Một nhà phê bình nghệ thuật Anh giá trị hơn nhóm điệp viên “Bộ ngũ Cambridge”?

Theo tài liệu mới giải mật của Cơ quan Phản gián Anh MI-5, nhà phê bình nghệ thuật Cedric Belfrage trong khi đang làm việc cho Cơ quan Tình báo đối ngoại MI-6 ở Mỹ đã chuyển giao nhiều tài liệu mật cho người Nga trong Thế chiến II. Những thông tin tình báo mà Cedric Belfrage chuyển giao cho Liên Xô được đánh giá là có giá trị cao hơn cả những gì mà điệp viên nổi tiếng trong "Bộ ngũ Cambridge" (Cambridge Five) Kim Philby cung cấp - theo nhà sử học của MI-5 Christopher Andrew.

Belfrage bí mật cung cấp thông tin cho Moscow về phương pháp huấn luyện gián điệp của người Anh, nhiều tài liệu mật về Chính phủ Vichy, chi tiết chính sách của London ở Trung Đông và Liên Xô.

Tháng 11/1945, nữ điệp viên hai mang Liên Xô Elizabeth Bentley bí mật tiếp xúc với Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) để tiết lộ về mạng lưới gián điệp Xôviết hoạt động ngầm trên đất Mỹ và đó cũng là lúc hành tung của Cedric Belfrage bị bại lộ. Cedric Belfrage sinh năm 1904 tại London và học dở dang Đại học Cambridge - nơi ông bắt đầu bộc lộ thiên hướng về nghệ thuật điện ảnh.

Đầu những năm 30, Belfrage là nhà phê bình điện ảnh có tiếng của Anh làm việc cho 2 tờ báo Daily Express và Sunday Express trước khi chuyển đến thành phố Los Angeles của Mỹ năm 1936. Belfrage được cho là có quan điểm chính trị thiên tả, quan hệ mật thiết với lãnh đạo đảng Cộng sản Mỹ Earl Browder cũng như các thành viên đảng này ở Anh.

Cedric Belfrage.
Cedric Belfrage.

 Năm 1941, Belfrage làm việc cho Cơ quan Hợp tác An ninh Anh (BSC) ở New York và trở thành cánh tay mặt của lãnh đạo cơ quan này là William Stephenson. BSC là cơ quan phối hợp trao đổi thông tin tình báo Anh với FBI. Trong thời gian làm việc tại BSC, Belfrage được các đảng viên đảng Cộng sản Mỹ giới thiệu với sĩ quan tình báo cao cấp của Liên Xô Jacob Golos. Từ năm 1941 đến 1943, Belfrage - với  mật danh là "Benjamin" - đã chuyển giao các tài liệu về chính sách đối ngoại của London với Nga, Trung Đông, một số báo cáo về Chính phủ Vichy ở Pháp cũng như hồ sơ điều tra của Cảnh sát Anh.

Khi hoạt động gián điệp bị lộ, Belfrage vẫn có lợi thế là không vi phạm luật pháp Mỹ bởi vì ông chỉ chuyển giao tài liệu của Anh cho Liên Xô. Tuy nhiên vào năm 1953, Belfrage vẫn bị triệu tập trước Ủy ban Hạ viện về các hoạt động chống Mỹ (HUAC) của nước này - tổ chức điều tra về phong trào cộng sản ở Mỹ thời chiến tranh. Do Belfrage từ chối trả lời một số câu hỏi nên HUAC đề nghị Chính phủ Mỹ trục xuất ông khỏi nước này. Năm 1955, Belfrage bị bắt giữ và trục xuất khỏi Mỹ.

Lý do mà người Mỹ đưa ra không phải là hoạt động gián điệp mà vì Belfrage là thành viên của đảng Cộng sản Mỹ vào thập niên 30 dưới tên giả. Việc Cedric Belfrage trở về Anh khiến cho giới chức MI-5 đau đầu tìm cách xử lý và một số người muốn đưa ông ra tòa.

Tài liệu của MI-5 về Cedric Belfrage.
Tài liệu của MI-5 về Cedric Belfrage.

Theo hồ sơ giải mật, Belfrage thừa nhận đã trao một số tài liệu "không có gì quan trọng" cho Liên Xô trong Thế chiến lần II, song ông tuyên bố đó là hành động theo lệnh từ thượng cấp trong tình báo Anh để được phía người Nga "lại quả" những tài liệu có giá trị. MI-5 cũng khó có thể truy tố Belfrage do vai trò của ông trong tình báo Anh sẽ bị phơi bày trước tòa án. Cuối cùng, Cedric Belfrage không bị truy tố nhưng ông luôn bị tình báo Anh giám sát chặt chẽ từ khi trở về nước.

Cuốn sách "The American Inquisition" của Cedric Belfrage.
Cuốn sách "The American Inquisition" của Cedric Belfrage.

Vài năm sau, Belfrage chuyển đến Mỹ Latinh và qua đời năm 1990 tại Mexico ở tuổi 85. Năm 1973, Belfrage đã quay về Mỹ một lần để quảng bá cuốn sách mới của ông mang tựa đề "The American Inquisition". Hồ sơ giải mật cũng tiết lộ MI-5 không thể lập hồ sơ chi tiết về các hoạt động của Belfrage cũng như không bao giờ thẩm vấn ông. Tuy vậy, nhà sử học của MI-5 Christopher Andrew, người từng nghiên cứu nhiều tài liệu mật của KGB, khẳng định: "Vào thời gian giữa Thế chiến II, tình báo Xôviết xếp hạng Belfrage trên cả Kim Philby".

Theo ông Andrew, một phần do vai trò điệp viên hai mang không được tin tưởng mấy của Kim Philby và phần khác do Belfrage là cầu nối quan trọng giữa Anh và Mỹ. Svetlana Lokhova, chuyên gia về tình báo Nga, cũng nhận xét: "Tôi tin rằng Belfrage chính là một trong những gián điệp quan trọng nhất mà Liên Xô từng có được". Lokhova cũng cho biết Liên Xô rất khao khát thông tin tình báo về các chính sách của Anh và Mỹ vào thời điểm cao trào của Thế chiến II. Lokhova và Andrew cùng thừa nhận KGB chưa bao giờ tiết lộ bất cứ điều gì về Cedric Belfrage.

Duy Ân (tổng hợp)

Các tin khác

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.