Lối thoát nào cho xung đột Trung Đông?

Đã bước qua tuần đầu tiên, cuộc chiến giữa liên quân Mỹ - Israel với Iran vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Những đợt oanh kích qua lại bằng máy bay, tên lửa và UAV giữa hai bên khiến khu vực Trung Đông rực lửa.

Tham mưu trưởng quân đội Israel, tướng Eyal Zamir cho biết Israel đang chuyển sang “giai đoạn tiếp theo” của cuộc chiến với Iran sau khi thực hiện 2.500 cuộc tấn công với hơn 6.000 vũ khí. “Chúng tôi còn nhiều bất ngờ phía trước”, tướng Eyal Zamir cho biết.

Giai đoạn tiếp theo đang chứng kiến quân đội Israel (IDF) mở chiến dịch tập kích vào khu ngoại ô phía Nam thủ đô Beirut của Lebanon nhằm vào các trụ sở làm việc, nơi trú ẩn của các lãnh đạo lực lượng Hezbollah - đồng minh của Iran.

1_image001.jpg -0
Khói bốc lên sau loạt vụ nổ ở Tehran (Iran), ngày 1/3/2026. Ảnh: Fatemeh Bahrami/Anadolu via Getty Images.

Trong khi đó, Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết Mỹ đang triển khai “một số năng lực mới” trong cuộc chiến với Iran. Ông giải thích rằng Mỹ không chỉ sử dụng vũ khí đắt tiền để đánh chặn những chiếc UAV tương đối rẻ tiền.

“Nếu tôi nhìn lại vài năm trước, bạn còn nhớ trước đây người ta thường nói, ‘chúng ta bắn hạ một chiếc UAV 50.000 USD bằng một quả tên lửa 2 triệu USD’. Ngày nay, chúng ta dành nhiều thời gian để bắn hạ những chiếc UAV 100.000 USD bằng vũ khí 10.000 USD”, ông nói với các phóng viên hôm 5/3 trong một cuộc họp báo tại Bộ Tư lệnh Trung tâm. Ông cũng cho biết máy bay không người lái tấn công LUCAS, một hệ thống mà Mỹ phát triển sau khi thu giữ và phân tích ngược kỹ thuật các máy bay không người lái của Iran, đã trở nên “không thể thiếu”.

Có dấu hiệu cuộc chiến đã lan rộng ra ngoài khu vực khi một chiếc UAV được cho là phóng đi từ Iran đã đánh trúng nhà ga một sân bay ở gần biên giới Iran và Azerbaijan khiến 2 người bị thương và một chiếc UAV khác rơi gần một trường học trong khu vực. Ngay sau đó, một quả tên lửa cũng được cho là bắn từ Iran đã bay đến không phận Thổ Nhĩ Kỳ và bị đánh chặn. Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên khối NATO cho nên sự cố này gây lo ngại sẽ lôi kéo khối NATO tham gia cuộc chiến. Tuy nhiên, Tổng thư ký NATO Mark Rutte ngay lập tức lên tiếng bác bỏ khả năng kích hoạt Điều 5 của Hiệp ước NATO và sẽ không bị lôi kéo vào cuộc chiến.

Cùng với loạt tên lửa mới bắn vào Israel hằng đêm, Iran tiếp tục tấn công các quốc gia Vùng Vịnh láng giềng, vốn được trang bị vũ khí và hệ thống phòng không của Mỹ. Tên lửa đã bắn trúng một nhà máy lọc dầu ở Bahrain hôm 5/3, theo một thông cáo báo chí của chính phủ và video được đăng tải trên mạng xã hội. Và, hôm qua, Iran đã phóng UAV tấn công một trung tâm dữ liệu của Amazon ở Bahrain, theo một hãng thông tấn nhà nước đưa tin. UAV của Iran cũng đã nhắm mục tiêu vào 2 cơ sở của Amazon ở Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).

Sau 7 ngày chiến sự, hơn 200 mục tiêu ở Iran cũng như hàng trăm mục tiêu ở Israel, các cơ sở quân sự, ngoại giao của Mỹ ở Trung Đông đã bị đánh trúng, trong đó có Hạm đội 5 của Mỹ đóng tại Bahrain, Al Udeid ở Qatar - căn cứ đồn trú lớn nhất của Mỹ tại Trung Đông, là nơi đặt các đơn vị tiền phương, không quân và đặc nhiệm thuộc Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan phụ trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông. Cơ sở này được bảo vệ bởi lưới phòng không đa tầng, trong đó có những tổ hợp Patriot của Mỹ và Qatar. Đặc biệt, một cơ sở của CIA trong khu vực cũng đã bị đánh trúng.

Israel được trang bị hệ thống phòng không hiện đại, với mạng lưới đánh chặn nhiều tầng, nhiều lớp. Thế nhưng, mạng lưới đánh chặn này vẫn để lọt nhiều quả tên lửa hiện đại của Iran, đặc biệt là tên lửa đạn đạo và siêu vượt âm lần đầu tiên được Tehran triển khai.

Số thương vong sau 7 ngày chiến sự đã vượt qua con số nghìn người, trong đó Bộ Ngoại giao Iran cho biết có 1.230 người tử vong ở Iran, trong đó có nhiều phụ nữ và trẻ em, hàng chục người chết ở Lebanon và hàng chục người ở Israel và các quốc gia còn lại, đặc biệt là 6 lính Mỹ tại căn cứ ở Kuwait tử vong trong vụ tấn công bằng máy bay không người lái của Iran hôm 1/3.

1.jpg -0
Trực thăng MH-60R Sea Hawk của Hải quân Mỹ hạ xuống boong hàng không mẫu hạm USS Abraham Lincoln, khi chiến hạm lớp Nimitz này hoạt động trên Ấn Độ Dương. Ảnh: US Navy.

Vừa đánh bằng tên lửa, Mỹ và Israel cũng triển khai cả đòn tâm lý chiến. Tổng thống Mỹ Trump hôm 5/3 đã liên tục kêu gọi các nhà ngoại giao Iran nộp đơn xin tị nạn và hứa sẽ giải quyết; đồng thời, ông cũng tuyên bố sẽ miễn trừ hình phạt đối với quân đội và cảnh sát Iran nếu họ đầu hàng. Phát biểu tại Nhà Trắng, ông Trump đã kêu gọi quân đội Iran đầu hàng và người dân Iran nổi dậy lật đổ chính quyền thần quyền đã lãnh đạo đất nước kể từ cuộc cách mạng Hồi giáo năm 1979.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nhắc lại rằng người dân Iran không nên biểu tình trong bối cảnh chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel chống lại Iran, nhưng nói rằng sẽ có “một thời điểm” khi Tổng thống Trump hoặc người dân Iran sẽ quyết định “đã đến lúc nắm bắt lợi thế” và nổi dậy chống lại chính phủ.

Phản ứng của cộng đồng quốc tế đối với cuộc chiến là rất dè dặt và thận trọng. Châu Âu đã tỏ ra rất dè dặt khi Tổng thống Mỹ Trump yêu cầu tham gia cuộc chiến tấn công Iran. Tây Ban Nha đã từ chối thẳng, trong khi các quốc gia đồng minh thân cận như Pháp, Đức, Anh,... thận trọng trong việc cho phép Mỹ sử dụng các sân bay, căn cứ quân sự cho mục đích phòng thủ, không tấn công.

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Italy Guido Crosetto hôm 5/3 tuyên bố rằng quyết định tấn công Iran của Mỹ và Israel là “nằm ngoài các quy tắc của luật pháp quốc tế”, trong khi Italy đóng cửa Đại sứ quán tại Tehran và gửi vũ khí phòng thủ đến vùng Vịnh Ba Tư. Nhiều nghị sĩ đối lập Italy đã cáo buộc Mỹ và Israel vi phạm các quy tắc quốc tế về chiến tranh.

Bộ Ngoại giao Nga cho biết, trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Iran Abbas Araghchi hôm 3/3, Ngoại trưởng Sergei Lavrov đã kêu gọi giảm leo thang chiến tranh ở Trung Đông. Cuộc điện đàm diễn ra sau khi Tổng thống Vladimir Putin đồng ý chuyển đến Tehran những lo ngại về an ninh của một số quốc gia Vùng Vịnh, những nước đã hứng chịu các cuộc tấn công trả đũa của Iran trong những ngày gần đây.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iran gây ra hiệu ứng khốc liệt với kinh tế thế giới, việc Washington và Tehran cùng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hôm 8/4 là “khoảng thở” quý giá cho toàn cầu. Đứng sau sự kiện này không phải những cường quốc phương Tây hay các nước Vùng Vịnh giàu có, mà là Pakistan - quốc gia đã khéo léo sử dụng vị thế đặc thù để kết nối hai đối thủ.