Moldova giữa lằn ranh Đông – Tây

Cuộc bầu cử Quốc hội Moldova hôm 28/9 đã cho kết quả đảng thân EU của Tổng thống Maia Sandu giành chiến thắng thuyết phục trước khối đảng đối lập thân Nga, khẳng định con đường tiến về “phía Tây” của quốc gia cộng hòa thuộc Liên Xô cũ này.

Với gần như toàn bộ số phiếu đã được kiểm, đảng Hành động và Đoàn kết (PAS) cầm quyền của bà Sandu đã giành được 50,03% số phiếu bầu, so với 24,26% của Khối Bầu cử Yêu nước (BEP), một liên minh các đảng thân Nga, do cựu Tổng thống Igor Dodon lãnh đạo.

Với bà Sandu, đây là một chiến thắng quan trọng. Bà muốn Moldova gia nhập EU vào năm 2030. Với đa số ghế trong quốc hội, thay vì liên minh chia rẽ như nhiều cuộc thăm dò dư luận đã dự đoán, việc thúc đẩy các cải cách chính trị và kinh tế đầy thách thức để gia nhập liên minh sẽ dễ dàng hơn.

Đây cũng là một kết quả quan trọng không kém đối với EU, khối đã đầu tư vốn chính trị vào Moldova. Ủy ban châu Âu (EC) đã cam kết tài trợ 1,9 tỷ euro (2,23 tỷ USD) và các khoản vay ưu đãi cho Moldova để xây dựng cơ sở hạ tầng, như đường sá, bệnh viện và cáp internet, nhằm thúc đẩy nền kinh tế và đẩy nhanh quá trình gia nhập thị trường chung châu Âu. Tháng 8 vừa qua, các nhà lãnh đạo Đức, Pháp và Ba Lan đã có chuyến thăm chung cấp cao tới Moldova nhân kỷ niệm ngày độc lập để bày tỏ tình đoàn kết.

Tuy nhiên, kết quả bầu cử đã ngay lập tức bị lãnh đạo BEP Dodon bác bỏ và ông đã kêu gọi biểu tình tại tòa nhà quốc hội ở Chisinau sau khi tuyên bố rằng PAS đã can thiệp vào cuộc bỏ phiếu. Trong bài phát biểu trên truyền hình quốc gia khi kết quả được công bố, ông Dodon tuyên bố đảng của ông đã giành chiến thắng. Ông kêu gọi chính phủ PAS từ chức và kêu gọi những người ủng hộ xuống đường. "Chúng tôi sẽ không cho phép bất ổn xảy ra", chính trị gia này nói. "Người dân đã bỏ phiếu. Phiếu bầu của họ phải được tôn trọng ngay cả khi bạn không thích nó".

Một số nhà quan sát, phân tích chính trị quốc tế được tờ Sputnik trích dẫn cũng nêu quan điểm tương tự như ông Dodon, cho rằng đã xảy ra nhiều hành động gian lận và can thiệp của đảng cầm quyền PAS trong quá trình bầu cử. Hiện chưa rõ liệu ông Dodon có khởi kiện hay không.

Trong khi đó, Tổng thống Sandu giờ đây sẽ phải đề cử một thủ tướng để thành lập chính phủ mới, và đây chỉ là một chương trong một câu chuyện dài. "Cuộc chiến vẫn chưa kết thúc", cựu Thủ tướng Moldova Natalia Gavrilita phát biểu tại một hội nghị an ninh ở Warsaw hôm 29/9. "Tất nhiên, chúng tôi rất quyết tâm thực hiện cải cách bất chấp mọi thách thức và hạn chế về năng lực...", bà nói.

7.jpg -0
Tổng thống Moldova Maia Sandu.

Moldova đang thúc đẩy mục tiêu đầy tham vọng là gia nhập EU vào năm 2030. Đây là một rào cản lớn. Trong 18 năm qua, EU chỉ kết nạp một quốc gia là Croatia, trong bối cảnh Tây Âu, đặc biệt là Pháp, Đan Mạch và Hà Lan, đang có sự ngờ vực về tiến trình mở rộng khối.

Nhiều chính trị gia cho rằng cuộc chiến giữa Nga và Ukraine đã thay đổi mọi thứ. Ông Benjamin Haddad, Bộ trưởng châu Âu của Pháp phát biểu tại Diễn đàn An ninh Warsaw hôm 29/9 rằng "ở Pháp đã có một sự thay đổi trong vài năm qua về việc mở rộng khối", khi mọi người nhận ra rằng việc mở rộng ảnh hưởng của khối này sang Ukraine, Moldova và Tây Balkan "là một điều cần thiết về mặt địa chính trị, sẽ mang lại an ninh và ổn định cho châu Âu" và mang đến một cơ hội kinh tế.

Điều đó không có nghĩa là con đường vào EU của Moldova đã rõ ràng. Các cuộc đàm phán gia nhập EU của Moldova đang bị đình trệ, bởi Chính phủ Hungary thân Nga từ chối mở các cuộc đàm phán thực chất với Ukraine. Đơn xin gia nhập EU của Ukraine và Moldova có mối liên hệ không chính thức, nghĩa là một sự phản đối có thể cản trở cả hai.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa, người chủ trì các hội nghị thượng đỉnh EU, đang cố gắng giải quyết vấn đề bằng cách bãi bỏ yêu cầu mọi bước trong quá trình đàm phán phải được nhất trí thông qua. Theo Guardian, những cột mốc quan trọng, chẳng hạn như việc mở và kết thúc đàm phán, vẫn yêu cầu tất cả các thành viên đồng ý, nhưng các quyết định khác - chẳng hạn như việc mở các cuộc đàm phán về chính sách của EU - có thể được tiến hành với sự bỏ phiếu theo tỷ lệ đa số. Bằng cách này, ông Costa hy vọng sẽ duy trì động lực cho Moldova, Ukraine và các nước Tây Balkan đang tìm cách gia nhập EU.

Clara Volintiru, người đứng đầu Văn phòng Bucharest của Quỹ Marshall Đức, cho biết việc mở rộng khối EU đã trở thành một vấn đề về ý chí chính trị chứ không chỉ đơn thuần là một quá trình hành chính. "Áp lực địa chính trị rất lớn và tôi nghĩ Brussels hiểu rất rõ những rủi ro liên quan".

Moldova là một trong những quốc gia nghèo nhất châu Âu, nằm giữa Ukraine và Romania. Kể từ khi độc lập khỏi Liên Xô năm 1991, Moldova đã dao động giữa con đường thân châu Âu và thân Nga. Kể từ khi bà Sandu đắc cử, quan hệ giữa Moldova và Moscow đã trở không còn êm thấm, đặc biệt là từ khi Nga triển khai Chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine. Dưới thời bà Sandu, đất nước này đã đẩy mạnh nỗ lực thoát khỏi ảnh hưởng của Moscow, một động thái được củng cố bởi cuộc chiến của Nga ở nước láng giềng Ukraine. Tuy nhiên, cái bóng của Điện Kremlin vẫn luôn hiện hữu. Moscow có 1.500 quân đồn trú tại Transnistria, một khu vực do phe ly khai thân Nga quản lý, những người đã tách khỏi sự kiểm soát của Chính phủ Moldova trong một cuộc chiến tranh ngắn ngủi vào thập niên 1990.

Kết quả là, trong những năm gần đây, Moldova đã nổi lên như một “chiến trường” tranh giành ảnh hưởng giữa Nga và phương Tây. Trong bài phát biểu ngày 9/9 tại Nghị viện châu Âu, Tổng thống Moldova Maia Sandu đã tuyên bố rằng cuộc bầu cử này sẽ là "cuộc bầu cử có ý nghĩa quan trọng nhất" trong lịch sử đất nước. Đối với người dân Moldova, cuộc bầu cử này được xem như bước ngoặt quan trọng. Quốc gia nhỏ bé, nằm cận kề với cuộc chiến của Nga ở Ukraine, có thể tiếp tục con đường hiện tại hướng tới tư cách thành viên Liên minh châu Âu hoặc có thể quay trở lại vòng ảnh hưởng cũ của Nga.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iran gây ra hiệu ứng khốc liệt với kinh tế thế giới, việc Washington và Tehran cùng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hôm 8/4 là “khoảng thở” quý giá cho toàn cầu. Đứng sau sự kiện này không phải những cường quốc phương Tây hay các nước Vùng Vịnh giàu có, mà là Pakistan - quốc gia đã khéo léo sử dụng vị thế đặc thù để kết nối hai đối thủ.