Mossad trước hồ sơ tài chính của Hamas

Khả năng tài chính của Hamas

Một chiếc va ly đựng 5 triệu NIS (tương đương 1,3 triệu USD) tiền mặt hay một địa đạo sâu đủ lớn cho xe jeep chạy qua mỗi ngày là bằng chứng mới nhất chỉ ra sức mạnh kinh tế của Hamas vẫn chưa hề sụp đổ sau 2 tháng chiến đấu nảy lửa với lực lượng phòng vệ Israel. Nhiều chuyên gia tin rằng sức mạnh quân sự không thể lật đổ được Hamas mà phải cộng thêm việc bóp nghẹt nguồn tài chính của lực lượng này. Trong khi chìa khóa dẫn đến thắng lợi quân sự đối với Hamas cần nằm trong tay Israel thì chìa khóa cho sự sụp đổ kinh tế của tổ chức này được cho là phải lại đến từ Qatar? Tiến sĩ Udi Levi, nguyên thủ lĩnh đặc nhiệm Harpoon của Mossad, lực lượng được thành lập nhằm chống lại các mạng lưới tài chính và những tổ chức khủng bố hỗ trợ công nghiệp, tuyên bố: “Israel đang mắc kẹt trong bối cảnh điên rồ!”.

Hiện tại đang là thành viên cấp cao tại Viện an ninh và chiến lược Jerusalem, ông Levi cho rằng chỉ có Qatar mới đủ khả năng gây ảnh hưởng về mặt kinh tế đối với Hamas; song họ chưa khi nào nhất trí giải tán tổ chức này. TS Levi giải thích: “Hamas là con của họ (Qatar), không có lý nào để họ hỗ trợ việc loại bỏ đứa con đó. Những nỗ lực hiện tại của Israel để lấy lòng Qatar là một sai lầm. Chúng ta phải học cách tiến hành ngoại giao cổ điển ở Trung Đông, điều mà chúng ta chưa khi nào xuất sắc cả. Điều này có nghĩa là trong khi một tay cầm củ cà rốt thì tay kia phải cầm gậy hoặc súng. Súng ở đây có nghĩa là gì? Qatar rất nhạy cảm với hình ảnh toàn cầu của mình, vì thế nếu họ hiểu rằng có một mối đe dọa nghiêm trọng để thiết lập một cuộc điều tra về nguồn gốc của vụ 11/9 thì chí ít họ sẽ cảm thấy áp lực. Israel cần tìm ra đòn bẩy mạnh mẽ đối với người Qataris và buộc họ phải chặt đứt Hamas”.

Là người có bằng Tiến sĩ chuyên về Phong trào Huynh đệ Hồi giáo, ông Udi Levi là một trong những đối tượng chính cho một mảng bài điều tra gần đây của tờ The New York Times trong đó hé lộ rằng Israel nhận thức rõ sức mạnh tài chính của Hamas nhưng không làm gì được. Đặc nhiệm Harppon do ông Levi lãnh đạo kể từ khi nó được sáng lập dưới quyền Thủ tướng Ariel Sharon, đã tiết lộ thông tin sâu rộng về đế chế tài chính của Hamas khi nó không chỉ dựa vào tiền bạc của Qataris mà còn từ các khoản tiền của người Iran, một công ty đại chúng ở Thổ Nhĩ Kỳ, các danh mục đầu tư được quản lý bởi nhiều ngân hàng khác nhau, cùng việc nắm giữ nhiều bất động sản khác. Cần biết rằng hồi đầu thập niên 1990, Hamas lệ thuộc tài chính chủ yếu vào các tổ chức phi lợi nhuận, nhưng thời gian thoi đưa, những xúc tu tài chính của tổ chức này đã bắt đầu mở rộng sang các hình thức đầu tư tinh vi, làm tăng độ phức tạp để theo dõi.

Buổi ban đầu, các tài sản của Hamas được cho là chủ yếu nằm ở những nước Arab thân thiện, thế rồi dần dần họ tham gia vào các thực thể hợp pháp, khiến cho việc phát hiện và theo dấu ngày càng nan giải hơn lúc nào hết. Tuy vậy, một thập niên trước, Mossad đã cất công khám phá ra một danh mục đầu tư bí mật của Hamas và ước tính tài sản của tổ chức này có giá trị khoảng nửa tỷ USD. Qua nhiều năm, Hamas đã được hưởng cổ tức hàng năm lên tới hàng chục triệu đô la từ danh mục đầu tư của họ, theo một số nguồn là khoảng 75 triệu USD/năm. Nhiều năm qua, ông Udi Levi đã tiếp xúc với các đời Thủ tướng Israel và trong khi Thủ tướng Ehud Olmert tỏ ra rất dễ tiếp thu và thậm chí có nỗ lực làm suy yếu tài chính của Hamas thì đến thời ông Benjamin Netanyahu lại phớt lờ việc này như đã được phản ánh trong cuộc điều tra của báo The New York Times.

Bất chấp cảnh báo từ những người đứng đầu hệ thống an ninh bao gồm cả cựu giám đốc Mossad - Tamir Pardo, và cựu giám đốc Shin Bet - Yuval Diskin, những người này tin rằng cần phải giải quyết sức mạnh kinh tế của Hamas và chắc chắn không chuyển những va ly tiền mặt từ Qatar. Ông Netanyahu đã bác bỏ sự nghi ngờ này như nó đã được phản ánh trong báo cáo của The New York Times. TS Levi nhìn nhận: “Thủ tướng có quyền quyết định những gì ông ấy muốn làm, nhưng tôi thậm chí còn không nhớ đã có cuộc thảo luận nghiêm túc nào chưa về tác động tăng trưởng kinh tế của Hamas bất chấp những con số được trưng ra”. Ông Levi nói rằng Israel đã theo sát hệ thống tài chính của Hamas trong nhiều năm, và giải thích: “Chúng tôi đã đầu tư rất nhiều công sức về việc xây dựng hệ thống giám sát, cũng như nắm nhiều thông tin về các tuyến đường kinh tài và chuyển tiền của tổ chức này”.

TS Levi nói thêm: “Chúng tôi cũng tiến hành nhiều hoạt động tình báo nhưng trong một cuộc chiến tranh kinh tế, thứ mà quý vị cần là hợp tác quốc tế, và mất nhiều năm để thuyết phục thế giới chính thức nhìn nhận Hamas theo cách khác. Chúng tôi đã nhận được sự hợp tác đặc biệt từ người Mỹ và chúng tôi muốn bắt giữ những người điều hành tài chính của Hamas, nhưng sau đó còn có những chiếc va ly của Qatar (ám chỉ những va ly đầy ắp tiền được cho là từ Qatar đến Gaza một cách không khai qua đường Israel). Kể từ thời điểm đó trở đi, cả Mỹ và thế giới đều nhìn chúng tôi với con mắt khác và nói: “Làm thế nào quý vị yêu cầu chúng tôi ngừng tài trợ cho Hamas, trong khi chính quý vị đang tự cung cấp tiền bạc cho tổ chức đó?”.

Quyền lực tài chính chi phối

TS Shlomit Wagman, viên chức Tuân thủ và quy định toàn cầu của “đại gia” công nghệ Rapyd và cũng từng làm Tổng giám đốc của Cơ quan cấm tài trợ khủng bố và rửa tiền của Israel (IMPA) nhất trí với quan điểm của TS Levi khi ông phát biểu: “Câu chuyện về công ty Trend GYO (Thổ Nhĩ Kỳ) mới được công bố gần đây và người Mỹ lẽ ra phải áp lệnh trừng phạt với nó từ lâu, nhưng họ đã bỏ cuộc và không làm gì cả. Tại sao vậy? À, vì việc chuyển tiền được cho là từ Qatar sang Gaza đã được Israel phê chuẩn”.

TS Wagman đang đề cập đến một công ty giao dịch công khai trên sàn giao dịch chứng khoán Thổ Nhĩ Kỳ suốt nhiều năm, và gần đây bị phát giác là được thành lập bằng nguồn vốn nước ngoài bao gồm 3 cổ đông chính được xác định có liên quan đến Hamas. Bà Shlomit Wagman phát biểu: “Điều này mang lại cho Mỹ tính hợp pháp trong việc phong tỏa các hoạt động của Hamas thông qua công ty này hoặc đi từng bước chống lại Thổ Nhĩ Kỳ. Nhưng người Thổ án binh bất động bởi vì họ thấy người Mỹ cũng có làm gì đâu”. 

Mặc dù bà Wagman không được nhắc đến trong cuộc điều tra của báo New York Times nhưng có khả năng bà đã được tư vấn với tư cách nhân vật trung tâm của các sự kiện và có danh tiếng toàn cầu trong việc phòng ngừa rửa tiền và tài trợ khủng bố. Lúc lãnh đạo IMPA, bà Wagman cũng có tiếng nói trong việc chống chuyển tiền dưới dạng thức va ly, nhưng nó “không lọt tai những người điếc”. TS Wagman nhấn mạnh: “Tiền không mùi, không có cách để theo dấu nó. Bất kỳ khoản tài trợ nào đi qua Gaza trong tương lai cũng phải đi qua những hệ thống tài chính tiên tiến để được theo dõi”. Cũng theo bà Wagman thì kể từ vụ tấn công ngày 7/10/2023, nhiều thực thể tài chính và các quốc gia bắt đầu rà soát tài sản liên quan đến Hamas hay những nhân vật cộm cán như Yahya Sinwar, Ismail Haniyeh và các thành viên cao cấp khác của Hamas. Bà Wagman giải thích: “Pháp đóng băng các tài sản của Yahya Sinwar chỉ mới tuần trước, mặc dù nhân thân người này được xác định từ nhiều năm trước”.

Bà Wagman nói thêm: “Khi để tâm quan sát, quý vị có thể thấy bất động sản được đăng ký dưới những cái tên cụ thể trước khi chúng trở nên nổi tiếng. Tại Pháp, họ đã tìm thấy thứ này và tôi chắc chắn rằng rất nhanh thôi, Đức và Thụy Sỹ cũng làm như vậy”. TS Levi tin rằng mặc dù Qatar không phải là nhà tài trợ duy nhất cho Hamas - quốc gia nhỏ bé có dân số 2 triệu người, tương đương kích cỡ của Gaza - là nguyên nhân cho sự thăng trầm của Hamas. Tuy nhiên, một trong những câu hỏi đang được đặt ra là việc Israel cho phép chuyển tiền của Qatar sẽ có hậu quả ra sao nếu Qatar bí mật trao nó cho Hamas thông qua những phương cách khác?

TS Levi giải thích: “Danh tiếng và sự hợp pháp rất quan trọng đối với người Qatar. Một khi Israel cho phép họ chuyển tiền cho Hamas, không ai có thể lên án họ làm điều đó. Người Qatar luôn tìm kiếm sự hợp pháp - hãy để mắt đến cách họ đăng cai tổ chức World Cup, hào phóng tài trợ cho các trường đại học uy tín ở Mỹ và hơn thế nữa” (ám chỉ gã khổng lổ tài chính Qatar có thể thâm nhập bất kỳ nơi nào có thể, từ các câu lạc bộ bóng đá cho đến những tòa nhà biểu tượng ở Mỹ, những tập đoàn ô tô và hàng không châu Âu).

TS Levi giải thích: “Ngày nay, mọi người hay nói đến sự tiếp quản của Trung Quốc, nhưng điều thực sự đáng sợ là số tài sản mà Qatar đã tích lũy được” (ông Levi ám chỉ đến con số hàng ngàn tỷ USD nằm trong tay Cơ quan đầu tư Qatar (Qũy quản lý sự thịnh vượng của Qatar) cùng việc nắm giữ nhiều cổ phần trong các biểu tượng phương Tây như sân bay Heathrow (London), Volkswagen, câu lạc bộ bóng đá Paris Saint-Germain, tòa nhà Empire State (New York) và vô số cơ ngơi khác). Lấy ví dụ như năm 2015, Qatar ra thông cáo chính thức rằng sẽ đầu tư 35 tỷ USD ở New York trong 5 năm.

Ông Levi cảnh báo: “Thế giới được hưởng lợi từ số tiền mà Qatar đổ vào và họ giữ im lặng. Chúng ta sống trong một thế giới tư bản, nhưng theo quan điểm của nhiều người, mục đích cuối cùng là một Thế giới Hồi giáo và rằng đó là một tư tưởng không nên khuyến khích. Những năm gần đây, ngày càng có nhiều đồn đại về một hệ thống kinh tế bí mật giữa Israel và Qatar, đáng chú ý là có nhiều công ty Israel mà Qatar đã gây ảnh hưởng được.