Mỹ: Cải tổ mạng lưới tình báo quân đội

Vào tháng 8 vừa qua, Cơ quan phản gián tác chiến của Bộ quốc phòng Mỹ (CIFA) – thành lập vào tháng 2/2002 theo yêu cầu của Bộ trưởng quốc phòng khi đó là Donald Rumsfeld - đã chính thức được giải thể. Thay cho cơ quan này, Lầu Năm góc sẽ thành lập Trung tâm phản gián quân sự và tình báo (Defense Counterintelligence and Human Intelligence Center) trực thuộc Cơ quan tình báo quân đội (DIA) dưới sự chỉ huy của thiếu tướng theodor nicolas.

Theo thông báo của đại diện Bộ Quốc phòng Mỹ, quyết định giải thể CIFA đã được đương kim Bộ trưởng Robert Gates chuẩn y. Nguyên nhân chính được đưa ra là cơ cấu mới sẽ có thể giải quyết hiệu quả hơn những nhiệm vụ từ trước vẫn nằm trong thẩm quyền của CIFA. Tuy nhiên, theo nhận xét của nhiều chuyên gia độc lập, nguyên nhân thực sự khiến cho CIFA bị “khai tử” chính là một loạt những vụ bê bối chính trị trước đó có liên quan tới cơ quan này.

Khi mới thành lập, CIFA được giao nhiệm vụ chống lại những mối đe dọa khủng bố đối với các căn cứ quân sự và cơ sở quốc phòng trên lãnh thổ Mỹ. Ngoài ra, cơ cấu này còn có quyền phối hợp hoạt động của các cơ quan phản gián của lục, hải và không quân Mỹ. Tuy nhiên, thực tế hoạt động của CIFA đã gây ra rất nhiều chỉ trích do nó thường xuyên can thiệp vào quyền tự do của người dân và các tổ chức bảo vệ nhân quyền khác của Mỹ. Cụ thể là sau 3 năm ra đời, phạm vi hoạt động của CIFA đã được mở rộng đáng kể, cùng với việc định hướng lại nhằm giải quyết nhiều nhiệm vụ mới.

Theo đề xuất của Bộ Quốc phòng, phản gián của Lầu Năm Góc còn đảm trách giải quyết những nhiệm vụ như điều tra hoạt động tình báo kinh tế và quân sự, phản bội tổ quốc và phá hoại. Dần dần, CIFA đã gần như giám sát và theo dõi hầu hết mọi cư dân tại nước Mỹ.

Cơ quan phản gián quân sự bắt đầu phải hứng chịu một loạt những chỉ trích. Đầu tiên, CIFA bị buộc tội vi phạm đạo luật về “Những đặc quyền của cảnh sát”. Theo những văn kiện này, cơ quan mật vụ của Lầu Năm Góc chỉ có quyền triển khai các chiến dịch bên ngoài lãnh thổ của nước Mỹ. Trong khi đó, CIFA lại nắm quyền kiểm soát nhiều tài khoản ngân hàng và hồ sơ tín dụng của nhiều người Mỹ bị nghi ngờ hoạt động khủng bố hay gián điệp chống lại nước Mỹ. Theo tiết lộ của 2 tờ báo Washington Post và The New York Times dựa trên những nguồn tin trong các cơ quan mật vụ, Lầu Năm Góc thông qua CIFA đã bành trướng đáng kể phạm vi hoạt động của mình, “lấn sân” sang địa hạt của nhiều cơ cấu phản gián khác trên lãnh thổ nước Mỹ.

Cũng theo báo chí Mỹ, phản gián Bộ Quốc phòng còn tự động gửi những “lá thư an ninh” tới các công ty tín dụng và các cơ quan tài chính của Mỹ, yêu cầu họ phải cung cấp những tài liệu cần thiết. Có được thông tin này, các nhà điều tra của CIFA có thể tự do theo dõi các hoạt động giao dịch tín dụng không chỉ của các quân nhân, mà còn của dân thường Mỹ, bất chấp việc Quốc hội nước này đã nhiều lần bác bỏ đề xuất của nhiều cơ quan hành pháp xin được tiếp cận với những thông tin loại này. Đại diện của Lầu Năm Góc còn chống chế rằng, những dữ liệu trên là rất cần thiết đối với cơ quan phản gián để tổ chức đấu tranh có hiệu quả với các âm mưu khủng bố và gián điệp. Trước đó, những hành động  tương tự (dù có bị hạn chế) chỉ thuộc thẩm quyền của Cục Điều tra liên bang (FBI) và CIA.

Trước những chỉ trích ngày càng tăng, Lầu Năm Góc đã phải nhờ tới sự giúp đỡ của Phó tổng thống Dick Cheney. Chẳng hạn như trong một bài phát biểu của mình, ông Cheney đã tuyên bố: “Bộ Quốc phòng phải đảm trách những hành động trên là do trên lãnh thổ Mỹ có hàng trăm đối tượng có thể trở thành mục tiêu tiềm tàng cho những tên khủng bố...  Bộ Quốc phòng hoàn toàn có quyền này chứ chẳng có hành động nào gọi là đáng phê phán hay trái pháp luật nào. Những hành động điều tra theo dõi trên không hề vi phạm quyền công dân”. Sau đó, CIFA còn trở thành đối tượng chỉ trích của nhiều tổ chức phi chính phủ khác.

Theo họ, chính cơ quan này đã theo dõi trái phép nhiều phát biểu hòa bình chống lại các chiến dịch của Lầu Năm Góc tại nhiều khu vực khác nhau trên thế giới. Nhiều nhà báo còn cho biết, các điệp viên của CIFA còn không từ cả những cuộc mít tinh cỡ nhỏ dưới 20 người. Theo dữ liệu của Liên minh vì tự do công dân Mỹ (American Civil Liberties Union), CIFA còn cài cắm điệp viên của mình vào hàng ngàn tổ chức phản chiến, bảo vệ sinh thái và hoạt động xã hội khác nhau. Trong cơ sở dữ liệu bí mật của Lầu Năm Góc còn lưu giữ thông tin về 1.500 “vụ việc đáng ngờ”, liên quan tới vô số những cuộc hội họp và míttinh chống chiến tranh. 

Kết quả là đến năm 2007, Lầu Năm Góc đã tuyên bố từ bỏ việc theo dõi những “công dân khả nghi” trên đất Mỹ. Tuy nhiên, nhiều bộ phận trong các cơ quan mật vụ của quân đội hiện vẫn lưu giữ trái phép nhiều hồ sơ thu thập được về các công dân Mỹ. Ngay như nhận xét của một cựu nhân viên CIFA, cần phải chú ý tới việc giám sát hoạt động của các cơ quan mật vụ Lầu Năm Góc do chúng được phân nhánh quá nhiều đồng thời lại có nguồn kinh phí hoạt động hào phóng.

“Những gì các bạn quan sát thấy thực ra là một tiến trình quân phiệt hóa cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa khủng bố” – cựu nhân viên phản gián của CIFA đã phát biểu như vậy. Theo đánh giá của các chuyên gia, việc tổ chức lại hoạt động phản gián quân sự - trên thực tế nhằm hợp thức hóa quyền của tổ chức này để có thể theo dõi từng công dân Mỹ như FBI và CIA – chỉ là một bước đi tiếp theo trong quá trình hạn chế hơn nữa các quyền tự do theo hiến pháp qui định của công dân Mỹ

Thái Quân (tổng hợp)

Các tin khác

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Một báo cáo mới từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) xác nhận con số gây sốc khi mỗi năm có hơn 6.000 tỷ USD tiền bẩn được “rửa” trên phạm vi toàn cầu. Đằng sau con số khổng lồ ấy, một vấn đề đáng lo ngại là hệ thống tài chính thế giới đang bị bào mòn bởi một thế hệ tội phạm mới được trang bị trí tuệ nhân tạo, sử dụng tiền mã hóa và những kẽ hở pháp lý xuyên biên giới.

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.