Mồi lửa mới thêm căng thẳng Mỹ-Trung

Trong động thái mới nhất, hôm 28-9, Trung Quốc đã cấm các nhà ngoại giao Mỹ ở Hong Kong trực tiếp tìm kiếm các cuộc gặp với các quan chức hoặc chính trị gia của đặc khu này.

Động thái này được cho là để trả đũa việc các biện pháp trừng phạt mà Mỹ áp dụng đối với Hong Kong cũng như yêu cầu các nhà ngoại giao Trung Quốc phải xin phép trước khi đến thăm bất kỳ trường đại học nào của Mỹ hoặc tổ chức các sự kiện văn hóa với hơn 50 người bên ngoài khuôn viên đại sứ quán.

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho rằng, những gì đang xảy ra giữa Mỹ và Trung Quốc là “yêu cầu có đi có lại”. Ảnh: AP.
Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho rằng, những gì đang xảy ra giữa Mỹ và Trung Quốc là “yêu cầu có đi có lại”. Ảnh: AP.

“Yêu cầu có đi có lại”

Hãng South China Morning Post đưa tin, theo lệnh chính thức của Bắc Kinh, các nhà ngoại giao Mỹ phải được sự chấp thuận của Văn phòng Ủy viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho bất kỳ cuộc họp chính thức, riêng tư, xã hội và họp qua video, cũng như các cuộc họp với “bất kỳ tổ chức hoặc xã hội giáo dục công hoặc tư nhân nào của Hong Kong và nhân sự của tổ chức đó”. Một tài liệu mà hãng South China Morning Post trích đăng còn nêu rõ rằng, quy định mới này được đưa ra sau khi lãnh đạo đảng Tự do ủng hộ doanh nghiệp của Hong Kong Felix Chung Kwok-pan được thông báo rằng Tổng lãnh sự Mỹ tại đặc khu bị yêu cầu phải có giấy phép mới được gặp ông.

Hiện đặc phái viên Mỹ đang tìm kiếm một cuộc gặp với ông Felix Chung Kwok-pan nhưng bất thành. Một nguồn tin khác khẳng định, hồi đầu tháng, ông Felix Chung Kwok-pan đã bị Văn phòng Ủy viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc tại thành phố gọi đến và nói rằng đây không phải là “thời điểm thích hợp để ông gặp đặc phái viên hàng đầu Mỹ”.

Chính quyền Bắc Kinh cũng yêu cầu Tổng lãnh sự Mỹ tại Hong Kong, “những người kế nhiệm ông, hoặc bất kỳ nhân viên nào làm việc thay mặt ông, phải được sự chấp thuận của Văn phòng Ủy viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc tại Hong Kong trước khi đến thăm bất kỳ cơ sở chính quyền địa phương nào của Hong Kong hoặc các cuộc họp từ những tổ chức này”.

Động thái của Trung Quốc được coi là sự trả đũa sau khi Washington hạn chế hoạt động của các nhà ngoại giao Trung Quốc tại Mỹ. Đầu tháng 9, Bộ Ngoại giao Mỹ đã yêu cầu các nhà ngoại giao Trung Quốc phải xin phép trước khi đến thăm bất kỳ trường đại học nào của Mỹ hoặc tổ chức các sự kiện văn hóa với hơn 50 người bên ngoài khuôn viên đại sứ quán. Khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã nhấn mạnh rằng, đây chỉ đơn giản là yêu cầu có đi có lại.

“Quyền tiếp cận của các nhà ngoại giao của chúng tôi ở Trung Quốc sẽ phản ánh khả năng tiếp cận của các nhà ngoại giao Trung Quốc ở Mỹ và các bước đi này sẽ đưa chúng tôi về cơ bản theo hướng đó”, Ngoại trưởng Mỹ nhấn mạnh.

Nguy cơ chặn cửa giao tiếp

Những diễn biến mới tại Hong Kong khiến giới phân tích tin rằng, đặc khu này đang là “mồi lửa” trong quan hệ Mỹ - Trung, theo sau các căng thẳng trên mặt trận thương mại, công nghệ và tiền tệ. Hồi cuối tháng 8, Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo cho Hong Kong rằng Washington đã dừng hoặc chấm dứt 3 thỏa thuận song phương gồm “bàn giao tội phạm đào tẩu, chuyển giao người bị kết án và miễn thuế đối ứng đối với thu nhập có được từ hoạt động quốc tế của các tàu” với đặc khu do luật an ninh mới.

Vào tháng 7, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng ký sắc lệnh chấm dứt tình trạng đặc biệt của Hong Kong theo luật pháp Mỹ để trừng phạt Trung Quốc vì ban hành Luật An ninh Hong Kong; đồng thời áp đặt các biện pháp trừng phạt Trưởng đặc khu Hong Kong Carrie Lam cùng nhiều quan chức, cựu quan chức Hong Kong và Trung Quốc đại lục. Do đó, những quy định mới từ Trung Quốc được cho là chỉ làm cho tình hình trở nên căng thẳng hơn.

Về phía các nhà lập pháp và chính trị gia Hong Kong, dù không muốn mất mối quan hệ với Washington, họ cũng không dám trái lệnh Bắc Kinh. Starry Lee Wai-king, Chủ tịch Liên minh Dân chủ ủng hộ Bắc Kinh vì sự tốt đẹp và tiến bộ của Hong Kong, cho biết gần đây bà và các thành viên trong đảng đã không được mời gặp Tổng lãnh sự quán Mỹ. Bà nói: “Do căng thẳng ngày càng gia tăng giữa Trung Quốc và Mỹ, chúng tôi có thể không thích hợp để gặp các nhà ngoại giao Mỹ tại Hong Kong nếu các yêu cầu về các cuộc gặp như vậy được đưa ra. Sẽ tốt hơn nếu gặp mặt khi mối quan hệ Mỹ-Trung được cải thiện”.

Còn Chủ tịch đảng Dân sự Alan Leong Ka-kit thì lý giải: “Làm sao tôi có thể báo cáo với Văn phòng Ủy viên vì tôi chẳng là ai cả? Nhưng, nếu Tổng lãnh sự Mỹ yêu cầu gặp tôi, như một vấn đề tự bảo vệ, tôi sẽ hỏi ông ấy xem họ đã làm rõ điều đó với Văn phòng Ủy viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc chưa? Tôi sẽ không đi nếu câu trả lời là không”.

Cùng quan điểm này, Alvin Yeung Ngok-kiu, lãnh đạo đảng Công dân đối lập, cho biết sẽ chỉ tuân thủ các yêu cầu pháp lý nếu được các nhà ngoại giao Mỹ mời. “Tôi thấy chúng ta không làm khác được”,  ông nói. Tuy nhiên, cả Alan Leong Ka-kit và Alvin Yeung Ngok-kiu đều bày tỏ lo ngại: “Khi Mỹ loại bỏ chính sách ưu đãi Hong Kong, sức ép lên Trung Quốc đã ngày càng chặt và cửa giao tiếp với quốc tế cũng bị chặn. Nay nếu yêu cầu về các cuộc gặp như vậy thì cũng không thích hợp để chúng tôi gặp các nhà ngoại giao Mỹ tại Hong Kong. Nếu đây là điều mà Bắc Kinh muốn thì làm thế nào Hong Kong có thể duy trì vị thế là thành phố thế giới của châu Á?”.

Trong khi đó, một số nhà lập pháp theo khuynh hướng dân chủ lại có phản ứng mạnh mẽ hơn. Một trong số đó đã khẳng định có gặp một nhà ngoại giao cấp cao của Mỹ ở Hong Kong vào tuần trước và khẳng định ông không có kế hoạch thông báo cho Văn phòng Ủy viên Bộ Ngoại giao về các cuộc họp trong tương lai. “Yêu cầu áp dụng cho các nhà ngoại giao Mỹ, không phải chúng tôi”, ông nói. Chuyên gia về khoa học chính trị của Đại học Trung Quốc, Ivan Choy Chi-keung cho biết các nhà dân chủ Hong Kong đang rơi vào tình thế lúng túng trước yêu cầu mới.

“Sẽ rất nhạy cảm nếu họ gặp các nhà ngoại giao Mỹ trong bối cảnh căng thẳng Mỹ- Trung. Nhưng, họ không thể không gặp các nhà ngoại giao Mỹ nếu họ muốn vận động để được Washington ủng hộ”, ông Ivan Choy Chi-keung nói. Ronny Tong Ka-wah, một thành viên của Hội đồng điều hành thành phố, cho biết Tổng lãnh sự quán Mỹ đã không tiếp cận ông để họp gần đây, cũng như không được thông báo về hạn chế mới của Bắc Kinh. “Hong Kong có vẻ như đang trở thành con bài chiến lược sắp tới trong cuộc đấu Mỹ-Trung suốt hơn 2 năm”, hãng South China Morning Post viết.

Ngọc Khuê

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.