức giá gần 1 triệu USD. Điều đáng nói, đây đang trở thành một xu hướng kéo dài trong nhiều năm qua. Đằng sau những con số ấn tượng ấy không chỉ là câu chuyện của thị trường, mà còn là dấu hiệu cho thấy hội họa Đông Dương đã và đang được định danh trên bản đồ toàn cầu.

Đường dài của những sáng tạo mới

Đường dài của những sáng tạo mới

Trong vài năm trở lại đây, đời sống nghệ thuật Việt Nam chứng kiến một làn sóng sáng tạo đến từ các nghệ sĩ trẻ và những đơn vị nghệ thuật độc lập. Họ không chỉ dàn dựng tác phẩm, mà còn tạo ra những“ngôn ngữ biểu đạt mới”- nơi chất liệu văn hóa Việt Nam được đặt trong sự đối thoại với tinh hoa nghệ thuật hàn lâm châu Âu.

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Đó là triển lãm "Thổ cẩm Việt Nam - những sợi chỉ kể chuyện" tại không gian triển lãm của thư viện Jean-Pierre Melville, thuộc một khu sầm uất của quận 13, Paris, một nơi vốn được xem là khu phố đặc trưng của châu Á, hội tụ và giao thoa của nhiều nền văn hóa của thành phố.

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Chỉ cần vài giây âm thanh công khai trên internet, trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra một bản sao giọng nói gần như hoàn hảo, đủ để lừa dối, đủ để trục lợi và đủ để phá hủy uy tín của một nghệ sĩ được xây dựng trong nhiều thập kỷ.

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Giải thưởng điện ảnh danh giá nhất thế giới - Oscar lần thứ 98 đã diễn ra vào ngày 15/3/2026 theo giờ miền Đông nước Mỹ tại nhà hát Dolby ở Los Angeles. Danh hài Conan O'Brien trong vai trò người dẫn chương trình đã khuấy động bầu không khí của buổi lễ và khiến cuộc đua vốn được đánh giá là vô cùng gay cấn của năm nay trở nên “duyên dáng” đáng kể với những mảng miếng hài đặc trưng.

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam, câu "Cái răng, cái tóc là gốc con người" từ lâu đã được xem như một lời nhắc nhở về việc giữ gìn và chăm sóc ngoại hình của mỗi người. Tuy nhiên, khi tra cứu trên Google, không ít người giật mình khi thấy phiên bản "Cái răng, cái tóc là góc con người" lại xuất hiện nhiều hơn: khoảng 49.800 kết quả so với 16.900 kết quả của "gốc con người".

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Dịch thuật được ví như cái cầu vô hình nối người đọc xa lạ với tác giả xa lạ không cùng ngôn ngữ. Nhờ dịch thuật mà nhiều tác phẩm văn chương Việt được ra ngoài biên giới đến với bạn đọc không cùng tiếng nói. Người dịch là cầu nối tác phẩm văn học nguyên gốc với người đọc, giúp người đọc cảm nhận được sự hay của cái đẹp và bản sắc của văn bản.

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Trí tuệ nhân tạo đang buộc ngành điện ảnh phải xem lại toàn bộ cấu trúc sản xuất vốn tồn tại hơn một thế kỷ. Khi chi phí có thể được cắt giảm, quy trình được tinh gọn và rào cản gia nhập thị trường bị hạ thấp, AI mở ra một chương mới cho điện ảnh.

Các bài hát đồng dao

Các bài hát đồng dao

LTS: Nguyễn Văn Vĩnh (1882-1936) là nhà báo, nhà văn, dịch giả nổi tiếng Việt Nam đầu thế kỷ XX. Ông là người có công lớn trong việc hoàn thiện và phổ cập chữ Quốc ngữ. Trong 30 năm làm báo, Nguyễn Văn Vĩnh là chủ bút 7 tờ báo bằng cả tiếng Việt và tiếng Pháp; viết hàng nghìn bài báo thuộc nhiều lĩnh vực, nhiều thể loại, đề cập đến các vấn đề trong xã hội từ chính trị, kinh tế đến các phong tục tập quán của người dân…

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Không phải ngẫu nhiên mà những linh vật ngựa đất nung "Mã Nghênh Phúc Hỷ" màu vàng kim thường xuất hiện trên kệ trang trọng trong các gia đình để đón năm mới. Lịch sử hàng ngàn năm gắn bó với con người đã khiến ngựa trở thành một trong những người bạn thân thiết nhất. Không chỉ đơn thuần là biểu tượng của tin vui và phúc lộc, đằng sau vẻ ngoài oai vệ ấy là cả một hành trình dài làm thay đổi lịch sử loài người và vô số câu chuyện khiến chúng ta phải bất ngờ.

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Tiếng vó ngựa rộn rã trên những cung đường đèo dốc không chỉ là âm thanh của việc di chuyển, mà còn là nhịp đập văn hóa bền bỉ của đồng bào các dân tộc vùng cao Tây Bắc.

Cành đào huyền sử

Cành đào huyền sử

"Có một Thăng Long Nguyễn Huệ/ Ngựa phi trong sắc hoa đào". (Thơ Đỗ Trung Lai).

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ở Hà Nội, hiện nay có phố Bát Sứ, không những thế, còn có phố Bát Đàn. Theo “Từ điển đường phố Hà Nội” (NXB Hà Nội - 2010) do Nguyễn Viết Chúc chủ biên, thì khoảng trước năm 1890 người Pháp gọi hai phố này là rue des Tassee (phố Hàng Chén). Từ cách gọi này, ta biết bát còn gọi cái tô là đồ bằng sứ, bằng sành, đất nung dùng để đựng đồ ăn thức uống, tiếng đôi là bát đọi. Tục ngữ có câu: “Một bát một bình” nghĩa của nó là nói về vật dụng đựng cơm nước của người tu hành, về sau có thêm nghĩa phái sinh nhằm nói ai đó giữ một chí hướng, kiên trì làm theo sở nguyện của mình. Thế nhưng tại sao lại gọi đàn/ bát đàn?