Liên minh quân sự AUKUS chọc giận đồng minh?

Liên minh quân sự giữa 3 nước Anh - Mỹ - Australia (viết tắt là AUKUS) vừa chính thức được khai sinh nhằm mục tiêu “đối phó Trung Quốc”. Tuy nhiên, dư luận cho rằng liên minh này không chỉ tạo ra nguy cơ gây bất ổn định trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương, mà còn khiến nhiều đồng minh không hài lòng vì cảm thấy mình bị đối xử xa lạ, rẻ rúng.

Liên minh “đối phó” với Trung Quốc?

Việc thành lập liên minh AUKUS đã được công bố trong một thông báo chung phát đi tại cuộc họp trực tuyến qua cầu truyền hình giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden, Thủ tướng Anh Boris Johnson và Thủ tướng Australia Scott Morrison hôm 15-9.

Thủ tướng Australia Scott Morrison cho biết, 3 quốc gia sẽ cử các đội công tác phối hợp để lập một kế hoạch chung trong 18 tháng tới để lắp ráp hạm đội tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân mới của Australia, sẽ được đóng tại thành phố cảng Adelaide của Australia. Dự án sẽ đưa Australia trở thành quốc gia thứ 7 trên thế giới có tàu ngầm chạy bằng lò phản ứng hạt nhân.

Mặc dù lãnh đạo 3 nước không đề cập gì đến Trung Quốc trong phát biểu của mình nhưng dư luận chung trong giới quan sát đều nhìn thấy rõ rằng liên minh AUKUS là một thực thể ra đời không vì mục đích gì khác hơn là nhằm “ứng phó với chủ nghĩa bành trướng của Trung Quốc trong khu vực, đặc biệt là tại Biển Đông và vấn đề Đài Loan”, theo hãng thông tấn AP của Mỹ. Phát biểu với báo chí ngay trước cuộc họp của lãnh đạo 3 nước, giới chức Mỹ cũng úp mở vấn đề này khi cho rằng liên minh được thành lập “nhằm duy trì và nâng cao khả năng răn đe”.

Liên minh quân sự AUKUS chọc giận đồng minh? -0
Cuộc họp trực tuyến công bố thành lập Liên minh AUKUS.

Đối với những người am hiểu về Chiến tranh Lạnh, họ không xa lạ gì với cái tên viết tắt của liên minh: AUKUS. Cái tên này nghe có vẻ rất giống một cái tên liên minh khác ra đời cách đây 75 năm, vào thời điểm bắt đầu Chiến tranh Lạnh. Đó là liên minh thỏa thuận chia sẻ tình báo mang mật danh UKUSA - bao gồm 5 quốc gia Anh, Mỹ, Canada, Australia và New Zealand, sau này được biết đến với cái tên “Ngũ nhãn” (Five Eyes). Tài liệu về thỏa thuận thành lập liên minh này công bố vào tháng 6-2020 được đánh giá là một trong những tài liệu quan trọng nhất của Chiến tranh Lạnh, đã tiết lộ “một trong những nền tảng của mối quan hệ đặc biệt mà Anh và Mỹ vẫn duy trì đến ngày nay”.

Nhưng, không giống như thỏa thuận UKUSA, liên minh AUKUS có khía cạnh an ninh và công nghệ phát triển cao. Nó xảy ra vào thời điểm nhiều nước phương Tây đang điều chỉnh lại quan hệ của họ với Trung Quốc. Cho đến những năm gần đây, Australia đã nhấn mạnh vào chiến lược “bảo hiểm rủi ro” trong việc điều hướng các động lực đang thay đổi trong khu vực. Canberra đã tự rút khỏi Quad, một liên minh chiến lược với Nhật Bản, Mỹ và Ấn Độ.

Đồng minh không hài lòng

Phản ứng của giới chính trị tại các quốc gia liên quan có khác nhau nhưng đều có xu hướng không đồng tình với liên minh AUKUS. Trung Quốc lẽ đương nhiên chống lại liên minh này, cũng như bất kỳ liên minh chiến lược nào trước đây do Mỹ khởi xướng trong khu vực. Trong một tuyên bố với báo chí hôm 16-9, Bắc Kinh cho rằng các nước liên minh AUKUS có nguy cơ tự đánh mất giá trị, tự làm phương hại đến lợi ích của mình và làm cho tình hình trong khu vực căng thẳng thêm. Dali Yang, một chuyên gia về chính sách đối ngoại của Trung Quốc tại Đại học Chicago cho biết: “Bắc Kinh đang cố gắng củng cố mối quan hệ của mình với các nước khác, với hy vọng rằng họ có thể giữ thái độ trung lập nhất có thể khi đạt được các thỏa thuận như vậy”.

Tức giận hơn hết có lẽ là Pháp, một đồng minh quan trọng của Anh, Mỹ, Australia. Trước AUKUS, Pháp và Australia đã ký thỏa thuận mua bán tàu ngầm vào năm 2016. Tuy nhiên, với AUKUS, việc mua bán tàu ngầm giữa hai nước bị hủy bỏ, vì điều khoản quan trọng đầu tiên trong thỏa thuận thành lập liên minh AUKUS là Mỹ sẽ cung cấp tàu ngầm hạt nhân cho Australia và giúp nước này xây dựng căn cứ tàu ngầm. Đây sẽ là một trong những dự án phức tạp, kéo dài hàng thập niên và đòi hỏi công nghệ tiên tiến nhất. Một quan chức cấp cao của Mỹ đã mô tả thỏa thuận này là “một quyết định cơ bản, ràng buộc Australia với Mỹ và Anh trong nhiều thế hệ”.

Tuy nhiên, thỏa thuận đó cũng chính là trở ngại đối với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, không chỉ về mặt tài chính mà còn cả về ngoại giao. Nước Pháp đã nỗ lực trong nhiều năm để đảm bảo mối quan hệ đối tác với Australia và tăng cường sự hiện diện chiến lược của nước này ở khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương. Phát biểu trên đài phát thanh France Info hôm 16-9, Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian bày tỏ sự tức giận, cho rằng thỏa thuận mua bán tàu ngầm hạt nhân giữa Mỹ và Australia là một “cú đâm sau lưng đồng minh. Chúng tôi thiết lập mối quan hệ tin cậy với Australia và sự tin tưởng này đã bị phản bội”.

Không chỉ Pháp, New Zealand và Canada cũng là những đồng minh quan trọng không có mặt trong thỏa thuận liên minh AUKUS. Hai quốc gia thành viên liên minh Ngũ nhãn này có những điểm tương đồng trong định hướng đối với Bắc Kinh, tránh đưa ra những tuyên bố mạnh mẽ nhằm hạn chế đối đầu với Trung Quốc. Riêng đối với New Zealand, việc Australia tham gia liên minh AUKUS càng khiến quan hệ hai nước trở nên xa cách hơn.

Liệu cuối cùng, sáng kiến AUKUS có thành công hay không vẫn còn là một câu hỏi bỏ ngỏ. Xét cho cùng, nhiệm kỳ tổng thống 4 năm của ông Trump đã cho các đối tác của Mỹ thấy các sáng kiến đa phương có thể “lóe sáng” trong một sớm một chiều với việc thay đổi quyền lực ở Washington. Nhưng, nếu sáng kiến này tồn tại, nó có thể cho thấy hình dạng của một chiến lược an ninh Ấn Độ - Thái Bình Dương có thể có trong tương lai khi Biden hợp nhất các đồng minh và đối tác để giải quyết “các mối đe dọa của thế kỷ 21”, chuyên gia Yuka Kobayashi thuộc Trường Nghiên cứu phương Đông và châu Phi ở London cho biết.

Trương Hùng

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.