Mỹ muốn rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran

Phải mất 12 năm Iran và Nhóm P5+1 mới hoàn tất được một trong những vụ thương lượng kéo dài và phức tạp nhất trong lịch sử ngoại giao (năm 2015), song thỏa thuận hạt nhân được kỳ vọng mang lại lợi ích cho các bên đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ.

Cả Washington và Tehran đều đưa ra những tuyên bố đáp trả nhau quyết liệt, đặc biệt sau khi đầu tháng 8 vừa qua Tổng thống Mỹ Donald Trump ký luật cấm vận mới đối với Iran, Nga và Triều Tiên được Quốc hội thông qua, động thái được cho là “đổ thêm dầu vào lửa” sau khi Washington áp đặt lệnh trừng phạt mới nhằm vào các cá nhân và tổ chức Iran.

Việc phá bỏ một di sản của người tiền nhiệm Barack Obama vốn có nhiều ràng buộc sẽ được tính toán thế nào?

Các nhà phân tích cho rằng một trong những lý do khiến Mỹ và Iran thời gian gần đây gia tăng căng thẳng về thỏa thuận hạt nhân có tên gọi là “Kế hoạch hành động toàn diện chung” (JCPOA) là vì từ khi còn tranh cử, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần thể hiện sự không đồng tình với thỏa thuận này và thậm chí gọi đây là thỏa thuận tồi tệ nhất trong lịch sử nước Mỹ.

Kể từ khi lên nắm quyền, ông Trump liên tục yêu cầu tìm kiếm các giải pháp thay thế để xóa bỏ chính sách mà ông ghét cay ghét đắng này. Vậy đó là cách thức nào?

Theo quy định, cứ sau 90 ngày, Chính quyền Trump có nghĩa vụ giải trình trước Quốc hội về việc Iran tuân thủ JCPOA và đây là thỏa thuận có liên quan đến an ninh quốc gia Mỹ. Khi rà soát vẫn đang được triển khai, không có nghĩa là Mỹ phải đóng băng chính sách với Iran. JCPOA là mối đe dọa với lợi ích an ninh quốc gia Mỹ, mức độ ngày một trầm trọng theo thời gian.

Nếu tổng thống quyết định từ bỏ JCPOA, cần phải tạo lập và triển khai một bản kế hoạch tổng thể để giành được sự ủng hộ trong nước và quốc tế với chính sách mới.

Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson cho biết Tổng thống Donald Trump muốn xem xét lại thỏa thuận hạt nhân với Iran.
Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson cho biết Tổng thống Donald Trump muốn xem xét lại thỏa thuận hạt nhân với Iran.

Mỹ cần cam kết với cộng đồng quốc tế rằng quyết định từ bỏ của Mỹ thực tế sẽ giúp bảo vệ hòa bình và an ninh quốc tế, trái ngược hẳn với JCPOA - một thỏa thuận với nhiều điều khoản có kẽ hở cho phép Iran phát triển vũ khí có khả năng mang phóng hạt nhân.

Giải trình của chính quyền dưới dạng một “sách trắng” cần nhấn mạnh những nhượng bộ chết người trong thỏa thuận với Iran, ví như cho phép Tehran tiếp tục làm giàu urani, vận hành các lò phản ứng nước nặng, phát triển thanh nhiên liệu hạt nhân trong giai đoạn JCPOA có hiệu lực. Cũng cần phải nêu trong đó những khiếm khuyết khác như thiếu vắng các cơ chế giám sát, chứng thực tuân thủ của Iran, việc Iran từ chối cho thanh sát các cơ sở quân sự.

Để biện giải cho quyết định mới, Mỹ cũng cần phải làm rõ mối liên hệ giữa Iran với Triều Tiên, nêu bật hành vi không chấp nhận được của Iran - nước tài trợ lớn nhất cho chủ nghĩa khủng bố, cùng với đó là những thiệt hại, mối nguy mà các nước đồng minh của Mỹ tại khu vực đang phải gánh chịu.

Lặng lẽ tham vấn các đối tác chủ chốt như Anh, Pháp, Đức, Israel, Saudi Arabia, nói thẳng với các nước này rằng Mỹ sắp từ bỏ thỏa thuận do những vi phạm trắng trợn cùng lối hành xử không chấp nhận được của Iran. Mục đích là để có được hậu thuẫn đầu vào. Điều cốt yếu là Mỹ khởi động nỗ lực quốc tế.

Nỗ lực thầm lặng này sẽ đặc tả bản chất, chi tiết vi phạm và kiểu quan hệ liên quan đến Iran mà Mỹ phỏng đoán, lấy đây làm nền tảng để áp đặt cấm vận mới, ngăn cấm chuyển giao công nghệ hạt nhân, tên lửa hoặc công nghệ lưỡng dụng tới Iran. Với Israel và một số ít đồng minh có lựa chọn, Mỹ sẽ bàn bạc các giải pháp quân sự. Với những đối tác khác ở Vùng Vịnh, Mỹ cũng có thể thảo luận những cách thức giải quyết quan ngại của họ trước hành xử tồi tệ của Iran.

Chuẩn bị tài liệu chiến lược giải thích việc rút khỏi JCPOA thông qua một sách trắng chi tiết (có cả thông tin tình báo giải thích mật nếu có thể). Tài liệu tập trung lý giải tại sao thỏa thuận lại gây hại lợi ích quốc gia Mỹ, cách thức Iran vi phạm và tại sao hành xử của Iran lại ngày một tệ hơn kể từ khi ký thỏa thuận. Với điều này, Nhà Trắng, cùng với tất cả các bộ ngành liên bang liên quan, phải kiên quyết nêu bật mối đe dọa về lợi ích an ninh quốc gia Mỹ.

Việc công bố một tài liệu dạng “sách trắng” có thể được xem là điểm khởi đầu cho thảo luận trong nước và quốc tế về quyết định của chính quyền từ bỏ JCPOA, luận giải vì sao phải ngăn cấm triệt để Iran tiếp cận công nghệ hạt nhân. Cần phải chỉ ra hàng loạt cái tên và làm rõ các hoạt động kinh doanh của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, vai trò trung tâm của lực lượng này trong nỗ lực hủy hoại lợi ích của Mỹ và đồng minh.

Đặc biệt, Mỹ cần xem xét công bố thông tin giải mật liên quan đến các hoạt động, ví như mối liên hệ Iran - Triều Tiên và những tác động.

Khởi động chiến dịch ngoại giao mở rộng ngay sau khi tuyên bố rút khỏi JCPOA, nhất là ở châu Âu và Trung Đông. Cần tiếp tục nhấn mạnh mối đe dọa Iran là ưu tiên chiến lược và ngoại giao hàng đầu trong chính sách của Mỹ. Với điểm này, chính quyền, thông qua tiến trình Hội đồng An ninh Quốc gia, cần xây dựng một kế hoạch chiến thuật, sử dụng tất cả các công cụ ngoại giao hiện hữu để hậu thuẫn cho quyết định của Mỹ, trong đó có các hành động mà những nước khác cần thực hiện theo khuyến nghị của Mỹ.

Sau giai đoạn giải thích và chứng minh cho quyết định rút khỏi thỏa thuận, đích kế tiếp là tái tạo một liên minh chống phổ biến mới, thay thế các mô hình hoang phí của chính quyền trước. Liên minh mới có sự tham dự của các đồng minh châu Âu, Israel và các quốc gia Vùng Vịnh.

Trên hướng này, Mỹ cần đưa ra yêu cầu về áp dụng biện pháp cấm vận mới nhằm vào Iran, các biện pháp trừng phạt đáp trả chương trình hạt nhân, tên lửa đạn đạo của Iran hay việc Tehran tài trợ khủng bố, có hành vi thù địch như can thiệp tại Iraq hay Syria.

Bảo Trân (tổng hợp)

Các tin khác

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Những cuộc trao đổi giữa Pakistan và Kuwait về khả năng mở rộng hợp tác quốc phòng cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong cấu trúc an ninh khu vực: các quốc gia Vùng Vịnh đang chủ động đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào các trụ cột truyền thống và từng bước nâng cao năng lực tự chủ, trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động và thách thức phi truyền thống ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột giữa Mỹ và Iran đã chuyển từ giai đoạn ăn miếng trả miếng âm ỉ sang một diễn biến giống như chiến tranh toàn diện. Ngày 20/7 là ngày thứ 10 liên tiếp Mỹ tấn công các mục tiêu ở Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng những đòn tấn công các mục tiêu Mỹ trong khu vực.

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Trước sức ép an ninh phi truyền thống và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, Nhật Bản đẩy nhanh kế hoạch lập cơ quan tình báo quốc gia tập trung đầu tiên sau Thế chiến II, nhằm nâng cấp năng lực phòng vệ, siết kiểm soát gián điệp và chủ động ứng phó các thách thức an ninh thế hệ mới.

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang mở rộng điều tra hàng loạt vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua hình thức ký kết hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ xảy ra tại nhiều doanh nghiệp du lịch trên địa bàn. Đến nay, gần 280 bị can đã bị khởi tố. Đằng sau vụ án là bi kịch của hàng ngàn nạn nhân lớn tuổi bị bòn rút đến đồng lương hưu cuối cùng, và cũng là cái giá đắt mà nhiều người trẻ có học thức phải trả khi tiếp tay cho tội phạm vì miếng bánh “hoa hồng” hậu hĩnh...

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham chính thức trở thành Thủ tướng mới của Anh hôm 20/7, thay thế ông Keir Starmer. Trong bài phát biểu nhận chức, ông cam kết mang lại hy vọng cho người dân và thách thức một nền văn hóa chính trị và mô hình kinh tế mà ông cho rằng “không hoạt động hiệu quả đối với người dân bình thường”.

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

Chuỗi sự kiện đặc biệt Gala “Tổ quốc bình yên” diễn ra từ ngày 11 đến ngày 14/6 tại TP Hồ Chí Minh, với điểm nhấn triển lãm “80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên” đã để lại nhiều ấn tượng đặc sắc. Với 5 khu trưng bày, tái hiện chặng đường gần một thế kỷ của lực lượng An ninh nhân dân (ANND) dưới lá cờ vẻ vang của Đảng thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật, công nghệ hiện đại, đã trở thành tâm điểm thu hút đông đảo quần chúng nhân dân và du khách…

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

World Cup là sự kiện thể thao lớn nhất thế giới được đông đảo người hâm mộ quan tâm, theo dõi. Lợi dụng sự kiện này, các đối tượng tội phạm đã tổ chức, lôi kéo người dân tham gia đánh bạc, cá độ bóng đá dưới nhiều hình thức chung chi trực tiếp hoặc thông qua các ứng dụng trực tuyến và mạng xã hội. Hoạt động cờ bạc này không chỉ gây mất an ninh, trật tự, phát sinh tội phạm, mà còn đẩy nhiều con bạc vào cảnh nợ nần chồng chất, kinh tế gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt, đặc biệt là tại các vùng nông thôn, biên giới...

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Dù bận rộn với công việc chuyên môn nhưng niềm đam mê tiếng Anh và mong muốn được lan tỏa, kết nối với nhiều cán bộ công an các đơn vị, địa phương, cũng như những người lớn tuổi, chị đã thành lập câu lạc bộ (CLB) tiếng Anh online để giao lưu, kết nối, là nơi thực hành tiếng Anh cho chính mình và nhiều cán bộ, chiến sĩ khác. CLB ra đời trở thành cầu nối tinh thần, giúp nhiều người tự tin với việc học giao tiếp bằng tiếng Anh, đặc biệt là người lớn tuổi.

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Mỗi chuyến thăm của nguyên thủ các nước tới Việt Nam, mỗi chuyến công tác nước ngoài của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều là thời khắc mà cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Cảnh vệ bước vào trận tuyến thầm lặng và cam go.

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Để nắm tình hình và phối hợp đấu tranh ngăn chặn âm mưu phục hồi tổ chức của bọn phản động FULRO, các trinh sát thuộc Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh Gia Lai và công an các xã phía Tây trên địa bàn tỉnh thường xuyên bám địa bàn, thực hiện tốt phương châm “Bốn cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng lao động, cùng nói tiếng đồng bào) với nhân dân.

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi căn bản trong công tác quản lý xuất nhập cảnh tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an. Những kết quả đạt được đã khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an trong việc ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác bảo vệ an ninh quốc gia, quản lý xuất nhập cảnh và cải cách hành chính.

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Đêm muộn. Trụ sở Cục An ninh điều tra, Bộ Công an vẫn sáng đèn. Trong phòng làm việc, các điều tra viên miệt mài bên hồ sơ với những chứng cứ và sơ đồ chuyên án. Ngoài hành lang, những cuộc điện thoại nối dài xuyên đêm, những bước chân khẩn trương của các tổ công tác chuẩn bị lên đường. Đằng sau ánh đèn ấy là cuộc đấu tranh không tiếng súng nhưng cam go, quyết liệt để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ sự bình yên của nhân dân và sự phát triển của đất nước.

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Không còn là những nguy cơ bên lề, các thách thức an ninh phi truyền thống đang tác động trực tiếp tới ổn định quốc gia và trật tự toàn cầu. Từ môi trường, chuỗi cung ứng đến không gian số, những rủi ro ngày càng liên thông, đòi hỏi cách tiếp cận ứng phó tổng thể và bền vững hơn.

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Vĩnh Long là địa bàn có đồng bào dân tộc Khmer chiếm hơn 10% dân số toàn tỉnh. Cùng với sự đa dạng về tín ngưỡng, tôn giáo và đời sống văn hóa phong phú, đây là nền tảng quan trọng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động luôn tìm cách lợi dụng những vấn đề dân tộc, tôn giáo để tuyên truyền xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đoàn kết dân tộc.

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Hải Phòng đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ với những cơ chế, chính sách đặc thù, những dự án chiến lược mang tầm quốc gia và dòng vốn đầu tư liên tục đổ về thành phố Cảng. Cùng với cơ hội là những thách thức mới đối với công tác bảo đảm an ninh kinh tế (ANKT). Trên mặt trận không tiếng súng ấy, Phòng An ninh Kinh tế (PA04) Công an thành phố Hải Phòng chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm, từ xa, bảo vệ vững chắc nền tảng an ninh cho sự phát triển nhanh và bền vững của thành phố.