Theo Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, tình hình tội phạm mua bán người và mua bán người xuyên biên giới vẫn diễn biến phức tạp. Các đối tượng thường lợi dụng mạng xã hội, công nghệ cao và sự thiếu hiểu biết pháp luật của người dân, đặc biệt là thanh, thiếu niên, học sinh, sinh viên có nhu cầu tìm việc làm trong dịp hè để thực hiện hành vi lừa đảo, dụ dỗ.
Thủ đoạn phổ biến là đăng tải các thông tin tuyển dụng hấp dẫn như "việc nhẹ lương cao", không yêu cầu bằng cấp hay kinh nghiệm; giới thiệu việc làm tại các khu du lịch, quán ăn, nhà hàng, quán cà phê; môi giới hôn nhân; du lịch giá rẻ hoặc các cơ hội xuất khẩu lao động với mức thu nhập hấp dẫn. Sau khi tạo dựng được niềm tin, các đối tượng sẽ từng bước kiểm soát, đưa nạn nhân đến những địa điểm xa gia đình hoặc thậm chí đưa qua biên giới để cưỡng bức, bóc lột sức lao động hoặc ép tham gia các hoạt động phi pháp.
Điều đáng lo ngại là phần lớn nạn nhân ban đầu không nhận thức được mình đang rơi vào bẫy của tội phạm. Các đối tượng thường sử dụng tài khoản mạng xã hội giả, hình ảnh sang trọng, cuộc sống giàu có hoặc mạo danh doanh nghiệp, công ty tuyển dụng uy tín để tạo lòng tin. Chỉ đến khi bị kiểm soát giấy tờ tùy thân, điện thoại hoặc bị đe dọa, cưỡng ép thì nạn nhân mới nhận ra sự việc.
Nếu trước đây hoạt động mua bán người chủ yếu diễn ra ở khu vực biên giới thì hiện nay loại tội phạm này đã xuất hiện ở nhiều địa bàn, kể cả các đô thị lớn. Các đối tượng phạm tội hiện thường sử dụng Facebook, Zalo, Wechat và nhiều nền tảng trực tuyến khác để lập các nhóm kín, trao đổi thông tin và tìm kiếm nạn nhân. Hoạt động phạm tội có tính tổ chức, xuyên quốc gia, sử dụng công nghệ cao, gây nhiều khó khăn cho công tác phát hiện và xử lý.
Đáng chú ý, ngoài những đối tượng có tiền án, tiền sự hoạt động chuyên nghiệp, một số trường hợp từng là nạn nhân hoặc từng kết hôn với người nước ngoài sau khi trở về nước lại tham gia dụ dỗ, lôi kéo người khác vào đường dây mua bán người.
Mùa hè là thời điểm học sinh, sinh viên có nhiều thời gian rảnh và mong muốn kiếm thêm thu nhập để phụ giúp gia đình hoặc tích lũy kinh nghiệm. Đây cũng là nhóm đối tượng mà tội phạm mua bán người thường nhắm tới. Nhiều em chưa có kỹ năng kiểm chứng thông tin tuyển dụng, thiếu kinh nghiệm sống và dễ tin vào những lời hứa hẹn về công việc thu nhập cao. Chỉ cần một bài đăng trên mạng xã hội với nội dung "lương 20-30 triệu đồng/tháng, bao ăn ở, không cần kinh nghiệm" cũng có thể khiến nhiều bạn trẻ bị cuốn vào những chuyến đi đầy rủi ro.
Không ít trường hợp còn bị dụ dỗ thông qua các mối quan hệ quen biết trên mạng. Sau thời gian trò chuyện, tạo dựng tình cảm, các đối tượng sẽ mời gọi đi du lịch, làm việc hoặc tham gia các hoạt động trải nghiệm ở địa phương khác. Từ đó, nạn nhân bị dẫn dụ vào đường dây mua bán người mà không hề hay biết.
Theo đánh giá của các cơ quan chức năng, học sinh, sinh viên, thanh thiếu niên có hoàn cảnh khó khăn, người thất nghiệp, lao động nhập cư và phụ nữ yếu thế là những nhóm có nguy cơ cao trở thành nạn nhân của tội phạm mua bán người.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, lực lượng Công an TP Hồ Chí Minh đã khám phá 3 vụ liên quan đến hành vi mua bán người, mua bán người dưới 16 tuổi và các hành vi liên quan, giải cứu 9 nạn nhân.
Trước diễn biến ngày càng phức tạp của tội phạm mua bán người, công tác phòng ngừa được xác định là giải pháp quan trọng hàng đầu. Các cơ quan chức năng TP Hồ Chí Minh đã triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật nhằm nâng cao nhận thức của người dân. Trong 6 tháng đầu năm 2026, các địa phương trên địa bàn thành phố đã tổ chức hơn 1.291 buổi tuyên truyền với trên 50.500 lượt người tham gia; phát hơn 13.000 tờ rơi, hàng trăm pano, áp phích và hàng nghìn lượt phát thanh tuyên truyền.
UBND TP Hồ Chí Minh Cũng đã ban hành Kế hoạch thực hiện Chương trình phòng, chống mua bán người giai đoạn 2026-2030 và định hướng đến năm 2035, giao nhiệm vụ cụ thể cho từng sở, ngành, địa phương nhằm tạo sự phối hợp đồng bộ trong công tác phòng ngừa, đấu tranh và hỗ trợ nạn nhân.
Theo đó, Công an TP Hồ Chí Minh giữ vai trò nòng cốt trong công tác nắm tình hình, điều tra, đấu tranh, triệt phá các đường dây mua bán người, nhất là các đường dây hoạt động trên không gian mạng và xuyên quốc gia. Sở Y tế chủ trì công tác tiếp nhận, chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ tâm lý và phối hợp bảo vệ nạn nhân sau khi được giải cứu. Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố tăng cường kiểm soát tại khu vực biên giới biển, cửa khẩu cảng, kịp thời phát hiện các hành vi tổ chức đưa người ra nước ngoài trái phép. Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố, Thành đoàn và các tổ chức đoàn thể đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho phụ nữ, thanh thiếu niên và các nhóm có nguy cơ cao.
Các địa phương được yêu cầu tăng cường quản lý nhà nước đối với các lĩnh vực dễ bị lợi dụng để thực hiện hành vi mua bán người như môi giới việc làm, môi giới hôn nhân, đưa người đi lao động ở nước ngoài, cho nhận con nuôi có yếu tố nước ngoài và các hoạt động kinh doanh dịch vụ nhạy cảm. Đồng thời, lồng ghép công tác phòng, chống mua bán người với các chương trình giảm nghèo, đào tạo nghề, giải quyết việc làm, bảo vệ trẻ em và an sinh xã hội nhằm giảm thiểu các yếu tố làm phát sinh nguy cơ trở thành nạn nhân.
Bên cạnh những giải pháp ở cấp địa phương, TP Hồ Chí Minh cũng kiến nghị các bộ, ngành Trung ương sớm hoàn thiện hành lang pháp lý để nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống mua bán người. Trong đó, đề nghị Bộ Y tế phối hợp Bộ Tài chính sớm ban hành thông tư quy định nội dung, mức chi cho công tác xác minh, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân bị mua bán; sớm ban hành quy chế phối hợp liên ngành về tiếp nhận, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân bị mua bán theo quy định của Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024.
Thành phố cũng kiến nghị Chính phủ nghiên cứu hướng dẫn cụ thể đối với những trường hợp đang được xác minh là nạn nhân nhưng sau đó được xác định không phải là nạn nhân mua bán người, song có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, không nơi nương tựa để đảm bảo quyền lợi và hỗ trợ nhân đạo phù hợp.
Ngoài những giải pháp trên, cơ quan chức năng khuyến cáo mỗi gia đình cần quan tâm nhiều hơn đến con em mình trong dịp hè. Phụ huynh cần thường xuyên trò chuyện, nắm bắt các mối quan hệ của con trên mạng xã hội, hướng dẫn kỹ năng nhận diện thông tin giả và cảnh báo về các thủ đoạn lừa đảo tuyển dụng.
Nhà trường cũng cần tăng cường giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn, giúp học sinh biết cách từ chối các lời mời gọi đáng ngờ và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp tình huống bất thường.
Đối với thanh thiếu niên, khi tìm việc làm hè cần ưu tiên các kênh tuyển dụng chính thống, kiểm tra kỹ thông tin doanh nghiệp, địa chỉ làm việc và hợp đồng lao động. Tuyệt đối không giao nộp giấy tờ tùy thân cho người lạ, không đi theo lời mời gọi việc làm khi chưa xác minh rõ thông tin và luôn thông báo lịch trình cho gia đình.
