Liên Hiệp Quốc buộc Anh giao trả quần đảo Chagos

Với đa số áp đảo trong cuộc bỏ phiếu tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc hôm 22-5, các nước thành viên đã buộc nước Anh phải giao trả quần đảo Chagos cho đảo quốc Mauritius. Liệu nước Anh sẽ tuân thủ nghị quyết của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc hay sẽ lại tìm cách né tránh thực thi?

Lại thêm một nghị quyết của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc (LHQ) vừa được thông qua với 116 phiếu thuận, 6 phiếu chống, đặt nước Anh vào thế bị cô lập về mặt ngoại giao quốc tế trong vấn đề chủ quyền của quần đảo Chagos, một chuỗi đảo trên Ấn Độ Dương, trong đó đảo lớn nhất Diego Garcia có diện tích 30 kilômét vuông là nơi đặt căn cứ quân sự của Mỹ trong Ấn Độ Dương. Đây là lần thứ hai Đại hội đồng LHQ thông qua nghị quyết bất lợi cho nước Anh về vấn đề quần đảo Chagos.

Tháng 6-2017, Đại hội đồng LHQ cũng từng thông qua nghị quyết với 94 phiếu thuận và 15 phiếu chống, 65 nước bỏ phiếu trắng. Nghị quyết không mang tính ràng buộc pháp lý nhưng là động thái làm cơ sở yêu cầu Tòa án Công lý Quốc tế ra một phán quyết về chủ quyền quần đảo Chagos.

Các quốc gia bỏ phiếu ủng hộ Anh bao gồm Mỹ, Israel, Hungary, Australia và Maldives. Trong số 56 nước bỏ phiếu trắng lần này có Pháp, Đức, Hà Lan, Bồ Đào Nha, Ba Lan và Romania. So với lần bỏ phiếu năm 2017, số nước bỏ phiếu trắng ít hơn, đồng thời một số quốc gia từng bỏ phiếu trắng đã chuyển sang bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết, đặc biệt là một số quốc gia trong EU như Tây Ban Nha, Hy Lạp, Áo, Ireland.

Đại diện ngoại giao của các nước này cho rằng việc họ chuyển sang ủng hộ Mauritius không phải vì thay đổi lập trường chính trị chống lại Anh mà vì vấn đề quan trọng hơn hiện nay, đó là phi thực dân hóa các vùng lãnh thổ trên thế giới, giao trả chúng lại cho các quốc gia có chủ quyền quản lý.

Quần đảo Chagos vốn thuộc chủ quyền của quốc đảo Mauritius, trước đây là thuộc địa của Hà Lan, đến đầu thế kỷ 19 bị đế quốc Anh dùng vũ lực chiếm đóng và gọi đây là lãnh thổ Anh trong Ấn Độ Dương (BIOT). Năm 1965, tức 3 năm trước khi buộc phải công nhận nền độc lập cho Mauritius, nước Anh đã lợi dụng quyền bảo hộ để chia tách quần đảo Chagos ra khỏi Mauritius, cho nên sau khi Mauritius giành độc lập, Chagos vẫn nằm dưới quyền cai quản của nước Anh.

Các bồn nhiên liệu tại căn cứ quân sự của Mỹ trên đảo Diego Garcia.
Các bồn nhiên liệu tại căn cứ quân sự của Mỹ trên đảo Diego Garcia.

Từ đó, tranh cãi giữa Anh và Mauritius xoay quanh vấn đề quẩn đảo Chagos ngày càng trở nên gay gắt do người Anh luôn viện mọi lý do, lý lẽ theo phía mình để trì hoãn giao trả quần đảo Chagos. Mặc dù Chính phủ Anh thời điểm đó đã trả cho Chính phủ Mauritius khoản tiền trị giá 4 triệu bảng nhưng Port Louis khẳng định hành động của nước Anh tách Chagos ra khỏi Mauritius để tiếp tục chiếm đóng đã vi phạm Nghị quyết 1514 của LHQ thông qua vào năm 1960, trong đó nghiêm cấm chia tách các thuộc địa trước khi trao trả độc lập cho họ.

Chưa hết, sau khi Mauritius giành độc lập, phần lớn người dân sống trên quần đảo Chagos, chủ yếu là người ở đảo Diego Garcia, bị di dời khỏi quê hương mình để lấy hòn đảo cho nước Mỹ thuê lập căn cứ quân sự vào năm 1971.

Nước Anh từng hứa sẽ trao trả quần đảo Chagos cho Mauritius nhưng không đưa ra ngày tháng cụ thể nào. Năm 2015, Mauritius đã kiện Anh ra Tòa Trọng tài Thường trực tại La Haye và Tòa ra phán quyết nước Anh đã sử dụng những thủ đoạn phi pháp để chiếm đóng và sau đó là duy trì sự kiểm soát quần đảo Chagos.

Sau nghị quyết của Đại hội đồng LHQ tháng 6-2017, vụ việc tiếp tục được đưa ra Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) để thực hiện bước tham vấn trước khi có những động thái tiếp theo.

Đến tháng 2-2019, ICJ đã ban hành ý kiến tư vấn, trong đó kêu gọi nước Anh từ bỏ việc kiểm soát quần đảo Chagos. Nghị quyết của Đại hội đồng LHQ thông qua ngày 22-5 vừa qua là bước tiếp theo trong lộ trình nhằm buộc nước Anh trao trả quần đảo Chagos cho Mauritius, với thời hạn đặt ra là 6 tháng để Anh rút khỏi quần đảo Chagos.

Tuy nhiên, các nhà ngoại giao tại LHQ cho rằng do nghị quyết của Đại hội đồng LHQ không có tính ràng buộc pháp lý, cũng không có tác động mang tính cưỡng chế thực hiện, cho nên họ không chắc Chính phủ Anh sẽ nghiêm túc thực hiện.

Mặc dù vậy, Nghị quyết với tỉ lệ phiếu áp đảo tại Đại hội đồng LHQ cũng đã và sẽ tạo ra những tổn thất về mặt chính trị, ngoại giao cho nước Anh trên trường quốc tế. Trước hết, sự ủng hộ dành cho nước Anh đã giảm mạnh kể từ lần bỏ phiếu năm 2017, đồng thời nó cũng khiến nhiều nước đặt lại vấn đề về tư cách ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an của nước Anh.

Cách đây 2 năm, vụ việc quần đảo Chagos đã khiến nước Anh bị mất ghế thành viên ICJ. Giờ đây, Mauritius tiếp tục chuẩn bị đề nghị xem xét tư cách ủy viên Ủy ban Cá hồi đại dương Ấn Độ Dương.

Do vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng của đảo Diego Garcia, Mỹ đã hết lòng ủng hộ và hậu thuẫn nước Anh trong cuộc đấu chủ quyền với Mauritius. Washington đã vận động quyết liệt tại diễn đàn LHQ cũng như trong các cuộc hội đàm, thương thảo song phương với nhiều quốc gia thành viên LHQ để giúp Anh biện hộ cho việc chiếm đóng quần đảo Chagos.

Tuy nhiên, kết quả cuộc bỏ phiếu tại Đại hội đồng LHQ đã cho thấy chiến dịch vận động của cả Mỹ và Anh đều thất bại. Các lý lẽ được đưa ra trong thảo luận, như việc Anh duy trì kiểm soát quần đảo Chagos và cho Mỹ thuê căn cứ Diego Garcia vì lợi ích an ninh chung của khu vực đã không thể đứng vững trước các chứng lý từ phía ngược lại, trong đó quan trọng nhất là việc Mỹ từng 2 lần sử dụng căn cứ Diego Garcia làm điểm luân chuyển tù nhân đầy tai tiếng trong cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu hậu 11-9.

Trương Hùng (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.