Mỹ-Nga-Trung có thể vào bàn đàm phán hạt nhân?

Ngày 5-8, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo thông báo, nước này và Nga gần đây đã đạt được tiến triển trong vấn đề kiểm soát vũ khí hạt nhân, đồng thời bày tỏ hy vọng Trung Quốc sẽ quyết định tham gia vào những cuộc thảo luận này.

“Trong một vài tháng qua, chúng tôi đã nỗ lực để 3 quốc gia có năng lực hạt nhân lớn nhất là Mỹ, Nga và Trung Quốc có được cuộc đối thoại chiến lược về cách thức cùng nhau tiến lên phía trước để giảm bớt rủi ro cho thế giới”, ông Pompeo nhấn mạnh.

Trước đó, Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo, phái đoàn của Nga và Mỹ gặp nhau tại Vienna (Áo) để họp nhóm công tác về kiểm soát vũ khí hạt nhân. Hồi tháng 6, hai bên cũng đã tiến hành các cuộc tham vấn về kiểm soát vũ khí và ổn định chiến lược tại Vienna nhưng không đạt được tiến triển trong việc gia hạn Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược mới (còn gọi là START mới).

Washington đã nhiều lần bày tỏ mong muốn Bắc Kinh tham gia đàm phán về vấn đề này, thậm chí trong cuộc đàm phán hồi tháng 6, Mỹ đã đặt cờ Trung Quốc lên bàn đàm phán. Mặc dù vậy, Bắc Kinh luôn phớt lờ, thậm chí tuyên bố, nếu Mỹ sẵn sàng cắt giảm kho vũ khí xuống ngang bằng với Trung Quốc, nước này mới xem xét tham gia cuộc đàm phán 3 bên này.

Chính quyền Tổng thống Trump vẫn chưa quyết định về số phận của hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân duy nhất còn lại với Nga (START mới), vốn sẽ hết hạn vào tháng 2-2021. Một trong các điều kiện mà Mỹ đưa ra là bất kỳ một thỏa thuận hạt nhân tiếp theo nào với Nga đều sẽ phải bao gồm sự tham gia của Trung Quốc.

Trung Quốc được mời tham gia đàm phán hạt nhân với Nga và Mỹ.
Trung Quốc được mời tham gia đàm phán hạt nhân với Nga và Mỹ.

Với thái độ cứng rắn mà Bắc Kinh thể hiện vừa qua, việc đạt được một thỏa thuận với Bắc Kinh trong vòng 6 tháng tới là rất khó có thể xảy ra. Theo đó, nếu Mỹ nhất trí gia hạn hiệp ước START mới, nó có thể giúp đảm bảo các giới hạn hiện nay với các lực lượng hạt nhân của Nga sẽ tiếp tục được giữ nguyên. Mỹ cũng có thể áp dụng một cách tiếp cận đa phương khác để lôi kéo Trung Quốc vào các cuộc đàm phán kiểm soát vũ khí hạt nhân.

Theo hiệp ước START mới, Mỹ và Nga sẽ tiếp tục giảm số lượng các máy bay ném bom hạng nặng mang đầu đạn hạt nhân, các tên lửa tầm xa và các đầu đạn hạt nhân được triển khai. Trong khi đó, Trung Quốc, hiện không phải là một bên tham gia hiệp ước, đã từng bước mở rộng lực lượng hạt nhân tuy nhỏ bé hơn nhưng vẫn có sức sát thương mạnh của mình. Sự tăng cường này đặt ra một câu hỏi về các ý đồ của Bắc Kinh liên quan đến các chính sách lâu nay của họ về việc “không sử dụng hạt nhân trước” và chỉ duy trì một lực lượng răn đe hạt nhân tối thiểu.

Trung Quốc đã nhiều lần bác bỏ các lời kêu gọi tham gia vào các cuộc đàm phán kiểm soát vũ khí hạt nhân với Mỹ và Nga và tiếp tục từ chối vào đầu tháng này.

Bắc Kinh khẳng định rằng hai cường quốc hạt nhân trước tiên phải cắt giảm các kho vũ khí của họ xuống các cấp độ thấp hơn, bởi có như vậy thì Bắc Kinh mới có thể minh bạch hơn về các ý định  hạt nhân của mình. Tuy vậy, có nhiều lý do để tin rằng Trung Quốc có thể bị thuyết phục để cởi mở hơn với các cuộc thảo luận về kiểm soát vũ khí hạt nhân, đặc biệt nếu nước này tham gia vào một nhóm các đối tác đàm phán rộng lớn hơn và nếu một hiệp ước hạn chế vũ khí hạt nhân chính thức không phải là mục tiêu trước mắt.

Trước hết, Trung Quốc dường như ngày càng bị cô lập trên nhiều lĩnh vực, do vậy, Bắc Kinh có thể đang tìm kiếm các cách thức để thể hiện tinh thần hợp tác hơn trên trường quốc tế. Không những vậy, Trung Quốc cũng đóng các vai trò xây dựng trong các cuộc đàm phán khác liên quan đến vũ khí hạt nhân.

Ví dụ, Bắc Kinh đã ký Hiệp ước cấm thử hạt nhân toàn diện (CTBT) năm 1996 và tham gia vào hệ thống giám sát quốc tế để phát hiện các vụ nổ hạt nhân trên toàn thế giới. 5 trong số các trạm địa chấn của hệ thống này được đặt trên lãnh thổ Trung Quốc. Bắc Kinh cũng đóng vai trò xây dựng trong các cuộc thương lượng dẫn tới thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015 (JCPOA) nhằm mục đích hạn chế khả năng của Iran trong việc phát triển các loại vũ khí hạt nhân.

Ngoài ra, Trung Quốc có thể sẵn sàng tham gia vào các cuộc thương lượng nếu Mỹ có thể thuyết phục Pháp, Anh thực hiện điều tương tự. Tất cả 5 quốc gia được công nhận có vũ khí hạt nhân (thường được gọi là Nhóm P5) đã hợp tác thành công trong các cuộc đàm phán về Iran. Như Bắc Kinh đã công khai bắn tín hiệu rằng một công thức P5 có thể sẽ có lợi hơn cho sự tham gia của Trung Quốc so với triển vọng đàm phán một mình với hai siêu cường hạt nhân.

Những nguyên cớ này có thể đem lại một số hy vọng rằng Bắc Kinh có thể sẵn sàng đối thoại về sự minh bạch hạt nhân, sự giám sát và các biện pháp kiểm chứng giống như những gì mà Mỹ và Nga đã chấp nhận từ lâu. Chẳng hạn, sáp nhập các thỏa thuận riêng biệt giữa Mỹ-Nga và Nga-Trung để thông báo cho nhau về các vụ phóng tên lửa đạn đạo tầm xa và mở rộng khái niệm để bao gồm tất cả các thành viên của P5 có thể là một ý tưởng tốt để bắt đầu xây dựng niềm tin và tạo tiền lệ hữu ích. Việc bao gồm cả 5 quốc gia này có thể sẽ thúc đẩy sự công bằng cũng như đặt nền tảng cho sự hợp tác về các vấn đề mang tính thách thức hơn, bao gồm các thỏa thuận có kiểm chứng về hạn chế vũ khí hạt nhân.

Như vậy, để Trung Quốc tham gia vào các cuộc đàm phán hạt nhân có thể sẽ đòi hỏi thời gian, sự kiên nhẫn và cả ngoại giao. Washington cần cân nhắc tầm quan trọng của sự hợp tác của Trung Quốc trong kiểm soát vũ khí hạt nhân với các mục tiêu khác của Mỹ. Vấn đề tham gia vào các cuộc đàm phán 5 bên có thể đòi hỏi sự tranh luận và tạo đồng thuận với Pháp và Anh.

Trong khi đó, mối đe dọa từ các lực lượng hạt nhân của Nga vẫn hiện hữu. Gia hạn hiệp ước START mới không đòi hỏi sự phê chuẩn của Thượng viện Mỹ, chỉ cần sự phê chuẩn của tổng thống. Thất bại trong việc tiến hành một bước đi đơn giản và thận trọng như vậy có thể là một sai lầm lớn.

Hà Phương (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.