Liệu Mỹ có khai chiến vì đồng minh?

Việc hai cơ sở dầu mỏ của Arab Saudi bị tấn công cuối tuần trước đang trở thành ngòi nổ thổi bùng những căng thẳng giữa Mỹ và Iran. Nếu như Tổng thống Donald Trump tuyên bố đã sẵn sàng cho phương án trả đũa Iran thay cho đồng minh Arab Saudi thì những đồng minh của Mỹ ở Vùng Vịnh, bao gồm cả Arab Saudi, không một nước nào sẵn sàng khai chiến với Iran.

Ngày  17-9, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã bay sang Arab Saudi để thảo luận một biện pháp chung trả đũa vụ tấn công các trung tâm lọc dầu của Arab Saudi hôm Thứ bảy tuần trước. Trong khi đó từ Washington, Phó Tổng thống Mỹ cũng xác nhận mục tiêu này, nhắc lại quan điểm của Tổng thống Donald Trump là “không muốn chiến tranh nhưng Mỹ đã sẵn sàng”.

Trong cuộc hội đàm với Thái tử Mohamed Ben Salman tại thành phố cảng Jeddah, Ngoại trưởng Mỹ tuyên bố đây là “một vụ tấn công của Iran, với những loại vũ khí của Iran. Houthi ở Yemen không có các loại thiết bị này”.

Cùng lúc từ Los Angeles, Tổng thống Mỹ tiếp tục tung đòn chiến tranh cân não. Sáng 18-9, ông Trump thông báo “sẽ có một loạt biện pháp mới trừng phạt Iran” hàm ý không dùng vũ lực. Thế nhưng, vài giờ sau, ông khẳng định là mọi phương án đang được xem xét. Có nhiều phương án trong đó có phương án cuối cùng. Tổng thống Mỹ tuyên bố như trên khi được báo chí đặt câu hỏi về cách trả đũa Iran.

Các mảnh vỡ tên lửa được Arab Saudi công bố trong cuộc họp báo về vụ tấn công nhằm vào hai nhà máy dầu.
Các mảnh vỡ tên lửa được Arab Saudi công bố trong cuộc họp báo về vụ tấn công nhằm vào hai nhà máy dầu.

Trong cuộc họp báo công bố kết luận chính thức, Bộ Quốc phòng Arab Saudi đã trưng bày các mảnh vỡ của “máy bay không người lái” và “tên lửa hành trình”. Theo phát ngôn viên Bộ Quốc phòng, tổng cộng có 18 máy bay không người lái và 7 tên lửa hành trình đã được phóng vào hai cơ sở dầu khí của Arab Saudi từ một nơi không phải là Yemen, nằm ở phía Nam. Tuy nhiên, phát ngôn viên nói trên không cáo buộc trực tiếp Iran đã tiến hành các vụ tấn công đó.

Câu hỏi đặt ra là ngay cả khi có bằng chứng cáo buộc Tehran trong tay, liệu Mỹ và Arab Saudi có phát động cuộc chiến quân sự nhằm vào Iran? Theo ý kiến chung của các chuyên gia phân tích quốc tế, một giải pháp quân sự, oanh kích ồ ạt Iran, được xem là “ít có xác suất” xảy ra.

Về phần Tổng thống Donald Trump, ông từng tuyên bố trên Twitter là Mỹ “sẵn sàng trả đũa” nhưng sau đó lại nói lửng lơ: “Tôi không muốn can dự vào các cuộc xung đột mới nhưng đôi khi cần phải làm thế”. Rõ ràng là chủ nhân Nhà Trắng đã bắn đi những tín hiệu trái ngược nhau về vấn đề Iran, khiến người ta phải đặt nghi vấn về chiến lược của ông trước vấn đề này.

Chủ tịch Hội đồng Quan hệ đối ngoại Mỹ Richard Haass, được hãng tin AFP trích dẫn, đánh giá: “Chúng ta không chỉ tỏ ra mơ hồ về chiến tranh ở Trung Đông liên quan đến các vụ tấn công vào cơ sở dầu mỏ của Arab Saudi mà còn mơ hồ về chính sách ngoại giao liên quan đến Mỹ”.

Ông Richard Haass lấy làm tiếc: “Tổng thống cáo buộc Iran mà không đưa ra bằng chứng, phủ nhận tin cho rằng ông sẵn sàng cho các cuộc thảo luận vô điều kiện với Iran và vẫn không có những mục tiêu rõ ràng về Iran”.

Câu hỏi được đặt ra bây giờ là: sau nhiều tháng căng thẳng giữa Washington và Tehran, ông Trump có ra tay hành động hay không, cuộc đấu khẩu sẽ biến thành leo thang quân sự? Hay là ngược lại: sau khi có những tuyên bố mang tính đe dọa, Tổng thống Trump cuối cùng sẽ chọn con đường ngoại giao, nay nhân vật diều hâu, hiếu chiến như John Bolton không còn trong ê-kíp của ông nữa?

Đối với ông Ben Rhodes, nguyên là cố vấn thân cận của cựu Tổng thống Barack Obama, những gì xảy ra trong tuần này cho thấy là chiến lược của Tổng thống Trump về Iran đã thất bại. Chiến lược đó là rút khỏi hiệp định hạt nhân 2015, để cho Arab Saudi toàn quyền hành động trong cuộc chiến tại Yemen, tăng cường trừng phạt và liên tiếp đe dọa Tehran.

Ngoại trưởng Mỹ Pompeo đến Arab Saudi để bàn giải pháp đối phó sau vụ hai trung tâm dầu mỏ chiến lược của đồng minh Riyadh bị tấn công.
Ngoại trưởng Mỹ Pompeo đến Arab Saudi để bàn giải pháp đối phó sau vụ hai trung tâm dầu mỏ chiến lược của đồng minh Riyadh bị tấn công.

Trên mạng Twitter, ông Ben Rhodes nhấn mạnh: “Chính sách thảm hại của ông Trump đã đặt chúng ta bên bờ một cuộc chiến tranh còn rộng lớn hơn”. Ông cảnh báo rằng một cuộc can thiệp quân sự của Mỹ sẽ có những hậu quả không lường trước được. Tóm lại, một lần nữa, ông Trump lại rơi vào thế bị dày vò giữa hai tâm trạng trái ngược: thích làm người hùng nhưng e ngại động binh.

Trong khi Mỹ đã vậy, bản thân Arab Saudi và các đồng minh khác của nước này và của Mỹ ở Trung Đông cũng do dự. Trong bài “Thái tử Mohammed Ben Salman bất lực”, nhật báo Le Monde của Pháp đưa ra một số lý do. Trước hết, theo một nhà báo Arab Saudi giấu tên, vương quốc của ông đã bị vố đau, thế mà không có phản ứng bởi vì Thái tử Mohammed Ben Salman lâm vào thế “đơn thương độc mã” đối diện với Iran.

Ngoài thái độ do dự của Mỹ, Arab Saudi cũng mất điểm tựa ở đồng minh thân cận nhất là Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất. Từ sau loạt tàu dầu bị tấn công ở vịnh Ba Tư, Abou Dhabi không tích cực ủng hộ chính sách “gây áp lực tối đa” của trục Washington-Riyadh.

Nước Pháp, đồng minh quan trọng khác của Arab Saudi, đang đóng vai trò trung gian hòa giải Mỹ-Iran, cũng chọn thái độ thận trọng. Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian ngày 19-9 đánh giá “tương đối không khả tín” thông tin cho rằng vụ tấn công vào các cơ sở lọc dầu của Arab Saudi là do phiến quân Houthi ở Yemen tiến hành, như lực lượng này đã tuyên bố.

Cho dù Tổng thống Pháp Macron gọi điện ủng hộ Arab Saudi nhưng theo nhà phân tích Yasmine Farouk, Viện Nghiên cứu Carnegie, thì không một nước nào sẵn sàng khai chiến với Iran. Riyadh vừa lúng túng về chiến lược vừa không được hậu thuẫn chính trị quốc tế. Mặc khác, trả đũa bằng quân sự sẽ đưa cả khu vực vào một cuộc xung đột không lối thoát và thế giới rơi vào cuộc khủng hoảng năng lượng tương tự như năm 1979 vì cuộc cách mạng Iran và chiến tranh Iran-Iraq.

Có vẻ như là không thể gây chiến tranh với Iran, rạng sáng 20-9, liên quân do Arab Saudi dẫn đầu thực hiện chiến dịch quân sự nhằm vào các mục tiêu quân sự của phiến quân Houthi ở Hodeidah, miền Bắc Yemen, phá hủy 4 địa điểm lắp ráp xuồng tự sát không người lái và thủy lôi, kênh truyền hình Ekhbariya của Chính phủ Arab Saudi cho biết.

Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres ngày 18-9 thông báo là các chuyên gia của Liên Hiệp Quốc đã lên đường đến Arab Saudi điều tra về các vụ tấn công. Theo lời ông Guterres, các chuyên gia này có thẩm quyền điều tra chiếu theo nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc về hiệp định hạt nhân Iran 2015. Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc cũng cảnh báo về những hậu quả tàn khốc nếu khủng hoảng tiếp tục leo thang.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.