Mối quan hệ giữa CIA và hai đời độc tài Liberia

Sau khi chế độ thuộc địa sụp đổ, Liberia loay hoay tìm cách vượt qua những khó khăn về kinh tế - xã hội bủa vây đất nước. Giữa thời điểm “ngàn cân treo sợi tóc” này nổi lên Tổng thống William R. Tolbert, một vị lãnh đạo cấp tiến. Ông mở rộng quyền dân chủ, đồng thời phát triển nền kinh tế tự chủ, ban hành các chính sách an sinh xã hội, và thu hẹp khoảng cách giàu nghèo. Nhờ thế mà ông Tolbert trở thành vị tổng thống được nhân dân tin tưởng nhất kể từ khi nước này độc lập.

Xiềng xích

Vị tổng thống tuy vậy cũng không thiếu kẻ thù. Ông đối đầu với các tập đoàn ngoại quốc nhằm buộc họ tăng nộp thuế, tăng lương cho công nhân và giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường. Liberia còn bàn bạc với hai quốc gia láng giềng khác là, Guinea và Senegal để thành lập một liên minh khai thác tài nguyên ở châu Phi theo mô hình OPEC nhằm bảo vệ quyền lợi quốc gia. Điều này khiến cho ông trở thành kẻ thù của các tập đoàn Mỹ, trong đó có công ty cao su Firestone. Đồn điền cao su lớn nhất thế giới của Firestone nằm tại Liberia rộng hơn 404.000 ha. Họ thuê mảnh đất này từ chính phủ với giá 0.14 USD/ ha.

Để bảo vệ quyền lợi của các công ty Mỹ, CIA tài trợ cho các nhóm đối lập, tuyên truyền luận điệu sai trái lẫn tổ chức bạo động. Cuối cùng chính phủ của Tổng thống Tolbert cũng bị lật đổ. Binh lính phá cửa dinh thự tổng thống và bắn chết ông.

Kẻ chủ mưu vụ đảo chính, thượng sỹ Samuel Doe, từng được cố vấn Mỹ tại Liberia đào tạo. Không chờ một cuộc bầu cử dân chủ, Samuel tự xưng là tổng thống. Nền kinh tế Liberia suy sụp trong khi tên độc tài và tay chân thoải mái tham nhũng. Những người dám đứng lên nói ra sự thật đều bị bắt giam, tra tấn và xử tử. Tổng thống Mỹ Ronald Reagan trợ cấp cho Liberia 500 triệu USD.

Để đổi lại tiền viện trợ, Liberia gỡ bỏ tất cả các rào cản pháp lý đối với các công ty Mỹ. Họ còn cho phép CIA tự do sử dụng sân bay quốc tế Roberts ở Monrovia để vận chuyển vũ khí cho quân nổi dậy chống cộng sản ở Angola. Trong cuộc nội chiến Chad, mạng lưới thông tin liên lạc của Liberia được CIA sử dụng để giúp Hissène Habré giành chiến thắng và trở thành tổng thống. Hissène Habré sau này bị Toà án Công lý quốc tế kết án tội phạm chiến tranh và chết trong tù vì COVID-19.

Đại sứ Mỹ tại Chad khi đó là ông Donald Norland có gửi một bức thư cho Nhà Trắng với nội dung như sau: “Tôi sợ rằng chúng ta đã tạo ra một con quái vật. Samuel Doe hiện nắm trong tay một đội quân lên tới hàng chục nghìn người. Ngoài thổ dân Liberia trung thành với ông ta, dưới trướng của Samuel còn có những tên giết người từ Chad, Libya và các nước lân cận… Trong trường hợp căng thẳng tại Liberia tiếp tục tăng, rất có thể Samuel sẽ dìm đất nước trong biển máu”. Nhằm bảo đảm ổn định cho hoạt động khai thác của các công ty Mỹ, CIA lại một lần nữa lên kế hoạch đảo chính Liberia.

Mối quan hệ giữa CIA và hai đời độc tài Liberia -0
Các bộ trưởng Liberia chờ bị xử bắn sau cuộc đảo chính của Samuel Doe.

 “Ván bài” Charles Taylor

Charles Taylor vốn giữ chức Vụ trưởng trong Bộ Nội vụ Liberia. Y bị cách chức sau khi bị phát hiện đã biển thủ 1 triệu USD từ công quỹ. Để tránh bị truy cứu trách nhiệm, Charles chạy sang Mỹ, nhưng vì số tiền mà hắn biển thủ là tiền viện trợ của Mỹ nên cuối cùng y vẫn bị bắt. Trước tòa án Công lý Quốc tế, hắn khai đã được điệp viên CIA giả dạng bạn tù giúp cắt song sắt cửa sổ và trốn ra ngoài.

Ý định của CIA đối với Charles Taylor là biến y trở thành lãnh tụ của phong trào vũ trang chống Samuel Doe. Taylor được CIA huấn luyện quân sự tại một doanh trại bí mật ở Ghana, sau đó đưa về Liberia để thành lập cái gọi là “Mặt trận Ái quốc Liberia”  - gọi tắt là NPFL. Ngoài Mỹ ra,  NPFL còn nhận được sự bảo trợ của Libya, Bờ Biển Ngà và Burkina Faso.

Ngay từ đầu, NPFL không hề giấu giếm mối quan hệ với CIA. Một trung đội lính đặc nhiệm Mỹ luôn túc trực 24/24h bên Charles Taylor để bảo vệ y. NPFL sử dụng mạng lưới tình báo của Mỹ để giành lợi thế trên chiến trường,… Những nhân viên tình nguyện Mỹ thuộc Đoàn Hoà bình (một chương trình từ thiện quốc tế lâu đời của Bộ Ngoại giao Mỹ) tổ chức biểu tình phản đối sự can thiệp của CIA ở Liberia. Họ bị lính NPFL đánh đến trọng thương rồi ép lên máy bay về nước.

Khó có thể nói hết được những thảm kịch trong cuộc nội chiến Liberia. Samuel Doe bị tay chân thân tín của Charles Taylor là Prince Yormie Johnson bắt giữ rồi tra tấn trên truyền hình quốc gia. Charles Taylor cũng xuất hiện tại đó, uống rượu vang trong khi Samuel Doe bị cắt tai và bắn chết.

Charles Taylor trở thành tổng thống sau một cuộc tổng tuyển cử “lấy lệ”. Hắn nhận được vô số tiền bạc từ các công ty Mỹ để làm ngơ cho các hoạt động khai thác tận diệt. Quân NPFL tiếp tục gây ra những vụ thảm sát và nhiều tội ác chiến tranh khác như hãm hiếp, triệt sản, và bắt trẻ em làm lính. Cộng đồng thế giới hết sức bất bình về Charles Taylor đến mức Washington không thể tiếp tục làm ngơ. CIA lại một lần nữa được giao nhiệm vụ lật đổ Charles Taylor.

Lần này Mỹ thông qua Liên minh Châu Phi (AU) để tiến hành can thiệp vào Liberia. Quân gìn giữ hòa bình của AU liên minh với các nhóm nổi dậy Liberia để cùng tấn công NPFL.

Năm 2001, Charles Taylor bất ngờ kết thúc cuộc đàm phán xuất khẩu dầu mỏ với Tập đoàn Haliburton của Mỹ. Hành động này giống như “giọt nước tràn ly” đối với Washington. Mỹ tăng cường hỗ trợ quân nổi dậy trên chiến trường, đồng thời gây sức ép kinh tế lên Liberia. Charles Taylor chịu không nổi cho nên buộc phải từ chức rồi chạy sang Nigeria. Y bị bắt năm 2006 và chịu án tù 50 năm do Toà án Công lý quốc tế ra phán quyết.

Công Hội (Tổng hợp)

Các tin khác

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) vừa phát đi cảnh báo về làn sóng tấn công mạng gia tăng, trong đó các nhóm tin tặc bị phát hiện lợi dụng ứng dụng Telegram để phát tán mã độc trên diện rộng.

Cái kết đắng của những chủ trang hàng triệu theo dõi

Cái kết đắng của những chủ trang hàng triệu theo dõi

Chỉ một bài đăng trên fanpage đông người theo dõi có thể khiến một doanh nghiệp lao đao sau vài giờ. “review” không còn đơn thuần là chia sẻ trải nghiệm mà đã trở thành công cụ gây sức ép, thậm chí trục lợi, và rất dễ vi phạm pháp luật khi kẻ review sử dụng chính bài viết của mình để làm phương tiện tống tiền.