Liên minh quân sự AUKUS chọc giận đồng minh?

Liên minh quân sự giữa 3 nước Anh - Mỹ - Australia (viết tắt là AUKUS) vừa chính thức được khai sinh nhằm mục tiêu “đối phó Trung Quốc”. Tuy nhiên, dư luận cho rằng liên minh này không chỉ tạo ra nguy cơ gây bất ổn định trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương, mà còn khiến nhiều đồng minh không hài lòng vì cảm thấy mình bị đối xử xa lạ, rẻ rúng.

Liên minh “đối phó” với Trung Quốc?

Việc thành lập liên minh AUKUS đã được công bố trong một thông báo chung phát đi tại cuộc họp trực tuyến qua cầu truyền hình giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden, Thủ tướng Anh Boris Johnson và Thủ tướng Australia Scott Morrison hôm 15-9.

Thủ tướng Australia Scott Morrison cho biết, 3 quốc gia sẽ cử các đội công tác phối hợp để lập một kế hoạch chung trong 18 tháng tới để lắp ráp hạm đội tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân mới của Australia, sẽ được đóng tại thành phố cảng Adelaide của Australia. Dự án sẽ đưa Australia trở thành quốc gia thứ 7 trên thế giới có tàu ngầm chạy bằng lò phản ứng hạt nhân.

Mặc dù lãnh đạo 3 nước không đề cập gì đến Trung Quốc trong phát biểu của mình nhưng dư luận chung trong giới quan sát đều nhìn thấy rõ rằng liên minh AUKUS là một thực thể ra đời không vì mục đích gì khác hơn là nhằm “ứng phó với chủ nghĩa bành trướng của Trung Quốc trong khu vực, đặc biệt là tại Biển Đông và vấn đề Đài Loan”, theo hãng thông tấn AP của Mỹ. Phát biểu với báo chí ngay trước cuộc họp của lãnh đạo 3 nước, giới chức Mỹ cũng úp mở vấn đề này khi cho rằng liên minh được thành lập “nhằm duy trì và nâng cao khả năng răn đe”.

Liên minh quân sự AUKUS chọc giận đồng minh? -0
Cuộc họp trực tuyến công bố thành lập Liên minh AUKUS.

Đối với những người am hiểu về Chiến tranh Lạnh, họ không xa lạ gì với cái tên viết tắt của liên minh: AUKUS. Cái tên này nghe có vẻ rất giống một cái tên liên minh khác ra đời cách đây 75 năm, vào thời điểm bắt đầu Chiến tranh Lạnh. Đó là liên minh thỏa thuận chia sẻ tình báo mang mật danh UKUSA - bao gồm 5 quốc gia Anh, Mỹ, Canada, Australia và New Zealand, sau này được biết đến với cái tên “Ngũ nhãn” (Five Eyes). Tài liệu về thỏa thuận thành lập liên minh này công bố vào tháng 6-2020 được đánh giá là một trong những tài liệu quan trọng nhất của Chiến tranh Lạnh, đã tiết lộ “một trong những nền tảng của mối quan hệ đặc biệt mà Anh và Mỹ vẫn duy trì đến ngày nay”.

Nhưng, không giống như thỏa thuận UKUSA, liên minh AUKUS có khía cạnh an ninh và công nghệ phát triển cao. Nó xảy ra vào thời điểm nhiều nước phương Tây đang điều chỉnh lại quan hệ của họ với Trung Quốc. Cho đến những năm gần đây, Australia đã nhấn mạnh vào chiến lược “bảo hiểm rủi ro” trong việc điều hướng các động lực đang thay đổi trong khu vực. Canberra đã tự rút khỏi Quad, một liên minh chiến lược với Nhật Bản, Mỹ và Ấn Độ.

Đồng minh không hài lòng

Phản ứng của giới chính trị tại các quốc gia liên quan có khác nhau nhưng đều có xu hướng không đồng tình với liên minh AUKUS. Trung Quốc lẽ đương nhiên chống lại liên minh này, cũng như bất kỳ liên minh chiến lược nào trước đây do Mỹ khởi xướng trong khu vực. Trong một tuyên bố với báo chí hôm 16-9, Bắc Kinh cho rằng các nước liên minh AUKUS có nguy cơ tự đánh mất giá trị, tự làm phương hại đến lợi ích của mình và làm cho tình hình trong khu vực căng thẳng thêm. Dali Yang, một chuyên gia về chính sách đối ngoại của Trung Quốc tại Đại học Chicago cho biết: “Bắc Kinh đang cố gắng củng cố mối quan hệ của mình với các nước khác, với hy vọng rằng họ có thể giữ thái độ trung lập nhất có thể khi đạt được các thỏa thuận như vậy”.

Tức giận hơn hết có lẽ là Pháp, một đồng minh quan trọng của Anh, Mỹ, Australia. Trước AUKUS, Pháp và Australia đã ký thỏa thuận mua bán tàu ngầm vào năm 2016. Tuy nhiên, với AUKUS, việc mua bán tàu ngầm giữa hai nước bị hủy bỏ, vì điều khoản quan trọng đầu tiên trong thỏa thuận thành lập liên minh AUKUS là Mỹ sẽ cung cấp tàu ngầm hạt nhân cho Australia và giúp nước này xây dựng căn cứ tàu ngầm. Đây sẽ là một trong những dự án phức tạp, kéo dài hàng thập niên và đòi hỏi công nghệ tiên tiến nhất. Một quan chức cấp cao của Mỹ đã mô tả thỏa thuận này là “một quyết định cơ bản, ràng buộc Australia với Mỹ và Anh trong nhiều thế hệ”.

Tuy nhiên, thỏa thuận đó cũng chính là trở ngại đối với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, không chỉ về mặt tài chính mà còn cả về ngoại giao. Nước Pháp đã nỗ lực trong nhiều năm để đảm bảo mối quan hệ đối tác với Australia và tăng cường sự hiện diện chiến lược của nước này ở khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương. Phát biểu trên đài phát thanh France Info hôm 16-9, Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian bày tỏ sự tức giận, cho rằng thỏa thuận mua bán tàu ngầm hạt nhân giữa Mỹ và Australia là một “cú đâm sau lưng đồng minh. Chúng tôi thiết lập mối quan hệ tin cậy với Australia và sự tin tưởng này đã bị phản bội”.

Không chỉ Pháp, New Zealand và Canada cũng là những đồng minh quan trọng không có mặt trong thỏa thuận liên minh AUKUS. Hai quốc gia thành viên liên minh Ngũ nhãn này có những điểm tương đồng trong định hướng đối với Bắc Kinh, tránh đưa ra những tuyên bố mạnh mẽ nhằm hạn chế đối đầu với Trung Quốc. Riêng đối với New Zealand, việc Australia tham gia liên minh AUKUS càng khiến quan hệ hai nước trở nên xa cách hơn.

Liệu cuối cùng, sáng kiến AUKUS có thành công hay không vẫn còn là một câu hỏi bỏ ngỏ. Xét cho cùng, nhiệm kỳ tổng thống 4 năm của ông Trump đã cho các đối tác của Mỹ thấy các sáng kiến đa phương có thể “lóe sáng” trong một sớm một chiều với việc thay đổi quyền lực ở Washington. Nhưng, nếu sáng kiến này tồn tại, nó có thể cho thấy hình dạng của một chiến lược an ninh Ấn Độ - Thái Bình Dương có thể có trong tương lai khi Biden hợp nhất các đồng minh và đối tác để giải quyết “các mối đe dọa của thế kỷ 21”, chuyên gia Yuka Kobayashi thuộc Trường Nghiên cứu phương Đông và châu Phi ở London cho biết.

Trương Hùng

Các tin khác

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Những cuộc trao đổi giữa Pakistan và Kuwait về khả năng mở rộng hợp tác quốc phòng cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong cấu trúc an ninh khu vực: các quốc gia Vùng Vịnh đang chủ động đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào các trụ cột truyền thống và từng bước nâng cao năng lực tự chủ, trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động và thách thức phi truyền thống ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột giữa Mỹ và Iran đã chuyển từ giai đoạn ăn miếng trả miếng âm ỉ sang một diễn biến giống như chiến tranh toàn diện. Ngày 20/7 là ngày thứ 10 liên tiếp Mỹ tấn công các mục tiêu ở Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng những đòn tấn công các mục tiêu Mỹ trong khu vực.

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Trước sức ép an ninh phi truyền thống và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, Nhật Bản đẩy nhanh kế hoạch lập cơ quan tình báo quốc gia tập trung đầu tiên sau Thế chiến II, nhằm nâng cấp năng lực phòng vệ, siết kiểm soát gián điệp và chủ động ứng phó các thách thức an ninh thế hệ mới.

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang mở rộng điều tra hàng loạt vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua hình thức ký kết hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ xảy ra tại nhiều doanh nghiệp du lịch trên địa bàn. Đến nay, gần 280 bị can đã bị khởi tố. Đằng sau vụ án là bi kịch của hàng ngàn nạn nhân lớn tuổi bị bòn rút đến đồng lương hưu cuối cùng, và cũng là cái giá đắt mà nhiều người trẻ có học thức phải trả khi tiếp tay cho tội phạm vì miếng bánh “hoa hồng” hậu hĩnh...

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham chính thức trở thành Thủ tướng mới của Anh hôm 20/7, thay thế ông Keir Starmer. Trong bài phát biểu nhận chức, ông cam kết mang lại hy vọng cho người dân và thách thức một nền văn hóa chính trị và mô hình kinh tế mà ông cho rằng “không hoạt động hiệu quả đối với người dân bình thường”.

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

Chuỗi sự kiện đặc biệt Gala “Tổ quốc bình yên” diễn ra từ ngày 11 đến ngày 14/6 tại TP Hồ Chí Minh, với điểm nhấn triển lãm “80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên” đã để lại nhiều ấn tượng đặc sắc. Với 5 khu trưng bày, tái hiện chặng đường gần một thế kỷ của lực lượng An ninh nhân dân (ANND) dưới lá cờ vẻ vang của Đảng thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật, công nghệ hiện đại, đã trở thành tâm điểm thu hút đông đảo quần chúng nhân dân và du khách…

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

World Cup là sự kiện thể thao lớn nhất thế giới được đông đảo người hâm mộ quan tâm, theo dõi. Lợi dụng sự kiện này, các đối tượng tội phạm đã tổ chức, lôi kéo người dân tham gia đánh bạc, cá độ bóng đá dưới nhiều hình thức chung chi trực tiếp hoặc thông qua các ứng dụng trực tuyến và mạng xã hội. Hoạt động cờ bạc này không chỉ gây mất an ninh, trật tự, phát sinh tội phạm, mà còn đẩy nhiều con bạc vào cảnh nợ nần chồng chất, kinh tế gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt, đặc biệt là tại các vùng nông thôn, biên giới...

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Dù bận rộn với công việc chuyên môn nhưng niềm đam mê tiếng Anh và mong muốn được lan tỏa, kết nối với nhiều cán bộ công an các đơn vị, địa phương, cũng như những người lớn tuổi, chị đã thành lập câu lạc bộ (CLB) tiếng Anh online để giao lưu, kết nối, là nơi thực hành tiếng Anh cho chính mình và nhiều cán bộ, chiến sĩ khác. CLB ra đời trở thành cầu nối tinh thần, giúp nhiều người tự tin với việc học giao tiếp bằng tiếng Anh, đặc biệt là người lớn tuổi.

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Mỗi chuyến thăm của nguyên thủ các nước tới Việt Nam, mỗi chuyến công tác nước ngoài của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều là thời khắc mà cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Cảnh vệ bước vào trận tuyến thầm lặng và cam go.

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Để nắm tình hình và phối hợp đấu tranh ngăn chặn âm mưu phục hồi tổ chức của bọn phản động FULRO, các trinh sát thuộc Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh Gia Lai và công an các xã phía Tây trên địa bàn tỉnh thường xuyên bám địa bàn, thực hiện tốt phương châm “Bốn cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng lao động, cùng nói tiếng đồng bào) với nhân dân.

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi căn bản trong công tác quản lý xuất nhập cảnh tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an. Những kết quả đạt được đã khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an trong việc ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác bảo vệ an ninh quốc gia, quản lý xuất nhập cảnh và cải cách hành chính.

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Đêm muộn. Trụ sở Cục An ninh điều tra, Bộ Công an vẫn sáng đèn. Trong phòng làm việc, các điều tra viên miệt mài bên hồ sơ với những chứng cứ và sơ đồ chuyên án. Ngoài hành lang, những cuộc điện thoại nối dài xuyên đêm, những bước chân khẩn trương của các tổ công tác chuẩn bị lên đường. Đằng sau ánh đèn ấy là cuộc đấu tranh không tiếng súng nhưng cam go, quyết liệt để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ sự bình yên của nhân dân và sự phát triển của đất nước.

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Không còn là những nguy cơ bên lề, các thách thức an ninh phi truyền thống đang tác động trực tiếp tới ổn định quốc gia và trật tự toàn cầu. Từ môi trường, chuỗi cung ứng đến không gian số, những rủi ro ngày càng liên thông, đòi hỏi cách tiếp cận ứng phó tổng thể và bền vững hơn.

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Vĩnh Long là địa bàn có đồng bào dân tộc Khmer chiếm hơn 10% dân số toàn tỉnh. Cùng với sự đa dạng về tín ngưỡng, tôn giáo và đời sống văn hóa phong phú, đây là nền tảng quan trọng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động luôn tìm cách lợi dụng những vấn đề dân tộc, tôn giáo để tuyên truyền xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đoàn kết dân tộc.

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Hải Phòng đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ với những cơ chế, chính sách đặc thù, những dự án chiến lược mang tầm quốc gia và dòng vốn đầu tư liên tục đổ về thành phố Cảng. Cùng với cơ hội là những thách thức mới đối với công tác bảo đảm an ninh kinh tế (ANKT). Trên mặt trận không tiếng súng ấy, Phòng An ninh Kinh tế (PA04) Công an thành phố Hải Phòng chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm, từ xa, bảo vệ vững chắc nền tảng an ninh cho sự phát triển nhanh và bền vững của thành phố.