Mong manh hòa bình cho Nagorno - Karabakh

Ngày 20/9, chính quyền ly khai Armenia ở Nagorno - Karabakh đã tuyên bố hạ vũ khí, ngừng bắn với quân đội Azerbaijan và bắt đầu tham gia các cuộc đàm phán để sáp nhập vào lãnh thổ Azerbaijan, theo một thỏa thuận đạt được sau khi Nga cử một nhóm lực lượng giữ gìn hòa bình đến khu vực này. Ưu thế quân sự của quân đội Azerbaijan cũng đã tạo nên sự khác biệt dẫn đến kết quả này.

Chiến dịch chớp nhoáng

Theo giới quan sát, việc ông Samvel Shahramanian trở thành Tổng thống vùng Nagorno - Karabakh đã khiến Baku khó chịu cực độ và có thể đã góp phần quyết định tiến hành một cuộc tấn công quy mô lớn vào ngày 19/9. Tình hình leo thang căng thẳng nhanh chóng làm nổi bật sự mất cân bằng tổng thể của các lực lượng hiện có. Một mặt, chỉ có vài nghìn binh sĩ ly khai Armenia, khoảng 20.000 người vào năm 2020, trong cuộc xung đột trước đó. Các lực lượng được trang bị ít vũ khí hạng nặng và hầu như không được hưởng lợi từ hệ thống phòng không. Mặt khác, quân đội Azerbaijan có 118.000 binh sĩ, một lực lượng không quân chiến đấu, hỗ trợ chiến thuật và một phi đội trực thăng chuyên hỗ trợ hỏa lực. Chỉ trong vài giờ, quân đội Baku đã dễ dàng chọc thủng thế phòng thủ của Armenia, chiếm giữ khoảng 60 tiền đồn quân sự cũng như các địa phương và ngã tư chiến lược khác. Chính thực tế này đã buộc người Nagorno - Karabakh ngồi vào bàn đàm phán.

Mong manh hòa bình cho Nagorno - Karabakh -0
Đại diện hai đoàn đàm phán Armenia và Azerbaijan về vấn đề Nagorno - Karabakh tại Yevlakh, ngày 21/9.

Dựa vào thỏa thuận đạt được, phe ly khai đã cam kết giải tán và giải giáp toàn bộ lực lượng vũ trang của quân đội phòng vệ Nagorno - Karabakh và cho rút các đơn vị quân đội Armenia ra khỏi khu vực vốn là tâm điểm của hai cuộc chiến giữa Armenia và Azerbaijan kể từ khi Liên Xô sụp đổ.

Cuộc đàm phán đầu tiên được tổ chức vào sáng 21/9 tại thị trấn Yevlakh của Azerbaijan, nằm cách Nagorno-Karabach chỉ khoảng 50 km, với sự có mặt của đại diện chính quyền Azerbaijan và đại diện của phe ly khai Armenia.

Theo hãng thông tấn Nga Ria Novosti, đại diện Karabakh cho biết sau khi rời cuộc họp rằng chưa có thỏa thuận cuối cùng vì vẫn cần phải thảo luận thêm chi tiết. Về phần người đứng đầu phái đoàn Azerbaijan, ông tuyên bố rằng các cuộc đàm phán có thể dẫn đến một thỏa thuận với người Armenia ở Karabakh. Baku nói rằng những cuộc thảo luận mang tính xây dựng. Tổng thống Azerbaijan cũng chỉ ra kế hoạch gửi viện trợ nhân đạo, lương thực và nhiên liệu tới tỉnh này.

Mặc dù chưa có thỏa thuận nào nhưng không có gì đáng ngạc nhiên vì có những chủ đề quan trọng và nhạy cảm cần thảo luận: Giải giáp lực lượng phòng thủ địa phương, giải thể các cơ quan chính trị của phe ly khai theo yêu cầu của Baku, viện trợ nhân đạo hoặc đảm bảo an ninh hơn nữa cho 120.000 người Armenia của Nagorno-Karabakh, dự kiến sẽ trở thành công dân của Azerbaijan.

Vai trò của Nga

Nga đã đàm phán về lệnh ngừng bắn sau cuộc chiến cuối cùng trong khu vực vào năm 2020, trong đó Azerbaijan đã giành lại quyền kiểm soát các vùng lãnh thổ Nagorno - Karabakh và các khu vực lân cận. Quốc gia này cũng đã đồng ý triển khai gần 2.000 lính gìn giữ hòa bình của Nga để giám sát hành lang then chốt giữa phần lãnh thổ còn lại với Armenia. Nhưng, trong những tháng gần đây, Armenia đã cáo buộc Moscow phớt lờ và không hoàn thành vai trò là người bảo đảm an ninh trong khu vực.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cho biết: “Chúng tôi quan ngại sâu sắc trước tình hình leo thang mạnh mẽ tại khu vực Nagorno - Karabakh”. Hiện Nga đang kêu gọi các bên trong cuộc xung đột chấm dứt đổ máu, chấm dứt hành động thù địch và quay trở lại con đường giải quyết chính trị và ngoại giao. Azerbaijan đã cảnh báo đến lực lượng gìn giữ hòa bình của Nga về hành động quân sự chỉ vài phút trước khi nó được triển khai. Đại diện của lực lượng giữ gìn hòa bình Nga đóng vai trò trung gian trong khi lực lượng này lẽ ra phải bảo đảm là các bên tuân thủ hòa ước đã được ký kết hồi tháng 11/2020. Thỏa thuận hòa bình đó đã tan thành mây khói kể từ khi Nagorno - Karabakh bị phong tỏa và nhất là sau chiến dịch quân sự chớp nhoáng vừa qua.

Mong manh hòa bình cho Nagorno - Karabakh -0
Binh sĩ Armenia canh gác tại trạm kiểm soát biên giới với Azerbaijan gần làng Sotk ở Armenia, ngày 18/6/2023.

Cho đến tận hôm nay, theo các nguồn tin độc lập, không ai biết các bên có đạt được những gì những giờ sắp tới. Chỉ biết rằng theo thông cáo chính thức, quân ly khai Armenia đã buông vũ khí. Trên giấy tờ, ngay từ 20/9, các giới chức tại Erevan đã đồng ý về thỏa thuận ngừng bắn. Chính quyền Baku khẳng đỉnh chủ quyền trên vùng lãnh thổ này và ngay từ hôm nay, Azerbaijan trình bày cái mà họ gọi là một “kế hoạch chung sống trên lãnh thổ Nagorno - Karabakh với người Armenia”.

Nagorno - Karabakh Là gì?

Nagorno - Karabakh, hay theo cách gọi của người dân Armenia là Artsakh, là một vùng núi nằm ở cuối phía Nam của dãy núi Karabakh ở Azerbaijan, với 120.000 cư dân là người Armenia và được quốc tế công nhận là một phần của Azerbaijan. Họ có chính quyền riêng, thân với Armenia nhưng không được Armenia hay bất kỳ quốc gia nào khác chính thức công nhận.

Những người dân Armenia theo đạo Thiên chúa tuyên bố rằng họ đã hiện diện trong khu vực này từ nhiều thế kỷ trước công nguyên. Trong khi đó Azerbaijan, với đa số là người Hồi giáo gốc Thổ Nhĩ Kỳ, cũng khẳng định rằng có mối quan hệ lịch sử sâu sắc với Nagorno - Karabakh, khu vực vốn chịu ảnh hưởng của người Ba Tư, người Thổ Nhĩ Kỳ và người Nga qua nhiều thế kỷ. Cuộc xung đột đẫm máu giữa hai dân tộc đã có từ hơn một thế kỷ trước. Dưới thời Liên Xô, Nagorno - Karabakh là một khu tự trị thuộc nước Cộng hòa Azerbaijan.

Khủng hoảng nhân Đạo

Vào tháng 12/2022, một nhóm thường dân Azerbaijan đã đóng giả các nhà hoạt động môi trường bắt đầu chặn Hành lang Lachin. Tháng 4/2023, Azerbaijan đã thiết lập một trạm kiểm soát chính thức, dùng để ngăn chặn tình trạng buôn lậu vũ khí, khiến phần lớn dòng hàng hóa giữa Armenia và Nagorno - Karabakh bị gián đoạn. Mỹ thể hiện thái độ tiếc nuối khi chứng kiến tình hình nhân đạo đang bị suy thoái nhanh chóng.

Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế (ICRC) đã có thể tiến hành chuyển hàng viện trợ đến Nagorno - Karabakh trong tuần này qua Hành lang Lachin và một tuyến đường riêng nối Karabakh với thành phố Aghdam của Azerbaijan. Tuy nhiên, căng thẳng vẫn gia tăng mạnh mẽ trong tháng này khi Armenia và Azerbaijan cáo buộc nhau tăng cường quân đội. Armenia phàn nàn rằng cuộc xung đột tại Ukraine đã khiến Nga xao lãng vai trò bảo đảm an ninh ở Ngoại Kavkaz.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?