Liên Hiệp Quốc buộc Anh giao trả quần đảo Chagos

Với đa số áp đảo trong cuộc bỏ phiếu tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc hôm 22-5, các nước thành viên đã buộc nước Anh phải giao trả quần đảo Chagos cho đảo quốc Mauritius. Liệu nước Anh sẽ tuân thủ nghị quyết của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc hay sẽ lại tìm cách né tránh thực thi?

Lại thêm một nghị quyết của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc (LHQ) vừa được thông qua với 116 phiếu thuận, 6 phiếu chống, đặt nước Anh vào thế bị cô lập về mặt ngoại giao quốc tế trong vấn đề chủ quyền của quần đảo Chagos, một chuỗi đảo trên Ấn Độ Dương, trong đó đảo lớn nhất Diego Garcia có diện tích 30 kilômét vuông là nơi đặt căn cứ quân sự của Mỹ trong Ấn Độ Dương. Đây là lần thứ hai Đại hội đồng LHQ thông qua nghị quyết bất lợi cho nước Anh về vấn đề quần đảo Chagos.

Tháng 6-2017, Đại hội đồng LHQ cũng từng thông qua nghị quyết với 94 phiếu thuận và 15 phiếu chống, 65 nước bỏ phiếu trắng. Nghị quyết không mang tính ràng buộc pháp lý nhưng là động thái làm cơ sở yêu cầu Tòa án Công lý Quốc tế ra một phán quyết về chủ quyền quần đảo Chagos.

Các quốc gia bỏ phiếu ủng hộ Anh bao gồm Mỹ, Israel, Hungary, Australia và Maldives. Trong số 56 nước bỏ phiếu trắng lần này có Pháp, Đức, Hà Lan, Bồ Đào Nha, Ba Lan và Romania. So với lần bỏ phiếu năm 2017, số nước bỏ phiếu trắng ít hơn, đồng thời một số quốc gia từng bỏ phiếu trắng đã chuyển sang bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết, đặc biệt là một số quốc gia trong EU như Tây Ban Nha, Hy Lạp, Áo, Ireland.

Đại diện ngoại giao của các nước này cho rằng việc họ chuyển sang ủng hộ Mauritius không phải vì thay đổi lập trường chính trị chống lại Anh mà vì vấn đề quan trọng hơn hiện nay, đó là phi thực dân hóa các vùng lãnh thổ trên thế giới, giao trả chúng lại cho các quốc gia có chủ quyền quản lý.

Quần đảo Chagos vốn thuộc chủ quyền của quốc đảo Mauritius, trước đây là thuộc địa của Hà Lan, đến đầu thế kỷ 19 bị đế quốc Anh dùng vũ lực chiếm đóng và gọi đây là lãnh thổ Anh trong Ấn Độ Dương (BIOT). Năm 1965, tức 3 năm trước khi buộc phải công nhận nền độc lập cho Mauritius, nước Anh đã lợi dụng quyền bảo hộ để chia tách quần đảo Chagos ra khỏi Mauritius, cho nên sau khi Mauritius giành độc lập, Chagos vẫn nằm dưới quyền cai quản của nước Anh.

Các bồn nhiên liệu tại căn cứ quân sự của Mỹ trên đảo Diego Garcia.
Các bồn nhiên liệu tại căn cứ quân sự của Mỹ trên đảo Diego Garcia.

Từ đó, tranh cãi giữa Anh và Mauritius xoay quanh vấn đề quẩn đảo Chagos ngày càng trở nên gay gắt do người Anh luôn viện mọi lý do, lý lẽ theo phía mình để trì hoãn giao trả quần đảo Chagos. Mặc dù Chính phủ Anh thời điểm đó đã trả cho Chính phủ Mauritius khoản tiền trị giá 4 triệu bảng nhưng Port Louis khẳng định hành động của nước Anh tách Chagos ra khỏi Mauritius để tiếp tục chiếm đóng đã vi phạm Nghị quyết 1514 của LHQ thông qua vào năm 1960, trong đó nghiêm cấm chia tách các thuộc địa trước khi trao trả độc lập cho họ.

Chưa hết, sau khi Mauritius giành độc lập, phần lớn người dân sống trên quần đảo Chagos, chủ yếu là người ở đảo Diego Garcia, bị di dời khỏi quê hương mình để lấy hòn đảo cho nước Mỹ thuê lập căn cứ quân sự vào năm 1971.

Nước Anh từng hứa sẽ trao trả quần đảo Chagos cho Mauritius nhưng không đưa ra ngày tháng cụ thể nào. Năm 2015, Mauritius đã kiện Anh ra Tòa Trọng tài Thường trực tại La Haye và Tòa ra phán quyết nước Anh đã sử dụng những thủ đoạn phi pháp để chiếm đóng và sau đó là duy trì sự kiểm soát quần đảo Chagos.

Sau nghị quyết của Đại hội đồng LHQ tháng 6-2017, vụ việc tiếp tục được đưa ra Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) để thực hiện bước tham vấn trước khi có những động thái tiếp theo.

Đến tháng 2-2019, ICJ đã ban hành ý kiến tư vấn, trong đó kêu gọi nước Anh từ bỏ việc kiểm soát quần đảo Chagos. Nghị quyết của Đại hội đồng LHQ thông qua ngày 22-5 vừa qua là bước tiếp theo trong lộ trình nhằm buộc nước Anh trao trả quần đảo Chagos cho Mauritius, với thời hạn đặt ra là 6 tháng để Anh rút khỏi quần đảo Chagos.

Tuy nhiên, các nhà ngoại giao tại LHQ cho rằng do nghị quyết của Đại hội đồng LHQ không có tính ràng buộc pháp lý, cũng không có tác động mang tính cưỡng chế thực hiện, cho nên họ không chắc Chính phủ Anh sẽ nghiêm túc thực hiện.

Mặc dù vậy, Nghị quyết với tỉ lệ phiếu áp đảo tại Đại hội đồng LHQ cũng đã và sẽ tạo ra những tổn thất về mặt chính trị, ngoại giao cho nước Anh trên trường quốc tế. Trước hết, sự ủng hộ dành cho nước Anh đã giảm mạnh kể từ lần bỏ phiếu năm 2017, đồng thời nó cũng khiến nhiều nước đặt lại vấn đề về tư cách ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an của nước Anh.

Cách đây 2 năm, vụ việc quần đảo Chagos đã khiến nước Anh bị mất ghế thành viên ICJ. Giờ đây, Mauritius tiếp tục chuẩn bị đề nghị xem xét tư cách ủy viên Ủy ban Cá hồi đại dương Ấn Độ Dương.

Do vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng của đảo Diego Garcia, Mỹ đã hết lòng ủng hộ và hậu thuẫn nước Anh trong cuộc đấu chủ quyền với Mauritius. Washington đã vận động quyết liệt tại diễn đàn LHQ cũng như trong các cuộc hội đàm, thương thảo song phương với nhiều quốc gia thành viên LHQ để giúp Anh biện hộ cho việc chiếm đóng quần đảo Chagos.

Tuy nhiên, kết quả cuộc bỏ phiếu tại Đại hội đồng LHQ đã cho thấy chiến dịch vận động của cả Mỹ và Anh đều thất bại. Các lý lẽ được đưa ra trong thảo luận, như việc Anh duy trì kiểm soát quần đảo Chagos và cho Mỹ thuê căn cứ Diego Garcia vì lợi ích an ninh chung của khu vực đã không thể đứng vững trước các chứng lý từ phía ngược lại, trong đó quan trọng nhất là việc Mỹ từng 2 lần sử dụng căn cứ Diego Garcia làm điểm luân chuyển tù nhân đầy tai tiếng trong cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu hậu 11-9.

Trương Hùng (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.