Không chỉ đối tượng xấu lợi dụng sự thiếu hiểu biết, nhận thức hạn chế của một số con em đồng bào để mồi chài, lôi kéo vào ma túy mà nhiều người được ăn học tử tế ở vùng sơn cước này cũng sa đà vào ma túy để rồi vướng vào vòng lao lý.
Cung cấp ma túy cho công nhân thủy điện
Những ngày giáp Tết Nguyên đán 2023, chúng tôi vượt đại ngàn Trường Sơn đến với các bản, làng ở huyện biên giới A Lưới. Trò chuyện với các già làng, người dân mới cảm nhận được sự lo lắng của họ ở nơi vốn một thời yên bình, hiền hòa. Khoảng gần 10 năm trước, đối tượng nghiện ma túy ở một số tỉnh, thành phía Bắc được người thân chọn A Lưới để giúp họ đoạn tuyệt với ma túy. Thế nhưng, vài năm trở lại đây, từ khi có các công trình thủy điện, nhiều dự án xây dựng mọc lên. Không chỉ người Kinh mà nhiều con em là đồng bào dân tộc thiểu số cũng phạm tội mua bán, vận chuyển ma túy.
Trong số các đối tượng đã bị bắt vì buôn bán ma túy, người dân địa phương không khỏi tiếc nuối khi nhắc tới Lâm Quang Trung (SN 1985, trú ở thị trấn A Lưới) nguyên là giáo viên Trường THPT Hương Lâm đang thụ án 15 năm tù về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”. Một người thân của Trung cho biết, trong một lần đi nhậu với nhóm bạn trẻ, Trung đã được một người bạn cho “cắn” thử ma túy. Sau lần đó, Trung trở về nhà và thấy trong người khó chịu như thèm khát một thứ gì đó. Rồi, Trung lại tiếp tục tìm gặp người bạn xin một chút “bột trắng” để làm dịu cơn thèm khát. Từ đó, Trung trở thành đối tượng nghiện ma túy. Là người có trình độ, Trung biết được tác hại của ma túy nên nhiều lần tự hứa với lòng, không làm bạn với “làn khói trắng” nhưng rồi không dứt được. Từ đồng lương giáo viên hàng tháng cho đến thu nhập từ những công việc làm thêm của Trung cũng không đủ thấm cho việc “chích choác” hàng ngày. Để có tiền, Trung đi buôn ma túy.
Giữa năm 2015, Trung gom 275 triệu đồng rồi sang Lào mua ma túy đem về vừa sử dụng vừa bán cho các con nghiện nhằm kiếm lời. Khi đang vận chuyển hơn 2.000 viên ma túy tổng hợp hiệu WY và hơn 90 gam ma túy đá từ tỉnh Sê Kông (Lào) quay trở về Việt Nam, Trung bị lực lượng chức năng bắt quả tang. Tại cơ quan Công an, Trung khai đã nhiều lần xuất cảnh sang Lào mua ma túy về bán cho các tụ điểm ma túy ở huyện A Lưới và Quảng Trị.
Cuối năm 2017, trên địa bàn huyện miền núi A Lưới rộ lên tình trạng trộm cắp tài sản. Qua các công tác nghiệp vụ, lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công tỉnh Thừa Thiên-Huế phát hiện đối tượng nghiện và sử dụng ma túy trên địa bàn huyện phát sinh nhiều dù chỉ thời gian ngắn. Theo nhận định của cơ quan Công an, khi các tỉnh phía Bắc đang đấu tranh mạnh với tội phạm ma túy thì loại tội phạm này lại chọn các tỉnh miền Trung, trong đó có Thừa Thiên-Huế để ẩn náu. Từ đó, Ban Giám đốc Công an tỉnh Thừa Thiên-Huế yêu cầu lực lượng phòng chống ma túy phải tập trung đấu tranh mạnh với loại tội phạm này, nhất là ở vùng cửa khẩu, biên giới.
Sau nhiều ngày rà soát địa bàn biên giới Việt-Lào, các trinh sát của Phòng CSĐT tội phạm về ma túy Công an Thừa Thiên-Huế phát hiện Trần Thị Thanh (SN 1975, quê Thanh Hóa, trú thôn Ka Cú, xã Hồng Vân, huyện A Lưới) cùng 2 con trai chuyên cung cấp heroin cho các con nghiện trên địa bàn và công nhân đang làm các công trình thủy điện ở A Lưới. Để tránh sự phát hiện của lực lượng chức năng, Thanh nuôi 4 con chó rất hung dữ và luôn được thả trước cổng nhà. Căn nhà của đối tượng nằm ở địa hình hiểm trở, được xây như một lô cốt, tường rào rất cao, biệt lập hoàn toàn với bên ngoài.
Để triệt phá tụ điểm này, Phòng CSĐT tội phạm về ma túy đã lập chuyên án đấu tranh, phối hợp với Bộ đội biên phòng tỉnh Thừa Thiên-Huế và Công an huyện A Lưới đột kích vào nhà Trần Thị Thanh khi đối tượng đang bán heroin cho con nghiện. Khám xét tại chỗ, cơ quan công an thu giữ hàng trăm tép ma túy. Khi bị bắt giữ, Thanh cùng với 2 con trai chống đối, đe dọa lực lượng thực thi nhiệm vụ. Trước hành vi hung hãn của các đối tượng, lực lượng vây bắt phải nổ súng để trấn áp. Qua đấu tranh khai thác, Trần Thị Thanh khai nhiều lần mua heroin từ Thanh Hóa, Lao Bảo (Quảng Trị) hoặc từ Lào rồi đưa về huyện A Lưới, phân nhỏ bán cho các đối tượng nghiện ma túy là người địa phương và công nhân thủy điện sử dụng.
Nỗi lo ma túy tràn về bản
Trong số hàng chục vụ án ma túy mà lực lượng CSĐT tội phạm về ma túy Công an tỉnh Thừa Thiên- Huế, Công an huyện A Lưới và Bộ đội biên phòng tỉnh Thừa Thiên-Huế triệt phá thời gian qua, có nhiều vụ án được các đối tượng thực hiện vào thời điểm giáp Tết. Bởi, theo nhận định của cơ quan Công an, thời điểm gần Tết nhu cầu sử dụng của đối tượng sử dụng tăng cao nên các đối tượng đã bất chấp pháp luật. Giáp Tết năm ngoái, cơ quan Công an đã triệt phá nhiều vụ ma túy trên địa bàn này. Điển hình như vụ bắt 3 đối tượng vào tháng 12/2021 là Lê Phúc Tuấn (SN 2002, ngụ tại xã Hồng Vân, huyện A Lưới); A Ka Lac và Hồ Văn Ninh (cùng SN 2002, ngụ xã Đakrông, tỉnh Quảng Trị) vận chuyển 1.987 viên ma túy tổng hợp.
Hay trước đó, trên đèo Pe Ke tuyến đường Hồ Chí Minh thuộc địa phận xã Hồng Thủy, Công an huyện A Lưới bắt 3 đối tượng gồm: Hồ Văn Bằng (SN 2000); Hồ Văn Tin (SN 2001) và Hồ Văn Đình (SN 2000) vận chuyển 1.978 viên ma túy tổng hợp. Ngày 12/11/2021, tại Km 320+700 đường Hồ Chí Minh, đoạn đèo Pe Ke bắt quả tang đối tượng Hồ Thị Bình (SN 1993, trú tại thôn A Năm, xã Hồng Vân, huyện A Lưới) vận chuyển 400 viên hồng phiến.
Một trinh sát Đội CSĐT tội phạm về ma túy Công an huyện A Lưới cho biết, thời gian qua để tuyên truyền tác hại của ma túy tới người dân, chính quyền địa phương và lực lượng Công an đều phải lồng ghép với các cuộc họp dân vào buổi tối vì ban ngày người dân ở các bản làng vào rừng làm ăn. Tuy nhiên, việc tuyên truyền cực kỳ khó khăn do đối tượng mà cơ quan chức năng muốn tác động lại không đến mà chỉ có người già và trẻ em, nên phải phối hợp với các già làng, trưởng bản đến nói chuyện với từng thanh niên trong xã về tội phạm ma túy cũng như các loại tội phạm khác…. Thượng tá Lại Phước Lợi, Trưởng Công an huyện A Lưới cho biết, chính quyền huyện A Lưới cũng đã trả kinh phí thêm cho lực lượng dân phòng của từng tổ, từng cụm dân cư để theo dõi sát tệ nạn ma túy trên địa bàn. Thời gian qua, Công an huyện tập trung đánh mạnh vào tội phạm ma túy, quyết tâm triệt xóa các đường dây, ổ, nhóm ma túy trên địa bàn và đi qua địa bàn. Đặc biệt, Công an huyện tăng cường tuần tra, nhất là tuyến đường Hồ Chí Minh; đồng thời tăng cường trinh sát đến các xã biên giới Việt-Lào, đặc biệt là xã biên giới Hồng Thủy tiếp giáp với tỉnh Quảng Trị, cung đường được nhận định tội phạm ma túy sẽ đi qua.
Theo Đại tá Nguyễn Thanh Tuấn, Giám đốc Công an tỉnh Thừa Thiên-Huế, việc đấu tranh với tội phạm ma túy là một thách thức đối với lực lượng Công an. Đặc biệt là từ khi thay đổi chính sách pháp luật, người sử dụng ma túy không được xem là tội phạm mà là người bệnh, thậm chí xã hội phải quan tâm đến đối tượng này. Từ đó, dẫn đến tính răn đe đối với người sử dụng ma túy giảm đi rất nhiều. Theo Đại tá Nguyễn Thanh Tuấn, thời gian qua, Ban Giám đốc Công an tỉnh đã kiên quyết “lớn đánh lớn”, “bé đánh bé”, không “câu nhử” … Trong năm 2022, Công an tỉnh đã xử lý gần 200 vụ ma túy, trong đó có vụ tang vật thu được hơn 5 kg ma túy. Mặc dù tang số ma túy thu được trong các vụ án so với các tỉnh ở phía Bắc là ít nhưng với một địa bàn vốn yên bình như Thừa Thiên- Huế thì đây là thực trạng rất lo ngại.
Ngăn chặn ma túy từ xa 
Nỗi ám ảnh ma túy ở “xã xuất ngoại” 
