Manh nha đàm phán hòa bình Nga-Nhật

Ngày 14-1, Ngoại trưởng Nga Serguei Lavrov đã có cuộc đàm phán với người đồng nhiệm Nhật Bản Taro Kono tại Moscow để bàn về tranh chấp chủ quyền đối với một nhóm đảo thuộc quần đảo Kuril, khu vực mà Tokyo gọi là “vùng lãnh thổ phương Bắc”.

Cuộc gặp này cũng nhằm chuẩn bị cho cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Nga Putin và Thủ tướng Nhật Bản Abe ngày 22-1 tại Moscow. Một hiệp ước hòa bình được lãnh đạo hai nước thể hiện quyết tâm cao. Tuy nhiên, việc tìm được giải pháp khả dĩ là không dễ dàng.

Triển vọng về một hiệp ước hòa bình Nga-Nhật lần đầu được Tổng thống Nga Putin nêu ra vào tháng 6-2018. Rồi bên lề thượng đỉnh ASEAN và các đối tác tổ chức tại Singapore tháng 11-2018, Thủ tướng Nhật Bản và Tổng thống Nga đồng ý thúc đẩy đàm phán song phương về việc ký kết hòa ước, dựa trên cơ sở bản tuyên bố năm 1956. Lãnh đạo hai nước thể hiện rõ quyết tâm sẽ có tiến bộ trong vấn đề tranh chấp chủ quyền trong năm 2019.

Mới đây ông Abe tỏ rõ quyết tâm sẽ chấm dứt việc tranh chấp lãnh thổ với Nga bằng tuyên bố ngày 7-1 nhân chuyến quê tại thành phố Nagato thuộc Yamaguchi và viếng mộ thân phụ. Ông nói: “Tôi đã thề trước phần mộ tổ tiên là mỗi ngày đều nỗ lực và hoàn thành trách nhiệm công vụ của mình. Tôi hứa sẽ làm tất cả để có chuyển biến (trong cuộc đàm phán với Nga về các đảo Kuril) và đặt dấu chấm kết thúc cho vấn đề này”.

Tuy nhiên, gần đây, quan hệ Nhật-Nga xấu đi rõ rệt. Việc Nga thông báo xây dựng một số doanh trại trên quần đảo Kuril khiến Nhật khó chịu. Về phần mình, Điện Kremlin bực tức về những tuyên bố mới đây của Thủ tướng Nhật, hứa hẹn sẽ có thay đổi chủ quyền tại quần đảo nói trên.

Truyền thông Nhật Bản gần đây đưa tin về việc mời Mỹ tới một số hòn đảo trên như một sức ép trong đàm phán hòa bình với Nga. Hãng thông tấn Kyodo ngày 9-1 dẫn lời ông Katsuyuki Kawai, cố vấn đặc biệt về đối ngoại của Thủ tướng Shinzo Abe, cho biết Nhật Bản đang trông cậy vào sự hỗ trợ của Mỹ trong việc ký kết hiệp ước hòa bình với Nga. Cùng ngày, Trung tướng Jerry P. Martinez, chỉ huy quân đội Hoa Kỳ tại Nhật Bản cho biết Mỹ hiện không có kế hoạch triển khai lực lượng quân sự ở Nam quần đảo Kuril nếu Nga chuyển giao lại cho phía Nhật Bản.

Trả lời câu hỏi về những lo ngại của Nga nhằm đảm bảo an ninh quốc gia liên quan đến các cuộc đàm phán giữa Moscow và Tokyo về hiệp ước hòa bình và yêu sách lãnh thổ từ Nhật Bản, tướng Martinez bày tỏ hy vọng cuộc đối thoại giữa Thủ tướng Shinzo Abe và Tổng thống Vladimir Putin sẽ mang lại hiệu quả kiến tạo, “giúp hai bên tìm ra phương cách giải quyết tốt nhất cho vấn đề mang tính lịch sử lâu dài này”.

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Diễn đàn Kinh tế phương Đông.
Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Diễn đàn Kinh tế phương Đông.

Một năm trước, ông Shinzo Abe đã phát biểu tại phiên điều trần trước Quốc hội rằng Điều lệ thứ 6 trong hiệp ước an ninh Mỹ-Nhật không có nghĩa là, theo yêu cầu từ phía quân đội Mỹ, Hoa Kỳ có thể đặt căn cứ quân sự ở bất cứ đâu. Tất cả phải có sự đồng ý của Nhật Bản.

Việc lôi kéo Mỹ vào cuộc đàm phán hòa bình giữa Nga và Nhật Bản khiến giới chuyên gia Nga lo sợ. Theo họ, Tokyo muốn dựa vào Washington để tăng sức ép với Nga trong đàm phán coi chừng phản tác dụng. Khi đó, mọi mong muốn ký hiệp ước hòa bình giữa Nga và Nhật Bản có nguy cơ bị chôn vùi.

Sau động thái này, ngày 11-1, Bộ Ngoại giao Nga nêu điều kiện cốt lõi. Theo đó, Bộ Ngoại giao Nga kêu gọi Nhật Bản thừa nhận toàn bộ kết quả của Thế chiến 2, “bao gồm cả chủ quyền của đất nước chúng tôi đối với các đảo Nam Kuril”.

Trước đó, trong cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình Asahi, Thủ tướng Shinzo Abe nói rằng Tokyo sẽ giành lại Nam Kuril. Tuy nhiên, ông lưu ý rằng việc chuyển giao đảo sẽ không tính đến khả năng trục xuất người Nga khỏi lãnh thổ này. Ông Abe cũng nhấn mạnh Chính phủ Nhật Bản có kế hoạch đề nghị Nga từ bỏ các yêu sách bồi thường lẫn nhau liên quan đến 4 hòn đảo thuộc quần đảo Kuril, nơi Tokyo mong muốn giành được.

Bộ Ngoại giao Nga đã triệu tập Đại sứ Nhật Bản Toehisa Kodzuki sau những tuyên bố này. Thứ trưởng Ngoại giao Nga Igor Morgulov lưu ý rằng những tuyên bố như vậy đã làm sai lệch bản chất các thỏa thuận giữa Moscow và Tokyo vì bản tuyên bố năm 1956 giữa Nhật Bản và Nga chỉ nêu việc Moscow hoàn trả lại Shikotan và Habomai, 2 trong số 4 hòn đảo mà cả Nhật Bản lẫn Nga cùng khẳng định chủ quyền.

Để đạt được một hiệp ước hòa bình với Nga, Tokyo và Moscow bắt buộc phải san bằng bất đồng về tranh chấp chủ quyền trong khu vực quần đảo Kuril. Nhưng, căn cứ trên bản tuyên bố 1956, cùng những điều kiện mà Nga vừa nêu xem ra khó có khả năng Nga sẽ trả cả 4 hòn đảo tranh chấp cho Nhật. Nếu khả năng xảy ra thì cùng lắm Moscow chỉ trả cho Tokyo 2 đảo Shikotan và Habomai. Nhưng, liệu người Nhật có chấp thuận? Ngoài ý chí chính trị của lãnh đạo, vấn đề chủ quyền lãnh thổ còn phụ thuộc vào sự đồng thuận của người dân.

Nga và Nhật Bản chưa ký một hiệp ước hòa bình nào trong hơn 70 năm qua và như thế có nghĩa là hai nước vẫn trong tình trạng chiến tranh. Tokyo yêu cầu Nga phải trả lại các đảo Iturup, Kounachir, Chikotan và Habomai (thuộc quần đảo mà Nga gọi là Kuril) thì mới chấp nhận ký hiệp ước hòa bình. Nhưng Moscow cho rằng quần đảo Kuril ở miền Nam nước Nga đã được gắn liền với thời Liên Xô sau khi kết thúc Thế chiến 2 và chủ quyền của Nga đối với các vùng lãnh thổ này là không thể chối cãi.

Giữa những bế tắc giữa hai bên trong đàm phán về tranh chấp lãnh thổ, các chuyên gia Nga nhắc lại tuyên bố của Tổng thống Putin đã nói với Thủ tướng Abe tại Diễn đàn Kinh tế phương Đông ngày 12-9-2018: “Tôi có ý này: chúng ta hãy ký kết một hiệp ước hòa bình nhưng không phải ngay lập tức mà từ nay tới cuối năm 2019. Không có điều kiện tiên quyết gì cả”.

Theo ông Putin, hai nước vẫn sẽ tiếp tục giải quyết các vấn đề tranh chấp lãnh thổ sau khi đã ký hiệp ước. “Tôi cho rằng hiệp ước hòa bình sẽ tạo thuận lợi cho việc giải quyết tất cả các vấn đề mà chúng ta không thể chấm dứt trong 70 năm qua”, Tổng thống Nga nói thêm.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?