Máy bay không người lái thay đổi cục diện chiến tranh

Chiến tranh hiện đại và ngành công nghiệp quốc phòng đã tạo ra lợi nhuận lớn. Các nước chạy đua tăng chi ngân sách quốc phòng để cố gắng đi trước về công nghệ. Với ngân sách quân sự lớn nhất thế giới, Hoa Kỳ là quốc gia đi đầu trong việc phát triển và sản xuất Máy bay không người lái (UAV). Và thế giới đang trong cuộc chạy đua sản xuất máy bay không người lái vô cùng quyết liệt.

MQ-1 Predator của Mỹ có thể được coi là máy bay không người lái hiện đại đầu tiên

Thiết bị có khả năng bay tầm xa để trinh sát hoặc tấn công mục tiêu bằng tên lửa Hellfire. Vũ khí được sử dụng rộng rãi trong các cuộc xung đột ở Iraq và Afghanistan từ đầu những năm 2000 cho đến khi ngừng hoạt động vào năm 2018. Kể từ đó, thiết bị không chỉ được thay thế bằng một mẫu nâng cấp mà còn có hàng chục máy bay không người lái khác được đưa vào sử dụng và đang được phát triển. UAV đã thay đổi hoàn toàn cách thức thực hiện các hoạt động quân sự, cung cấp cho các chỉ huy thông tin chính xác về các hoạt động di chuyển của quân đội và thay đổi điều kiện chiến trường trong chốc lát.

Máy bay không người lái thay đổi cục diện chiến tranh -0
MQ-1 Predator.

Các UAV mới hơn sẽ tiếp tục mở rộng ranh giới về khả năng và khả năng tác chiến điện tử sẽ khiến những phương tiện này trở nên đáng sợ hơn bao giờ hết. Việc đưa các lực lượng đáng gờm với thiết bị công nghệ cao tinh vi vào cuộc chiến có thể gây ra hậu quả tàn khốc cho những người dân thường bị kẹt trong làn đạn. Hy vọng rằng mọi người sẽ không bao giờ phải đối mặt với bất kỳ cỗ máy chiến tranh đáng sợ nào trong số này - Dưới đây là những UAV khiến chúng ta phải rùng mình.

Predator C Avenger - Hoa Kỳ

Phiên bản kế nhiệm mới nhất của Predator đầu tiên được quân đội Hoa Kỳ triển khai, Predator C Avenger, được phát triển dựa trên những gì đã làm cho phiên bản đầu tiên trở nên hiệu quả và bổ sung thêm nhiều khả năng và sự tinh vi hơn. Avenger được chế tạo để thực hiện nhiều nhiệm vụ và được trang bị camera và giám sát điện tử cũng như vũ khí. Được vận hành bởi động cơ phản lực cánh quạt Pratt và Whitney, thiết bị có thể bay ở độ cao 50.000 feet (1f tương đương 30.5cm) với tốc độ 400 hải lý.

Máy bay không người lái thay đổi cục diện chiến tranh -0
Predator C Avenger - Hoa Kỳ.

Khả năng của Avenger cho phép các lực lượng tiến hành các hoạt động nhạy cảm ở những khu vực mà máy bay thông thường không có nhiều chỗ ẩn nấp để thực hiện nhiệm vụ một cách an toàn. Theo Global Security, máy bay không người lái Avenger đã được sử dụng trong các nhiệm vụ thành công nhằm tiêu diệt thủ lĩnh số 2 của Al Qaeda, Abu Khayr Al Masri, vào năm 2017. Chuyên gia cho rằng đây là nhiệm vụ mà trước đây có thể đã được giao cho máy bay như F-117 Nighthawk nhưng bằng cách sử dụng UAV nhẹ hơn, hiệu quả hơn và rẻ hơn mà không gây nguy hiểm cho nhân sự Hoa Kỳ. Avenger có phần giống như một con ngựa thồ trong quân đội Hoa Kỳ và nhiều máy bay được triển khai tại các điểm nóng trên khắp thế giới.

Bayraktar TB2 - Thổ Nhĩ Kỳ

Công ty Baykar của Thổ Nhĩ Kỳ đã nổi lên như một nhà cung cấp công nghệ UAV và máy bay không người lái quốc tế hàng đầu. UAV xuất khẩu phổ biến của công ty là Bayraktar TB2, cung cấp một lượng thiết bị ấn tượng trong một gói linh kiện tương đối nhỏ và nhẹ. Hơn nữa, được phát triển tại một quốc gia là thành viên của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), vũ khí tuân thủ ít nhất một số thông số kỹ thuật hoạt động của NATO, một điểm bán hàng cho nhiều quốc gia trong số 30 quốc gia thành viên của liên minh. TB2 có thể được nhận ra ngay lập tức nhờ đuôi chữ V ngược và đã trở nên khét tiếng do được Lực lượng vũ trang Ukraine sử dụng trong cuộc xung đột Nga-Ukraine năm 2022.

Ưu điểm lớn nhất của TB2 đối với một quốc gia như Ukraine là chi phí. Với giá 10 triệu đô la cho phương tiện và bộ phận điều khiển, nó chỉ bằng một phần nhỏ chi phí so với các sản phẩm tương đương của Mỹ. Vũ khí được trang bị động cơ Rotax công suất 105 mã lực, một hệ thống truyền động đáng tin cậy và có thời gian hoạt động là 27 giờ, theo Military Today. Hơn nữa, Forbes lưu ý rằng TB2 đã cung cấp cho người Ukraine một lợi thế rất cần thiết để đẩy lùi quân đội Nga, những người có nguồn cung cấp vũ khí vượt trội hơn hẳn người Ukraine, và TB2 đã tiêu diệt được hàng chục thiết bị của Nga trong khi chỉ mất 8 trong số 30 chiếc của họ. Có lẽ có thể cho rằng binh lính Nga nên cảnh giác với Bayraktars.

Reaper - Hoa Kỳ

Là phiên bản thứ hai của máy bay không người lái Predator, MQ-9 Reaper là một trong những UAV phục vụ lâu đời nhất trong quân đội Hoa Kỳ. Reaper cũng được sản xuất dựa trên phiên bản tiền nhiệm của nó, vượt ra ngoài khả năng giám sát để tấn công mục tiêu đầu tiên. Nói về mục đích của thiết bị trong Không quân, Tướng T. Michael Moseley cho biết, "Chúng tôi đã chuyển từ việc sử dụng UAV chủ yếu trong các vai trò tình báo, giám sát và trinh sát trước Chiến dịch Tự do Iraq sang vai trò săn lùng-diệt mục tiêu thực sự với Reaper". Thiết bị có động cơ tua-bin cánh quạt 900 mã lực, lớn hơn động cơ 119 mã lực của Predator phiên bản đầu tiên và có thể bay nhanh hơn và cao hơn, cũng như mang theo bom 500 pound (1p tương đương 0.45 kg) và tên lửa Hellfire.

Global Hawk - Hoa Kỳ

RQ-4 Global Hawk của Northrop Grumman là UAV lớn nhất và ấn tượng nhất trong hạm đội của Hoa Kỳ. Theo Veteran Life, máy bay này được trang bị động cơ phản lực Allison/Rolls Royce và có sải cánh dài 130 feet. Đây là một phương tiện trinh sát và có thể bay ở độ cao 60.000 feet trong tối đa 32 giờ. Thiết bị mang theo một loạt các thiết bị liên lạc và phát hiện tiên tiến để cung cấp độ chính xác tuyệt đối cho các lực lượng tấn công tiên tiến đang chờ thông tin tình báo trên toàn thế giới.

Việc thu thập thông tin tiên tiến như vậy không hề rẻ. Global Hawk có giá 99 triệu đô la, nhưng mức giá đó có thể lên tới 130 triệu đô la nếu trang bị thêm các cảm biến bổ sung và các thiết bị khác cho các khả năng cụ thể.

Stingray - Hoa Kỳ

Một số UAV trở thành mối đe dọa đối với kẻ thù không chỉ nhờ chúng có thể phát hiện hoặc hành động, mà còn vì cách thiết bị có thể hỗ trợ những thiết bị khác trong nhiệm vụ của chúng. MQ-25 Stingray là một ví dụ hoàn hảo về một máy bay hỗ trợ mở rộng nhiệm vụ của máy bay có người lái trong quá trình triển khai. Hải quân Hoa Kỳ cho biết MQ-25 là máy bay tiếp nhiên liệu trên không không người lái đầu tiên trên thế giới trên tàu sân bay. Lần tiếp nhiên liệu thành công đầu tiên diễn ra vào tháng 6/2021. Vũ khí kết hợp công nghệ giám sát và trinh sát cùng khả năng tiếp nhiên liệu để hỗ trợ máy bay triển khai từ các tàu của Hải quân. Hiện tại, UAV đang trong quá trình thử nghiệm và sẽ sớm được Hải quân đưa vào sử dụng.

Valkyrie - Hoa Kỳ

Trong một vùng chiến sự, cảnh tượng máy bay chiến đấu của Mỹ sẽ đủ để gây ra sự báo động đáng kể cho kẻ thù tiềm tàng vì chúng là một trong những máy bay được trang bị tốt nhất trên thế giới. Điều này có thể được tăng cường theo cấp số nhân nếu mỗi máy bay chiến đấu đó bay cùng với một vài máy bay không người lái tự động bên cạnh chúng. Theo Defense News, XQ-58A Valkyrie đang được phát triển như một phần của chương trình máy bay không người lái tự động nhằm phát triển "hỗ trợ" không người lái có thể bay bằng trí tuệ nhân tạo (AI) dựa trên thông tin đầu vào từ phi công của máy bay có người lái. Điều này có thể mở rộng hỏa lực và số lượng vũ khí có sẵn đến mức có thể tàn phá hoàn toàn lực lượng đối phương.

Đối với những người lính trên chiến trường, sự xuất hiện của một vài máy bay chiến đấu F-35 được hộ tống bởi một vài máy bay không người lái sẽ là một cảnh tượng đáng lo ngại. Nếu và khi công nghệ này đi vào hoạt động, nó sẽ nâng cao năng lực quân sự lên một tầm cao mới. Chuyến bay thử nghiệm thành công đầu tiên của thiết bị là vào tháng 3/2019.

Ghost Bat - Úc

Boeing có một bộ phận tại Úc và một phần chức năng của tập đoàn là phát triển máy bay cho Không quân Hoàng gia. Mặc dù quân đội của nước này có thể không lớn và được tài trợ tốt như Hoa Kỳ, nhưng đây là một lực lượng chiến đấu công nghệ cao và được trang bị tốt. Theo New Atlas, máy bay đầu tiên do Úc sản xuất hoàn toàn trong nửa thế kỷ đang định hình tương tự như UAV Valkyrie, một máy bay bán tự động sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để điều khiển chuyến bay. Dự án này từng được gọi là Loyal Wingman nhưng hiện được gọi bằng biệt danh chính thức là MQ-28A Ghost Bat.

Switchblade thuộc một loại UAV khác vì thiết bị không có khả năng trở về khi được phóng đi. Đây là một loại phương tiện không người lái tương đối mới và cực kỳ hiệu quả, được gọi là vũ khí “lang thang”. Nhà sản xuất gọi vũ khí là tên lửa lang thang và tuyên bố rằng vũ khí lý tưởng để sử dụng chống lại các mục tiêu nằm ngoài tầm nhìn. Chúng được phóng đi từ các ống phóng, di động có thể mang trong ba lô và triển khai trong vài phút. Sau khi phóng đi, quân nhân có khả năng điều khiển phương tiện trong tối đa 10 phút, bằng bộ điều khiển kiểu máy tính bảng có hình ảnh từ camera gắn trên máy bay không người lái. Switchblade có thể kích nổ tải trọng của nó khi va chạm hoặc được sử dụng để trinh sát và quay trở lại nếu nhiệm vụ bị hủy bỏ.

Spike Firefly - Israel 

Rafael có trụ sở tại Israel sản xuất một loạt vũ khí quốc phòng và hệ thống thu thập thông tin tình báo và sản xuất đạn dược bay lượn Firefly. Không giống như Switchblade, sử dụng cánh cố định để bay, Firefly dựa vào thiết lập rô-to quay ngược chiều tương tự như trực thăng hoặc máy bay không người lái thông thường.

Máy bay không người lái thay đổi cục diện chiến tranh -0
Spike Firefly - Israel.

Theo Army Technology, một hệ thống đầy đủ bao gồm 3 loại đạn dược lơ lửng cũng như bộ phận điều khiển. Toàn bộ gói hàng nặng hơn 30 pound một chút với mỗi loại đạn dược nặng chưa đến 7 viên. Vũ khí cũng được điều khiển bằng máy tính bảng và có thể bay lơ lửng trong 15 hoặc 30 phút tùy thuộc vào việc thiết bị được trang bị 1 hay 2 pin. Các rô-to cho phép thiết bị bay lơ lửng tại chỗ và được cho là vẫn ổn định trong điều kiện gió lên đến 30 dặm/giờ.

UAV có thể lơ lửng và di chuyển một cách kín đáo, truyền video và dữ liệu khác trở lại người điều khiển khiến thiết bị trở nên lý tưởng để sử dụng trong phạm vi gần.

Orlan-10 - Nga

Máy bay không người lái đang đóng vai trò to lớn trong cuộc tấn công Ukraine hiện tại của Nga và máy bay không người lái được sử dụng nhiều nhất của Nga dường như là Orlan-10. Theo Global Security, Trung tâm Công nghệ Đặc biệt sản xuất Orlan theo 11 biến thể khác nhau với mục đích chính là trinh sát. Tuy nhiên, Forbes đưa tin rằng những máy bay không người lái mà quân đội Ukraine bắt giữ gần đây được cho là mang theo các thành phần điện tử tiêu dùng thông thường như máy ảnh kỹ thuật số Canon được giữ cố định bằng dây đai velcro và nắp bình nhiên liệu từ một chai soda thông thường. Điều khiến mọi người rùng mình là những người điều khiển Orlan đang sử dụng thiết bị để nhắm mục tiêu vào dân thường và cơ sở hạ tầng dân sự.

Long Nguyễn

Các tin khác

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.

Khi AI bước vào chiến trường

Khi AI bước vào chiến trường

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Ngày 23/3/2025, công ty xét nghiệm gen 23andMe nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Tòa Phá sản Mỹ khu vực Đông Missouri. Trong vòng 24 giờ, lượng truy cập vào trang web của công ty tăng 526%. Không phải vì khách hàng muốn đọc thông báo phá sản, mà vì hàng triệu người đổ xô vào trang hỗ trợ với một mục đích duy nhất: xóa dữ liệu ADN của mình trước khi chúng bị chuyển giao trong một thương vụ phá sản. Nhưng câu hỏi mà không ai trong số họ có thể trả lời được là: liệu xóa có còn kịp không?

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Suốt 41 năm, giới khoa học và công chúng đã đặt niềm tin vào một “sự thật” mang tên “Người Piltdown”. Vụ lừa đảo kinh điển này không chỉ phơi bày sự xảo quyệt của một cá nhân, mà còn là lời cảnh báo sâu sắc về những điểm mù của tri thức khi bị dẫn dắt bởi thiên kiến xác nhận và lòng tự tôn dân tộc thái quá.

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Lực lượng Nga tại các khu vực tạm chiếm thuộc vùng Donetsk tuyên bố rằng, lực lượng Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) trang bị bom graphite (than chì) trong các cuộc tấn công ban đêm. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi về loại vũ khí này, lý do tại sao chúng có thể hiệu quả, và loại máy bay không người lái nào của Ukraine có khả năng mang loại vũ khí này?

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Sau nhiều thập kỷ tự ràng buộc bởi các chính sách hạn chế nghiêm ngặt, Nhật Bản đã chính thức dỡ bỏ rào cản xuất khẩu vũ khí sát thương. Bước ngoặt này mở ra vận hội mới cho ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản và đưa các sản phẩm "Made in Japan" vào thị trường vũ khí toàn cầu - một thị trường mà Tokyo chưa từng thực sự đặt chân vào kể từ sau Thế chiến II.

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.