Mỹ, Iran và bản kế hoạch của ông Macron

Đàm phán giữa Mỹ và Iran về thỏa thuận hạt nhân 2015 đang có hy vọng tái khởi động sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Hassan Rouhani đồng ý với một bản kế hoạch do Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đưa ra hôm 1-10, bên lề Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc khóa 74 tại New York.

Theo bản kế hoạch của nước Pháp, Tehran sẽ đồng ý với điều kiện theo đó “Iran sẽ không bao giờ chế tạo vũ khí hạt nhân” và sẽ “tuân thủ đầy đủ các bổn phận và cam kết về vấn đề hạt nhân và sẽ chấp thuận thương lượng lại một khung dài hạn cho các hoạt động hạt nhân cũa mình”.

Iran cũng sẽ “kiềm chế những hành động căng thẳng và sẽ tham gia xây dựng, duy trì hòa bình trong khu vực thông qua đàm phán”. Bản kế hoạch cũng nêu rõ Mỹ sẽ đồng ý “gỡ bỏ tất cả lệnh cấm vận áp dụng từ năm 2017” và “Iran sẽ có đầy đủ khả năng xuất khẩu dầu mỏ và tự do sử dụng nguồn thu của mình”.

Với những nội dung cốt lõi như trên, bản kế hoạch của Pháp cũng chứa đựng nhiều điều kiện cam kết đối với Iran hơn Mỹ. Theo các quan chức Pháp, mặc dù chương trình tên lửa đạn đạo của Iran không được nêu cụ thể trong bản kế hoạch nhưng với những ràng buộc cam kết đó, các bên đều hiểu rằng Iran có vai trò nhất định trong các cuộc đàm phán trong khu vực.

Dù thế, bản kế hoạch được xem là sản phẩm “tất cả các bên đều có lợi”. Ông Trump có thể tuyên bố mình đã đạt được mục tiêu bấy lâu nay là mở rộng Thỏa thuận hạt nhân Iran để bao hàm cả chương trình tên lửa đạn đạo và các hoạt động của Iran trong khu vực. Phía các lãnh đạo Iran cũng có thể thuyên bố rằng họ đã kháng cự chính sách của Mỹ đến cùng và đã đạt được mục tiêu là Mỹ gỡ bỏ tất cả cấm vận.

Và Tổng thống Pháp Macron cũng có thể được tôn vinh như một nhà kiến tạo hòa bình đã kịp thời tháo gỡ ngòi nổ chiến tranh ở Vùng Vịnh, từ đó khôi phục vị thế của nước Pháp như một quốc gia môi giới hòa bình toàn cầu không thể thiếu.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Tổng thống Iran Hassan Rouhani bên lề Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc khóa 74.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Tổng thống Iran Hassan Rouhani bên lề Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc khóa 74.

Tổng thống Iran Rouhani nói: “Đây là nguyên tắc mà nước Pháp đặt ra với người Mỹ và sau đó nó tiếp tục được đặt ra với chúng tôi, nguyên tắc này giờ đây đã được phổ biến trên báo chí khắp thế giới và Tổng thống Pháp đã khẳng định nó là đúng”.

Mặc dù đồng ý với bản kế hoạch tái đàm phán do Tổng thống Pháp đưa ra nhưng Tổng thống Donald Trump và người đồng cấp Rouhani vẫn không thể gặp nhau bên lề Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc (LHQ) do vẫn còn một vài điểm bất đồng mà phía ông Rouhani yêu cầu Mỹ phải đáp ứng thì mới gặp nhau. Đó là trước tiên ông Trump phải tuyên bố sẽ gỡ bỏ cấm vận. Ông Rouhani cương quyết không gặp mặt cũng không tham gia một cuộc điện đàm song phương với ông Trump do Tổng thống Macron thiết lập.

Phát biểu với báo giới, Tổng thống Iran Rouhani cho rằng chính Nhà Trắng là trở ngại lớn nhất có thể khiến cho việc thực hiện bản kế hoạch của người Pháp không đạt kết quả như mong muốn.

Trong khi đó, giới chức Pháp cũng cho rằng ông Rouhani ở vào thế buộc phải đưa ra điều kiện như thế, bởi trong nước ông còn nhiều yếu tố quyết liệt chống lại thỏa thuận với Mỹ cũng như còn e ngại, chưa tin tưởng ông Trump kể từ khi ông rút khỏi thỏa thuận hạt nhân và liên tiếp triển khai chính sách cứng rắn chống Iran.

Ngay trước khi Đại Hội đồng LHQ khóa 74 nhóm họp, lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei đã tuyên bố rằng Tehran sẽ không nói chuyện với Mỹ trước khi Mỹ quay trở lại thỏa thuận hạt nhân, có tên gọi chính thức là Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA).

Ông Khamenei cũng tuyên bố Iran sẽ tiếp tục giảm sự tuân thủ đối với JCPOA theo chu kỳ 60 ngày một lần, bắt đầu từ tháng 5-2019. Chu kỳ xem xét giảm tuân thủ tiếp theo sẽ diễn ra vào tháng 11-2019.

Ông Rouhani cho rằng phía Mỹ có những phát ngôn và hành động bất nhất khiến cho Tehran không thể tin tưởng vào những cam kết của họ. Ông Rouhani dẫn chứng: khi nói chuyện riêng với các đồng minh châu Âu, Mỹ nói rằng đã sẵn sàng để ký một thỏa thuận nhưng sau đó đã 2 lần tuyên bố sẽ siết chặt cấm vận, tẩy chay Iran.

“Làm sao chúng tôi có thể tin tưởng và thuyết phục người dân của chúng tôi rằng chúng tôi sẽ không bị lừa bởi những thông điệp như thế” - ông Rouhani phân tích.

Bản kế hoạch được chấp thuận là kết quả của nhiều ngày ngoại giao của Tổng thống Macron nhằm mục tiêu giải tỏa căng thẳng giữa Mỹ và Iran. Căng thẳng trong quan hệ giữa Mỹ và Iran đã bắt đầu gia tăng kể từ khi Tổng thống Trump tuyên bố rút khỏi JCPOA - ký kết năm 2015 giữa Iran với 6 cường quốc gồm 5 nước Thường trực Hội đồng Bảo an LHQ và Đức.

Theo thỏa thuận đó, Iran chấp nhận các điều kiện kiểm soát chương trình hạt nhân của mình để đổi lấy việc gỡ bỏ cấm vận quốc tế. Trên thực tế Iran đã thực hiện đúng những điều cam kết trong thỏa thuận và được Mỹ, châu Âu gỡ bỏ cấm vận một phần. Tuy nhiên, khi ông Trump lên làm Tổng thống Mỹ đầu năm 2017, lấy lý do JCPOA đã không bao gồm cả chương trình tên lửa đạn đạo và kiểm soát thế lực của Iran trong khu vực, Tổng thống Trump tuyên bố rút khỏi thỏa thuận, đồng thời tái áp dụng các biện pháp trừng phạt, cấm vận đối với Iran, với điều kiện phải đàm phán lại thỏa thuận theo các điều kiện do Mỹ đưa ra. Dĩ nhiên, trong các điều kiện đó của Mỹ luôn luôn có phần dành cho Israel và Saudi Arabia - hai đồng minh quan trọng nhất trong khu vực Trung Đông.

Giới phân tích cho rằng bản kế hoạch của Pháp chỉ là bước khởi đầu cho khả năng tái đàm phán giữa Mỹ và Iran. Tổng thống Rouhani khẳng định: một vấn đề quan trọng như thế này không thể giải quyết chỉ trong vài giờ. Mỗi bên đều có những vấn đề riêng, lợi ích riêng cần quan tâm bảo vệ, do đó đàm phán sẽ rất khó khăn.

An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.