MH17 do tên lửa Ukraine bắn rơi?

Ngày 3/6 vừa qua, báo chí và các hãng thông tấn quốc tế đồng loạt đăng tải về những tuyên bố mới nhất liên quan đến nguồn gốc của tên lửa đã bắn rơi chiếc máy bay hàng không dân dụng của hãng Malaysia Airlines mang số hiệu MH17 trên bầu trời Đông Ukraine hồi tháng 7/2014. Điều đáng chú ý là tuyên bố mới này khẳng định: tên lửa bắn rơi chiếc MH17 là của quân đội Ukraine.

Theo Hãng tin AP, đại diện của hãng sản xuất vũ khí Nga Almaz-Antei, đơn vị chuyên sản xuất loại tên lửa Buk được cho là thủ phạm làm rơi chiếc máy bay chở khách của Hãng Hàng không Malaysia Airlines vào ngày 17/7/2014, tuyên bố tại cuộc họp báo hôm 2/6 vừa qua: Hãng đã có kết luận loại tên lửa bắn rơi máy bay MH17 là loại tên lửa Buk đời cũ hiện nay không còn trong kho vũ khí của quân đội Nga nhưng có rất nhiều trong kho vũ khí của Ukraine.

Thu hồi xác máy bay MH17 để điều tra.

Thu hồi xác máy bay MH17 để điều tra.

Các đại diện Hãng Almaz-Antei cho biết, việc hãng tuyên bố kết luận điều tra riêng về vụ máy bay MH17 là để chứng minh hãng không có liên quan gì trong thảm họa máy bay MH17. Bởi kể từ khi xảy ra vụ MH17, Hãng Almaz-Antei đã bị EU cấm vận do bị cáo buộc có liên quan trong vụ việc với tư cách là nhà sản xuất tên lửa Buk.

Mikhail Malyshevsky, trợ lý Tổng giám đốc Hãng Almaz-Antei nói rằng, các kết luận của Hãng Almaz-Antei đều dựa trên dữ liệu được cung cấp bởi các nhà điều tra Hà Lan và hình ảnh chụp các mẩu vụn xác máy bay rơi đăng trên truyền thông đại chúng.

Qua phân tích dữ liệu, hãng này thấy rằng các vết thủng trên các bộ phận máy bay rơi trùng khớp với một loại tên lửa Buk và đầu đạn của nó. Còn ông Yan Novikov, một giám đốc của Almaz-Antei phân tích: mỗi loại tên lửa Buk có đầu đạn được nhồi các mảnh kim loại sát thương có hình dạng và cấu trúc khác nhau. Và hình dạng mảnh kim loại bắn ra từ đầu đạn tên lửa làm rơi chiếc MH17 thuộc loại tên lửa Buk đời cũ hiện có trong kho vũ khí của quân đội Ukraine, không có trong kho vũ khí của Nga.

Ông Mikhail Malyshevsky thuyết minh kết luận của hãng Almaz-Antei.

Ông Mikhail Malyshevsky thuyết minh kết luận của hãng Almaz-Antei.

Ông Novikov lý giải mình biết điều này nhân dịp Ukraine yêu cầu hãng bảo trì tên lửa Buk vào năm 2005, khi đó Almaz-Antei mới biết Ukraine có đến 991 tên lửa Buk-M1. Hai ông Novikov và Malyshevsky cũng cho biết, phân tích mẫu xác máy bay MH17 cho kết quả có thể xác định vị trí bệ phóng tên lửa Buk-M1, đó là một nơi gần thị trấn Zaroshenske chứ không phải Snizhne như kết luận của Kiev và phương Tây, vì một tên lửa bắn đi từ Snizhne sẽ có hình thức tác động khác.

Việc quân đội Ukraine sở hữu tên lửa Buk-M1 cũng đã được Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine xác nhận, nhưng không thừa nhận vị trí bệ phóng tên lửa, cho rằng vị trí đó "không quan trọng". Hãng Almaz-Antei cho rằng, Kiev đang cố gắng thay đổi dữ liệu và thay bằng những khái niệm mơ hồ, dựa theo dữ liệu trên các trang mạng xã hội.

Trong quá trình điều tra vụ rơi máy bay MH17, ngay từ đầu, phương Tây đã cố tình đổ lỗi cho phiến quân ly khai ở miền Đông Ukraine là thủ phạm, sử dụng loại tên lửa Buk-M1 do Nga (cụ thể là Hãng Almaz-Antei) sản xuất. Quân ly khai đã kịch liệt phản đối cáo buộc này và khẳng định mình không hề sở hữu loại tên lửa Buk như đã nói. Tháng 4/2015, một chỉ huy quân ly khai tên là Eduard Basurin tuyên bố nước Cộng hòa nhân dân Donetsk đã nắm giữ được một số bản đồ quân sự của quân đội Ukraine trong đó thể hiện vị trí bố trí quân đội của Kiev vào tháng 7/2014, thời điểm xảy ra vụ máy bay MH17 bị bắn rơi. Thời điểm đó, thị trấn Zaroshenske nằm trong tầm kiểm soát của Kiev, ông Basurin nói.

Góp thêm cho đám mây mù bao phủ quanh sự thật về vụ tai nạn máy bay MH17 là chuyện các nước phương Tây dàn dựng thành phần tham gia Ủy ban điều tra mang tên Đội điều tra liên hợp (JIT). Nhiều chuyên gia Malaysia lẫn quốc tế đều phản đối cơ cấu thành phần của JIT vì nó bao gồm người của Ukraine và các nước châu Âu, không cho người Malaysia tham gia.

Các hệ thống tên lửa Buk.
Các hệ thống tên lửa Buk.

Các chuyên gia quốc tế lập luận rằng, việc Hà Lan, Australia có thành viên tham gia JIT là có thể lý giải thích được vì Hà Lan có số công dân tử vong nhiều nhất, Australia cũng có một số công dân tử vong trong vụ máy bay MH17, còn Ukraine là quốc gia nơi xảy ra vụ tai nạn máy bay, nhưng Bỉ không hề có người nào, trong khi Malaysia có số công dân tử vong nhiều thứ nhì sau Hà Lan nhưng lại không được tham gia JIT. Malaysia đã trực tiếp yêu cầu phải được tham gia JIT nhưng không được đáp ứng. Việc này đã khiến Malaysia phẫn nộ, cộng đồng thế giới khách quan cũng bất bình, lên án các quốc gia châu Âu hành động đơn phương, bất minh và thiếu khách quan.

Ngày 29/8/2014, báo chí Hà Lan tiết lộ rằng, một thỏa thuận bí mật đã được ký kết vào ngày 7/8/2014 giữa 4 quốc gia tham gia JIT nói trên. Theo Đài Phát thanh Quốc gia NOS của Hà Lan, thỏa thuận cho phép mỗi quốc gia tham gia JIT có quyền kiểm soát những thông tin, dữ liệu mình thu thập được trong quá trình điều tra và có quyền quyết định tiết lộ thông tin đó hay không, tùy theo ý muốn và lợi ích.

Trên cơ sở thỏa thuận bí mật này có thể hiểu lý do vì sao Malaysia không được tham gia JIT. Theo báo chí quốc tế, đó là vì nước này từ chối đi theo quan điểm đổ lỗi nước Nga gây ra thảm họa máy bay MH17. Malaysia không chấp nhận chỉ tiết lộ những thông tin một phía theo hướng có lợi cho Ukraine và theo ý muốn của phương Tây. Các chuyên gia người Malaysia cho rằng, họ nghi ngờ những thông tin về kết quả điều tra do nhóm JIT công bố đáp ứng đúng sự thật về nguyên nhân vụ máy bay MH17.

Nguyên Khang (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.