Liên Hợp Quốc báo động tình trạng thiếu nước toàn cầu

Tổng thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Antonio Guterres kêu gọi các nước giải quyết vấn đề tiêu thụ nước quá mức, các ngành công nghiệp tiêu tốn quá nhiều nước và khủng hoảng khí hậu. Lời kêu gọi được đưa ra tại một hội nghị toàn cầu về nước lần đầu tiên được tổ chức tại thành phố New York, Mỹ, khai mạc hôm 22/3.

Tại hội nghị, LHQ đã kêu gọi các quốc gia hợp tác với nhau cùng hành động, nếu không sẽ phải đối mặt với nạn đói, xung đột và di cư bắt buộc do tình trạng khan hiếm nước ngày càng trầm trọng. Ông Guterres cho biết: “Chúng ta đang rút cạn nguồn sống của nhân loại thông qua việc tiêu thụ nước quá mức và sử dụng nước không bền vững, đồng thời nước cũng bị bốc hơi do tình trạng nóng lên toàn cầu”. Ông cho rằng các chính phủ “phải xây dựng và thực hiện các kế hoạch đảm bảo việc tiếp cận nước công bằng cho tất cả mọi người đồng thời bảo tồn nguồn tài nguyên quý giá này”.

Liên Hợp Quốc báo động tình trạng thiếu nước toàn cầu -0
Người dân chờ lấy nước tại một điểm cung cấp ở New Delhi, Ấn Độ.

Theo báo cáo của LHQ, 1/4 dân số thế giới vẫn không được tiếp cận với nước uống an toàn trong khi một nửa thiếu điều kiện vệ sinh cơ bản, và mặc dù có một số tiến bộ trong những năm gần đây, cuộc khủng hoảng khí hậu đang khiến tình hình trở nên tồi tệ hơn.

Tiếp cận nguồn nước uống sạch và vệ sinh là một trong 17 mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) được LHQ đưa ra vào năm 2015, bên cạnh xóa đói giảm nghèo, bình đẳng giới và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Với tốc độ đầu tư và ý chí chính trị hiện nay, khả năng tiếp cận nước và vệ sinh môi trường (SDG6) sẽ không đạt được mục tiêu vào năm 2030. Với tốc độ này, chỉ 37% người dân ở châu Phi cận Sahara sẽ có nước được quản lý an toàn vào năm 2030. Khả năng tiếp cận ở các quốc gia giàu nhất cũng không đồng đều, với các hộ gia đình người Mỹ bản địa có khả năng sống mà không có hệ thống ống nước cơ bản cao gấp 19 lần so với người Mỹ da trắng. Theo một phân tích của tổ chức WaterAid, để đạt mục tiêu tiếp cận nước sạch và vệ sinh vào năm 2030, thế giới cần phải tăng đầu tư gấp 3 lần, lên ít nhất 200 tỷ USD một năm. Tuy nhiên, cho đến nay chính phủ các quốc gia đã không làm tốt việc tổng hợp tình hình để đưa quyết sách suối cùng.

Hội nghị nước của LHQ diễn ra vào thời điểm khủng hoảng liên quan đến nước chưa từng có: Hiện tượng nóng lên toàn cầu đang gây ra hạn hán và lũ lụt ngày càng nghiêm trọng; công nghiệp nông nghiệp, khai khoáng, nhiên liệu hóa thạch, xi măng và các ngành công nghiệp khác đang sử dụng và gây ô nhiễm nguồn nước ngày càng khan hiếm; và tỉ lệ tăng 10% di cư bắt buộc trên toàn cầu có liên quan đến tình trạng thiếu nước. Hạn hán ở phía Tây nước Mỹ và châu Âu đã chứng minh cuộc khủng hoảng khí hậu đang đe dọa khả năng tiếp cận nguồn nước ở các quốc gia và cộng đồng mà cho đến gần đây vẫn coi nước là điều hiển nhiên. Trong một tuyên bố, Nhà Trắng cho biết Mỹ sẽ công bố một loạt cam kết lên tới 49 tỷ USD cho Chương trình hành động vì nước nhưng có rất ít chi tiết ngoài 700 triệu USD (từ gói viện trợ đã công bố trước đó) để giúp 22 nước ưu tiên.

Về vấn đề tài chính, các đại biểu từ các quốc gia dễ bị tổn thương do biến đổi khí hậu đã trình bày những mất mát và thiệt hại đối với sinh kế, đất đai, văn hóa và cuộc sống đang phải gánh chịu do mực nước biển dâng cao, nhiễm mặn nước ngầm, hạn hán, triều cường và lượng mưa bất thường, như một phần của mối quan hệ giữa nước và di cư bắt buộc. Ở Bangladesh, chính phủ đang xây dựng các thị trấn mới để di chuyển các cộng đồng ven biển. Quan chức Tuvalu cho biết một số khu vực đã không thể ở được buộc người dân phải di dời. “Chúng tôi không muốn rời khỏi hoặc rời khỏi đất nước, vì vậy chúng tôi cần sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế trước những mất mát và thiệt hại”.

Hội nghị về nước kéo dài 3 ngày bao gồm gần một trăm sự kiện bên lề với ít nhất 8.000 đại biểu dự kiến sẽ trực tiếp tham dự. Nhưng, khả năng tiếp cận hội nghị của LHQ cũng không bình đẳng. Những người ủng hộ công lý về nước đã cảnh báo về việc các công ty đa quốc gia, trong đó có Bayer, Unilever, Cargill và Coca Cola, nắm bắt được chương trình nghị sự về nước của LHQ. Trong khi đó, các đại diện từ các cộng đồng tiền tuyến đã bị từ chối tiếp cận do các vấn đề về thị thực và tài trợ. Detlef Stammer từ Tổ chức Khí tượng Thế giới đã chỉ trích diễn giả của Diageo, công ty đồ uống toàn cầu bán rượu whisky Johnny Walker và Guinness, sau khi cô ấy đưa ra trường hợp kinh doanh đầu tư vào WASH và tiết kiệm nước. 40 trong số 200 địa điểm toàn cầu của Diageo đang hoạt động ở những nơi căng thẳng về nước.

Việc tư nhân hóa các dịch vụ cấp nước và vệ sinh đang diễn ra trên khắp thế giới và được thúc đẩy bởi nhiều chính phủ và ngân hàng phát triển. Osward Chanda, giám đốc phụ trách phát triển nước và vệ sinh tại Ngân hàng Phát triển châu Phi, cho biết: “Khu vực tư nhân không phải là giải pháp cho mọi vấn đề của chúng ta nhưng họ có nguồn lực và chuyên môn có thể tạo ra sự khác biệt”. Nhưng, tại một sự kiện đồng thời do Diễn đàn nước của nhân dân tổ chức, Meera Karunananthan từ Dự án Hành tinh xanh ở Canada cho biết việc nhấn mạnh vào việc khu vực tư nhân tham gia cung cấp nước sạch và vệ sinh là điều “đáng báo động” và đã bỏ qua nhiều năm nghiên cứu về những hậu quả có hại của tư nhân hóa từ khắp nơi trên thế giới.

Hôm 21/3, Pedro Arrojo, báo cáo viên đặc biệt của LHQ về quyền con người đối với nước, đã cho công bố “Tuyên ngôn về công lý nước”, trong đó lập luận rằng tiếp cận với nước và vệ sinh là quyền cơ bản của con người và các nhu cầu cá nhân và sinh hoạt phải được ưu tiên hơn sử dụng công nghiệp và thu lợi nhuận.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iran gây ra hiệu ứng khốc liệt với kinh tế thế giới, việc Washington và Tehran cùng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hôm 8/4 là “khoảng thở” quý giá cho toàn cầu. Đứng sau sự kiện này không phải những cường quốc phương Tây hay các nước Vùng Vịnh giàu có, mà là Pakistan - quốc gia đã khéo léo sử dụng vị thế đặc thù để kết nối hai đối thủ.