Các sĩ quan Mossad – chủ yếu hoạt động ở nước ngoài dưới danh nghĩa bảo vệ nhà nước Israel và thường không làm nhiệm vụ vì sức khỏe cộng đồng.
Nhưng trong đại dịch COVID-19, người Israel bất ngờ đặt câu hỏi: Vì sao giám đốc Mossad, ông Yossi Cohen, một nhân vật nổi tiếng trong nước, lại ở chung phòng với Bộ trưởng Y tế Yaakov Litzman?
Âm thầm đối phó đại dịch
Theo giới chức an ninh và y tế Israel thì hóa ra cơ quan tình báo quyền lực của ông Yossi Cohen lại tham gia sâu trong cuộc chiến của Israel chống lại virus Corona, và là một trong những người có vai trò quan trọng trong việc mua lại các thiết bị y tế cùng công nghệ sản xuất nước ngoài cho Israel để đối phó với đại dịch.
Theo nhiều người thạo tin thì khi Mossad nhận định rằng Iran – quốc gia đang vật lộn trong khủng hoảng COVID-19 của riêng mình – sẽ không còn là mối đe dọa an ninh tức thời nữa, Mossad hoàn toàn có đủ khả năng để tham gia đối phó tình trạng khẩn thiết y tế. Những dự báo ban đầu về tổng số ca nhiễm virus ở Israel là rất khẩn cấp, mặc dù cho đến nay họ vẫn cho rằng đó là sự yếm thế.
Với gần 11.000 ca nhiễm virus hiện được xác nhận và 103 người chết, Israel tạm thời không đứng trong số các quốc gia bị tổn thất nặng nhất trên thế giới.
Một bài viết của Giáo sư Isaac Ben Israel từ Đại học Tel Aviv cho hay: “Tỷ lệ mở rộng đỉnh dịch đã diễn ra trong vòng 2 tuần đầu và có lẽ tình hình sẽ giảm hoàn toàn trong vòng 2 tuần đó thôi”.
Nhưng hồi đầu tháng 2 năm 2020, các viên chức tại Trung tâm Y khoa Sheba (bệnh viện lớn nhất ở Israel) nhận ra rằng họ phải cần thêm nhiều máy thở và các thiết bị khác.
Và cũng trong khoảng thời gian đó, Giáo sư Yitshak Kreiss, giám đốc bệnh viện đa khoa, đã hội kiến với ông Yossi Cohen nhân một sự kiện tư có sự tham gia của một người bạn chung.
Ngay khi đó ông Cohen đã bắt đầu đánh giá làm thế nào Mossad có thể tiếp sức cho hệ thống y tế Israel. GS Yitshak Kreiss nói rằng mình đã liệt kê một danh sách các thiết bị cấp thiết cho Cohen, trước đó ông Cohen đã lấy thêm một danh sách thiết bị từ Bộ Y tế, và Mossad bắt đầu kích hoạt mạng lưới quốc tế để tìm kiếm các danh mục cần thiết.
Đầu tháng 3 năm 2020, một trung tâm kiểm soát và chỉ huy đã được thành lập nhằm xử lý việc phân bổ các thiết bị y tế trên toàn quốc, và Cohen trở thành người đứng đầu tại Trung tâm y tế Sheba.
Các đại diện của Mossad, cục mua sắm của Bộ Quốc phòng và Đơn vị 81 (đơn vị tình báo quân sự nhạy cảm cao) cùng thảo luận việc phát triển thiết bị gián điệp tiên tiến để nắm bắt tình hình.
 |
| Giáo sư Yitshak Kreiss, Giám đốc Trung tâm y tế Sheba (Israel), người đã nhận được sự hậu thuẫn từ Mossad để chống dịch COVID-19 thành công. Ảnh nguồn: Sheba Medical Center. |
GS Kreiss, nguyên tướng lĩnh lữ đoàn và từng là cựu phẫu thuật gia trong quân đội Israel, trong một cuộc phỏng vấn với giới truyền thông đã nhấn mạnh: “Chỉ ở Israel, Bệnh viện Sheba mới có thể ổn định trang thiết bị dưới sự hậu thuẫn của Mossad. Liệu bệnh viện Mount Sinai (New York) có được CIA giúp đỡ tương tự không?”.
GS Kreiss từ chối tiết lộ chính xác cách mà các sĩ quan Mossad đã giúp thành lập cơ sở điều trị y tế hoặc nguồn nhập thiết bị là từ đâu. Nhưng theo lời của 6 cựu quan chức Israel, những người được cho là khá hiểu chuyện về hoạt động của Mossad, thì cơ quan này đã sử dụng những mối quan hệ quốc tế nhằm ngăn chặn tình trạng thiếu hụt có thể gây áp đảo cho hệ thống y tế nước này.
6 cựu quan chức xin giấu tên vì các hoạt động của Mossad đã được bảo mật, cho hay rằng những liên lạc của Mossad đã chứng minh là vô giá nhằm đảm bảo Israel mua được máy trợ thở và vật liệu xét nghiệm mà Bộ trưởng Y tế không chắc làm được.
Tuy nhiên, bất chấp những nỗ lực này, vẫn còn thiếu năng lực xét nghiệm ở Israel. Những người này úp mở về một số mặt hàng trang thiết bị y tế được mua từ các quốc gia Arab láng giềng không có quan hệ ngoại giao chính thức với Israel.
Và chí ít một quan chức cao cấp Mossad hé lộ một cuộc phỏng vấn với Ilana Dayan, người dẫn chương trình Uvda, tạp chí Channel 12TV, rằng trong một số trường hợp Mossad đã mua các mặt hàng từ những quốc gia đã thật sự đặt hàng.
Vào cuối tuần đầu tiên của tháng 4 năm 2020, những người thạo tin cho rằng Cohen đã chắc chắn rằng đội ngũ điệp viên Mossad đã có đủ máy thở cho Israel nhằm đối phó với những dự báo tồi tệ.
Đặc tính hành động của Mossad
Nếu Bộ trưởng Y tế Yaakov Litzman, người mà ban đầu tỏ thái độ ung dung đối với virus Corona và bị dư luận chỉ trích gay gắt, cũng là nhân vật tượng trưng cho một số khiếm khuyết trong chính phủ, thì với nhiều người Israel, Mossad, lại thể hiện điều ngược lại.
Lời hỗ trợ chắc nịch chống lại đại dịch của Mossad đã củng cố hình ảnh của họ như là một trong những cơ quan chính phủ được hâm mộ rộng rãi nhất.
GS Kreiss giải thích: “Một phần đặc tính của họ là cố gắng hoàn thành nhiệm vụ bằng bất kỳ giá nào. Và chính đặc tính đó đã giúp vun đắp danh tiếng cho Mossad”.
Năm 1960, Mossad nổi tiếng trong việc tóm cổ Adolf Eichmann, một phần tử khét tiếng của lực lượng SS Đức Quốc xã, hay vụ điều tra cuộc thảm sát các vận động viên Israel tại Thế vận hội Munich năm 1972, hoặc thu được các hồ sơ hạt nhân tuyệt mật của Iran năm 2018, mà người Israel cho rằng đó là đối thủ nguy hiểm nhất của họ.
 |
| Trung tâm y tế Sheba, bệnh viện lớn nhất Israel, lá cờ đầu trong phòng chống đại dịch COVID-19. Ảnh nguồn: The Blogs – Times of Israel . |
Nhưng Mossad cũng không ít lần thất bại, như nỗ lực ám sát bất thành Khaled Meshal năm 1997, một nhân vật cấp cao của Hamas. Trong cuộc chiến chống đại dịch COVID-19, một nhân vật giấu tên trong hệ thống y tế Israel, tiết lộ rằng lô hàng đầu tiên mà Mossad mua lại đã tới Israel trên một chuyến bay đặc biệt vào ngày 19 tháng 3 năm 2020: hàng ngàn bộ xét nghiệm COVID-19.
Một quan chức trong văn phòng thủ tướng Israel xác nhận là những lô hàng tiếp sau đó có nhiều bộ xét nghiệm hơn, 1,5 triệu khẩu trang phẫu thuật, hàng vạn mặt nạ N-95, đồ bảo hộ cho các đội sơ cứu, kính bảo hộ và nhiều thuốc men.
Mossad cũng giúp mua công nghệ nước ngoài nhằm giúp vận hành nhiều phòng thí nghiệm của Israel tiến hành hàng loạt các xét nghiệm COVID-19. Đội ngũ điệp viên Mossad cũng sử dụng chuyên môn công nghệ mà họ có được ở nước ngoài để sản xuất máy trợ thở, và có thể sản xuất 25 triệu khẩu trang bảo hộ mỗi tháng.
Theo một cựu quan chức tình báo Mossad thì trong một số trường hợp Cohen đã nhanh nhảu liên lạc với những người đồng cấp và thường là mua đủ hàng hóa cần thiết. Trong những trường hợp khác, Cohen đã liên lạc trực tiếp với lãnh đạo một số quốc gia cụ thể.
Một người nhập hàng của Mossad nói rằng một số nguồn trang thiết bị đến từ Trung Quốc, nơi mà Bộ trưởng Quốc phòng Israel cũng giúp đảm bảo thiết bị y tế thông qua mạng lưới mua sắm vũ khí.
Trong một thập niên qua, Mossad đã phát triển mối quan hệ với các quốc gia Tây Á và phần còn lại của Châu Á vốn là thù địch với Israel. Nhiều báo cáo tiết lộ việc Cohen thường xuyên liên lạc với thủ lĩnh các cơ quan tình báo UAE, Ai Cập, Saudi Arabia, Jordan và Qatar.
Dù có những thất bại trong hoạt động tình báo nhưng chắc chắn một điều là Mossad vẫn được ghi nhớ vì lần này đã có công đầu giải cứu đất nước khỏi rơi vào vòng xoáy của cơn đại dịch.
