Mồi lửa mới thêm căng thẳng Mỹ-Trung

Trong động thái mới nhất, hôm 28-9, Trung Quốc đã cấm các nhà ngoại giao Mỹ ở Hong Kong trực tiếp tìm kiếm các cuộc gặp với các quan chức hoặc chính trị gia của đặc khu này.

Động thái này được cho là để trả đũa việc các biện pháp trừng phạt mà Mỹ áp dụng đối với Hong Kong cũng như yêu cầu các nhà ngoại giao Trung Quốc phải xin phép trước khi đến thăm bất kỳ trường đại học nào của Mỹ hoặc tổ chức các sự kiện văn hóa với hơn 50 người bên ngoài khuôn viên đại sứ quán.

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho rằng, những gì đang xảy ra giữa Mỹ và Trung Quốc là “yêu cầu có đi có lại”. Ảnh: AP.
Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho rằng, những gì đang xảy ra giữa Mỹ và Trung Quốc là “yêu cầu có đi có lại”. Ảnh: AP.

“Yêu cầu có đi có lại”

Hãng South China Morning Post đưa tin, theo lệnh chính thức của Bắc Kinh, các nhà ngoại giao Mỹ phải được sự chấp thuận của Văn phòng Ủy viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho bất kỳ cuộc họp chính thức, riêng tư, xã hội và họp qua video, cũng như các cuộc họp với “bất kỳ tổ chức hoặc xã hội giáo dục công hoặc tư nhân nào của Hong Kong và nhân sự của tổ chức đó”. Một tài liệu mà hãng South China Morning Post trích đăng còn nêu rõ rằng, quy định mới này được đưa ra sau khi lãnh đạo đảng Tự do ủng hộ doanh nghiệp của Hong Kong Felix Chung Kwok-pan được thông báo rằng Tổng lãnh sự Mỹ tại đặc khu bị yêu cầu phải có giấy phép mới được gặp ông.

Hiện đặc phái viên Mỹ đang tìm kiếm một cuộc gặp với ông Felix Chung Kwok-pan nhưng bất thành. Một nguồn tin khác khẳng định, hồi đầu tháng, ông Felix Chung Kwok-pan đã bị Văn phòng Ủy viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc tại thành phố gọi đến và nói rằng đây không phải là “thời điểm thích hợp để ông gặp đặc phái viên hàng đầu Mỹ”.

Chính quyền Bắc Kinh cũng yêu cầu Tổng lãnh sự Mỹ tại Hong Kong, “những người kế nhiệm ông, hoặc bất kỳ nhân viên nào làm việc thay mặt ông, phải được sự chấp thuận của Văn phòng Ủy viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc tại Hong Kong trước khi đến thăm bất kỳ cơ sở chính quyền địa phương nào của Hong Kong hoặc các cuộc họp từ những tổ chức này”.

Động thái của Trung Quốc được coi là sự trả đũa sau khi Washington hạn chế hoạt động của các nhà ngoại giao Trung Quốc tại Mỹ. Đầu tháng 9, Bộ Ngoại giao Mỹ đã yêu cầu các nhà ngoại giao Trung Quốc phải xin phép trước khi đến thăm bất kỳ trường đại học nào của Mỹ hoặc tổ chức các sự kiện văn hóa với hơn 50 người bên ngoài khuôn viên đại sứ quán. Khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã nhấn mạnh rằng, đây chỉ đơn giản là yêu cầu có đi có lại.

“Quyền tiếp cận của các nhà ngoại giao của chúng tôi ở Trung Quốc sẽ phản ánh khả năng tiếp cận của các nhà ngoại giao Trung Quốc ở Mỹ và các bước đi này sẽ đưa chúng tôi về cơ bản theo hướng đó”, Ngoại trưởng Mỹ nhấn mạnh.

Nguy cơ chặn cửa giao tiếp

Những diễn biến mới tại Hong Kong khiến giới phân tích tin rằng, đặc khu này đang là “mồi lửa” trong quan hệ Mỹ - Trung, theo sau các căng thẳng trên mặt trận thương mại, công nghệ và tiền tệ. Hồi cuối tháng 8, Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo cho Hong Kong rằng Washington đã dừng hoặc chấm dứt 3 thỏa thuận song phương gồm “bàn giao tội phạm đào tẩu, chuyển giao người bị kết án và miễn thuế đối ứng đối với thu nhập có được từ hoạt động quốc tế của các tàu” với đặc khu do luật an ninh mới.

Vào tháng 7, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng ký sắc lệnh chấm dứt tình trạng đặc biệt của Hong Kong theo luật pháp Mỹ để trừng phạt Trung Quốc vì ban hành Luật An ninh Hong Kong; đồng thời áp đặt các biện pháp trừng phạt Trưởng đặc khu Hong Kong Carrie Lam cùng nhiều quan chức, cựu quan chức Hong Kong và Trung Quốc đại lục. Do đó, những quy định mới từ Trung Quốc được cho là chỉ làm cho tình hình trở nên căng thẳng hơn.

Về phía các nhà lập pháp và chính trị gia Hong Kong, dù không muốn mất mối quan hệ với Washington, họ cũng không dám trái lệnh Bắc Kinh. Starry Lee Wai-king, Chủ tịch Liên minh Dân chủ ủng hộ Bắc Kinh vì sự tốt đẹp và tiến bộ của Hong Kong, cho biết gần đây bà và các thành viên trong đảng đã không được mời gặp Tổng lãnh sự quán Mỹ. Bà nói: “Do căng thẳng ngày càng gia tăng giữa Trung Quốc và Mỹ, chúng tôi có thể không thích hợp để gặp các nhà ngoại giao Mỹ tại Hong Kong nếu các yêu cầu về các cuộc gặp như vậy được đưa ra. Sẽ tốt hơn nếu gặp mặt khi mối quan hệ Mỹ-Trung được cải thiện”.

Còn Chủ tịch đảng Dân sự Alan Leong Ka-kit thì lý giải: “Làm sao tôi có thể báo cáo với Văn phòng Ủy viên vì tôi chẳng là ai cả? Nhưng, nếu Tổng lãnh sự Mỹ yêu cầu gặp tôi, như một vấn đề tự bảo vệ, tôi sẽ hỏi ông ấy xem họ đã làm rõ điều đó với Văn phòng Ủy viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc chưa? Tôi sẽ không đi nếu câu trả lời là không”.

Cùng quan điểm này, Alvin Yeung Ngok-kiu, lãnh đạo đảng Công dân đối lập, cho biết sẽ chỉ tuân thủ các yêu cầu pháp lý nếu được các nhà ngoại giao Mỹ mời. “Tôi thấy chúng ta không làm khác được”,  ông nói. Tuy nhiên, cả Alan Leong Ka-kit và Alvin Yeung Ngok-kiu đều bày tỏ lo ngại: “Khi Mỹ loại bỏ chính sách ưu đãi Hong Kong, sức ép lên Trung Quốc đã ngày càng chặt và cửa giao tiếp với quốc tế cũng bị chặn. Nay nếu yêu cầu về các cuộc gặp như vậy thì cũng không thích hợp để chúng tôi gặp các nhà ngoại giao Mỹ tại Hong Kong. Nếu đây là điều mà Bắc Kinh muốn thì làm thế nào Hong Kong có thể duy trì vị thế là thành phố thế giới của châu Á?”.

Trong khi đó, một số nhà lập pháp theo khuynh hướng dân chủ lại có phản ứng mạnh mẽ hơn. Một trong số đó đã khẳng định có gặp một nhà ngoại giao cấp cao của Mỹ ở Hong Kong vào tuần trước và khẳng định ông không có kế hoạch thông báo cho Văn phòng Ủy viên Bộ Ngoại giao về các cuộc họp trong tương lai. “Yêu cầu áp dụng cho các nhà ngoại giao Mỹ, không phải chúng tôi”, ông nói. Chuyên gia về khoa học chính trị của Đại học Trung Quốc, Ivan Choy Chi-keung cho biết các nhà dân chủ Hong Kong đang rơi vào tình thế lúng túng trước yêu cầu mới.

“Sẽ rất nhạy cảm nếu họ gặp các nhà ngoại giao Mỹ trong bối cảnh căng thẳng Mỹ- Trung. Nhưng, họ không thể không gặp các nhà ngoại giao Mỹ nếu họ muốn vận động để được Washington ủng hộ”, ông Ivan Choy Chi-keung nói. Ronny Tong Ka-wah, một thành viên của Hội đồng điều hành thành phố, cho biết Tổng lãnh sự quán Mỹ đã không tiếp cận ông để họp gần đây, cũng như không được thông báo về hạn chế mới của Bắc Kinh. “Hong Kong có vẻ như đang trở thành con bài chiến lược sắp tới trong cuộc đấu Mỹ-Trung suốt hơn 2 năm”, hãng South China Morning Post viết.

Ngọc Khuê

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?