Mỹ “hết cửa” quay lại TPP?

Ngày 21-2, 11 quốc gia thành viên còn lại của Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) công bố văn bản cuối cùng trước khi chính thức ký kết vào ngày 8-3 tới. Ngoài việc thay đổi tên gọi, tân Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) còn loại bỏ hầu hết các điều khoản của Mỹ đưa ra trước đây.

Việc công bố toàn văn Hiệp định Đối tác Tiến bộ và Toàn diện xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) là tín hiệu rõ nhất về sự hồi sinh của TPP kể từ sau khi Tổng thống Mỹ tuyên bố rút khỏi.

Hiệp định TPP được kì vọng là chương trình hợp tác thương mại lớn nhất thế giới trong 20 năm qua, bao gồm các quốc gia lớn như Mỹ, Australia, Canada, Mexico, Nhật... Việt Nam cũng là một thành viên của thỏa thuận TPP. Trước đây, người tiền nhiệm Barack Obama kì vọng TPP, được chính thức ký kết vào tháng 2-2016, sẽ mở ra một thị trường hàng hóa rộng lớn cho các sản phẩm Mỹ và giúp tạo ra thế cân bằng hơn với hàng hóa Trung Quốc.

Ngoài mục tiêu giảm thiểu các hàng rào thuế quan, TPP còn hướng tới việc xóa bỏ những rào cản phi thuế quan, đặt nền tảng cho một số chuẩn mực - như bảo vệ tác quyền, hay các tiêu chuẩn về môi trường giữa các bên liên quan.

Những tưởng sau khi Mỹ rời bỏ, TPP sẽ “chết” nhưng với sự nỗ lực và quyết tâm của các quốc gia còn lại, tại APEC 2017 được tổ chức ở Việt Nam, TPP đã hồi sinh và đạt được những bước tiến quan trọng.

Trong văn kiện thỏa thuận CPTPP công bố ngày 21-2-2018, trưởng phái đoàn thương thuyết của Nhật Bản, ông Kazuyoshi Umemoto, nói rằng thỏa thuận giữa 11 nước còn lại trong TPP, dự kiến sẽ được ký kết tại Chile vào ngày 8-3-2018. Ông Umemoto nói ông hy vọng TPP-11 sẽ chính thức có hiệu lực trong nửa đầu năm tới, sau khi ít nhất 6 nước thành viên hoàn tất các thủ tục nội địa.

Khi được hỏi về khả năng Anh gia nhập CPTPP sau khi nước này rời khỏi Liên minh châu Âu, ông Umemoto nói bất kỳ nước nào tán thành thỏa thuận này và muốn trở thành hội viên đều được hoan nghênh, bất kể vị trí địa lý. Các quan chức Vương quốc Anh từng bày tỏ sự quan tâm tới việc gia nhập khối CPTPP sau khi nước này rời EU.

Tuy nhiên, ông Umemoto cho rằng hiện giờ còn quá sớm để biết được quyết định của nước Anh về việc có tham gia CPTPP hay không vì khả năng London ký các hiệp định thương mại với các nước còn tùy thuộc vào tương lai quan hệ của nước Anh với thị trường đơn nhất EU và liên minh thuế quan EU.

Thỏa thuận CPTPP mới không có gì thay đổi trong lĩnh vực tiếp cận thị trường mà 12 nước thoạt đầu đã nhất trí, đại diện của Nhật cho biết. Tuy nhiên, theo AFP, trong văn bản thỏa thuận mới không có 22 điều lệ do Mỹ đề nghị, phần lớn liên quan đến sở hữu trí tuệ, bản quyền sáng chế thuốc men. Những thành viên còn lại trong TPP e ngại các biện pháp bảo vệ quyền lợi kinh tế của “nước Mỹ trước hết” của Tổng thống Donald Trump sẽ làm giá thuốc leo thang.

Trưởng đoàn đàm phán TPP của Nhật Bản - ông Kazuyoshi Umemoto - trong cuộc họp báo tại Tokyo ngày 20-2-2018.
Trưởng đoàn đàm phán TPP của Nhật Bản - ông Kazuyoshi Umemoto - trong cuộc họp báo tại Tokyo ngày 20-2-2018.

Động thái công bố dự thảo cuối cùng của CPTPP được giới quan chức tại Nhật Bản và nhiều quốc gia thành viên khác ca ngợi như một giải pháp quan trọng để ứng phó với chủ nghĩa bảo hộ gia tăng của Mỹ. Theo giới chuyên gia, TPP-11 cũng là một đối sách kinh tế cân bằng ảnh hưởng đang lên của Trung Quốc.

Bộ trưởng Thương mại Quốc tế Canada Francois-Philippe Champagne đã ra tuyên bố hoan nghênh việc công bố toàn văn CPTPP và cho biết CPTPP sẽ tăng cường hỗ trợ cho tầng lớp trung lưu bằng cách thu hút các khoản đầu tư tạo việc làm mới và mở rộng cơ hội xuất khẩu cho các doanh nghiệp Canada tới những thị trường quy mô lớn đang phát triển nhanh. Thông qua CPTPP, Canada sẽ có quyền tiếp cận ưu đãi với gần nửa tỷ người tiêu dùng ở một trong những thị trường phát triển năng động nhất trên thế giới.

Bộ trưởng Thương mại New Zealand David Parker cho rằng CPTPP ngày một trở nên quan trọng trong bối cảnh đang có nhiều phản đối đối với các quy tắc của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO).  Trong khi đó, Bộ trưởng Thương mại Australia Steven Ciobo nhận định CPTPP sẽ giúp tạo thêm việc làm tại Australia trong mọi lĩnh vực từ nông nghiệp, sản xuất, khai khoáng tới dịch vụ.

Văn kiện mới của CPTPP không loại bỏ hoàn toàn khả năng Mỹ quay lại hiệp định nhưng Bộ trưởng Thương mại New Zealand cho biết “khó có khả năng” Mỹ sẽ trở lại hiệp định này. “Khả năng Mỹ tham gia trở lại CPTPP trong một vài năm tới là rất khó khả thi và ngay cả khi Washington bày tỏ mong muốn tham gia trở lại, cũng không có gì đảm bảo là các quốc gia thành viên sẽ rút bỏ 22 điều khoản đang tạm treo đó”, ông David Parker nói.

Ngày 20-2, trưởng đoàn đàm phán của Nhật Kazuyoshi Umemoto cảnh báo Mỹ nếu muốn trở lại ghế thành viên của TPP thì phải chấp nhận luật chơi mới: Nếu Washington thay đổi lập trường thì sẽ được đón tiếp nhưng rất khó mà sửa đổi thỏa thuận. Về khả năng Mỹ quay lại TPP, hồi giữa tháng 2-2018, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin cho biết chính quyền nước này đang thảo luận về khả năng trở lại TPP với điều kiện có thể tái đàm phán để đạt được những điều khoản có lợi hơn.

Dẫn phát biểu của Tổng thống Donald Trump tại Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) ở Davos, Thụy Sĩ hồi tháng trước về khả năng trở lại TPP, ông Mnuchin cho rằng ưu tiên của Tổng thống Trump là các mối quan hệ song phương nhưng ông chủ Nhà Trắng cũng đang dần mở rộng quan điểm và xem xét tham gia các thỏa thuận đa phương. Báo Washington Post ra ngày 20-2 cho biết, 25 thượng nghị sĩ Mỹ ký một bức thư kêu gọi ông Trump “suy nghĩ lại” để Hoa Kỳ tái hội nhập TPP.

Bà Wendy Cutler, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách xã hội châu Á, cho rằng thái độ cởi mở của Tổng thống Trump thật đáng hoan nghênh. Tuy nhiên, các nước còn lại không nên trì hoãn việc thông qua hiệp định chính thức. Thứ nhất, không rõ Mỹ nghiêm túc đến đâu đối với TPP. Phát biểu của ông Trump ở Davos khá mơ hồ. Thứ hai, 11 thành viên hiện tại có thể không sẵn sàng “cải thiện” hiệp định như Hoa Kỳ mong muốn. Thứ ba, cơ hội đi đến thống nhất nhiều quy tắc trong các lĩnh vực như lao động, thương mại điện tử cuối cùng đã nằm trong tầm tay.

Theo bà Cutler, lúc này, các nước thành viên của TPP không nên thụ động chờ đợi Washington. Thay vào đó, các nước nên có những bước đi cần thiết để hiệp định chính thức được thông qua, đồng thời làm việc thêm với Mỹ.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?