Theo cáo trạng của Viện Công tố Tối cao Mỹ, khi còn công tác tại CIA từ tháng 5/1993 đến tháng 1/2002, với vai trò là một điệp viên chìm, bị cáo J. Sterling đã tiết lộ thông tin liên quan đến vấn đề an ninh quốc gia cho James Risen, phóng viên nhật báo The New York Times.
J. Sterling đã cung cấp một số lượng tin chi tiết, trong đó có việc Nhà Trắng chỉ đạo CIA phải tiến hành chiến dịch có hiệu quả nhằm ngăn chặn chương trình phát triển hạt nhân của Cộng hòa Hồi giáo Iran.
Theo đó, CIA đã cộng tác mật thiết với các cơ sở giáo dục đại học và trên đại học ở Mỹ, xúc tiến biên soạn chương trình giảng dạy riêng dành cho sinh viên và thực tập sinh được Tehran gửi sang Mỹ du học.
Mục đích của các chương trình riêng biệt nhằm cung cấp những kiến thức sai lệch liên quan đến kỹ thuật hạch tâm, để những du học sinh Iran khi trở về nước đem áp dụng những điều đã học vào thực tế, hệ quả là chính yếu tố con người sẽ làm cản trở tham vọng sở hữu vũ khí nguyên tử của Ban lãnh đạo Iran.
Đến giữa năm 2006, phóng viên J. Risen cho phát hành quyển sách có tựa đề "State of War: The Secret History of the CIA and the Bush Administration" (Trạng thái của chiến tranh: Lịch sử bí mật của CIA và chính quyền Bush), trong đó đề cập đến thông tin tuyệt mật mà chỉ những người trong cuộc mới biết được.
 |
| Bìa cuốn sách của tác giả J. Risen. |
Ngoài kế hoạch sư phạm "bài bản và có hệ thống" nhằm ngăn chặn sự phát triển hạt nhân của Iran nêu trên, trong cuốn sách Risen còn đề cập đến một chiến dịch khác cũng của CIA với mục đích tương tự, có mật danh là "Operation Merlin" mà điệp viên J. Sterling đã góp phần soạn thảo.
Theo đó, CIA đã chiêu mộ một nhà khoa học nguyên tử người Nga mới đào thoát sang Mỹ, để người này cố tình cung cấp cho các đồng nghiệp là công dân Iran các bản thiết kế thành phần hạt nhân sai quy cách, gây lãng phí cũng như không đem lại kết quả nghiên cứu thực tiễn.
Ngay sau khi sách phát hành, Ban lãnh đạo CIA liền mở một cuộc tổng điều tra rà soát nội bộ và nhanh chóng phát hiện ra cựu nhân viên J. Sterling là người cung cấp thông tin cho phóng viên J. Risen. CIA lập tức gửi hồ sơ truy tố J. Sterling sang Bộ Tư pháp Mỹ, tiến hành hoàn tất các thủ tục tố tụng kịp thời đưa nghi phạm ra xét xử, vì đã cố ý vi phạm lời thề không tiết lộ bí mật nghề nghiệp trước khi gia nhập CIA.
Cuối tháng 1/2011, J. Sterling bị bắt giam khi đang hành nghề luật sư ở thành phố O'Fallon (tiểu bang Missouri), cũng là quê hương của ông ta.
Phiên tòa xét xử J. Sterling được mở vào ngày 26/1/2015 tại Tòa án Tối cao Mỹ ở thành phố Richmond, tiểu bang Virginia, cũng là nơi đại diện Cơ quan Tư pháp Liên bang phụ trách một địa bàn rộng lớn bao gồm 7 tiểu bang là Virginia, West Virginia, Ohio, Kentucky, Indiana, Illinois và Missouri.
 |
| Cựu điệp viên J. Sterling đến tòa trong vai trò một bị cáo. |
Trước khi tòa đi vào phần nghị án, nữ thẩm phán cao cấp Leonie M. Brinkema ngồi ghế chủ tọa nhấn mạnh: "Trường hợp bị cáo J. Sterling ngoài việc vi phạm lời thề của một nhân viên trước khi gia nhập tổ chức liên quan đến công tác bí mật quốc gia ra, cần phải xử theo hướng tình tiết tăng nặng bởi trong quá trình xét xử bị cáo cố tình quanh co chối tội, cũng như không thừa nhận hành vi sai trái đã phạm phải. Mặc dù trong quá trình công tác bị cáo đã đạt được thành tích xuất sắc, nhưng quan điểm của tòa là phải phạt nặng để làm gương cho những trường hợp cố tình vi phạm khác, để lọt bí mật liên quan đến nền an ninh quốc gia ra bên ngoài".
Thành tích của J. Sterling mà bà chánh án L. Brinkema nhắc đến là vào 5 năm trước, Sterling đã được Hiệp hội Blue Shield và Blue Cross (BCBS) chuyên về vấn đề chăm sóc sức khỏe Liên bang, trao giải thưởng Chống gian lận Quốc gia năm 2010, vì đã có công giúp phá vỡ một mạng lưới lừa đảo có hệ thống, lợi dụng chương trình quốc gia về bảo hiểm y tế cho người cao tuổi và trẻ em khuyết tật, thu hồi được hơn 32 triệu USD về cho ngân sách nhà nước.
Trong phiên xử cuối cùng vào ngày 11/5 vừa qua, bồi thẩm đoàn gồm 12 người do Tòa án Tối cao lựa chọn ngẫu nhiên từ các công dân thuộc 7 tiểu bang nói trên, đã biểu quyết nhất trí 100% tuyên phạt J. Sterling mức án 42 tháng tù giam.
