Liên Hiệp Quốc buộc Anh giao trả quần đảo Chagos

Với đa số áp đảo trong cuộc bỏ phiếu tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc hôm 22-5, các nước thành viên đã buộc nước Anh phải giao trả quần đảo Chagos cho đảo quốc Mauritius. Liệu nước Anh sẽ tuân thủ nghị quyết của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc hay sẽ lại tìm cách né tránh thực thi?

Lại thêm một nghị quyết của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc (LHQ) vừa được thông qua với 116 phiếu thuận, 6 phiếu chống, đặt nước Anh vào thế bị cô lập về mặt ngoại giao quốc tế trong vấn đề chủ quyền của quần đảo Chagos, một chuỗi đảo trên Ấn Độ Dương, trong đó đảo lớn nhất Diego Garcia có diện tích 30 kilômét vuông là nơi đặt căn cứ quân sự của Mỹ trong Ấn Độ Dương. Đây là lần thứ hai Đại hội đồng LHQ thông qua nghị quyết bất lợi cho nước Anh về vấn đề quần đảo Chagos.

Tháng 6-2017, Đại hội đồng LHQ cũng từng thông qua nghị quyết với 94 phiếu thuận và 15 phiếu chống, 65 nước bỏ phiếu trắng. Nghị quyết không mang tính ràng buộc pháp lý nhưng là động thái làm cơ sở yêu cầu Tòa án Công lý Quốc tế ra một phán quyết về chủ quyền quần đảo Chagos.

Các quốc gia bỏ phiếu ủng hộ Anh bao gồm Mỹ, Israel, Hungary, Australia và Maldives. Trong số 56 nước bỏ phiếu trắng lần này có Pháp, Đức, Hà Lan, Bồ Đào Nha, Ba Lan và Romania. So với lần bỏ phiếu năm 2017, số nước bỏ phiếu trắng ít hơn, đồng thời một số quốc gia từng bỏ phiếu trắng đã chuyển sang bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết, đặc biệt là một số quốc gia trong EU như Tây Ban Nha, Hy Lạp, Áo, Ireland.

Đại diện ngoại giao của các nước này cho rằng việc họ chuyển sang ủng hộ Mauritius không phải vì thay đổi lập trường chính trị chống lại Anh mà vì vấn đề quan trọng hơn hiện nay, đó là phi thực dân hóa các vùng lãnh thổ trên thế giới, giao trả chúng lại cho các quốc gia có chủ quyền quản lý.

Quần đảo Chagos vốn thuộc chủ quyền của quốc đảo Mauritius, trước đây là thuộc địa của Hà Lan, đến đầu thế kỷ 19 bị đế quốc Anh dùng vũ lực chiếm đóng và gọi đây là lãnh thổ Anh trong Ấn Độ Dương (BIOT). Năm 1965, tức 3 năm trước khi buộc phải công nhận nền độc lập cho Mauritius, nước Anh đã lợi dụng quyền bảo hộ để chia tách quần đảo Chagos ra khỏi Mauritius, cho nên sau khi Mauritius giành độc lập, Chagos vẫn nằm dưới quyền cai quản của nước Anh.

Các bồn nhiên liệu tại căn cứ quân sự của Mỹ trên đảo Diego Garcia.
Các bồn nhiên liệu tại căn cứ quân sự của Mỹ trên đảo Diego Garcia.

Từ đó, tranh cãi giữa Anh và Mauritius xoay quanh vấn đề quẩn đảo Chagos ngày càng trở nên gay gắt do người Anh luôn viện mọi lý do, lý lẽ theo phía mình để trì hoãn giao trả quần đảo Chagos. Mặc dù Chính phủ Anh thời điểm đó đã trả cho Chính phủ Mauritius khoản tiền trị giá 4 triệu bảng nhưng Port Louis khẳng định hành động của nước Anh tách Chagos ra khỏi Mauritius để tiếp tục chiếm đóng đã vi phạm Nghị quyết 1514 của LHQ thông qua vào năm 1960, trong đó nghiêm cấm chia tách các thuộc địa trước khi trao trả độc lập cho họ.

Chưa hết, sau khi Mauritius giành độc lập, phần lớn người dân sống trên quần đảo Chagos, chủ yếu là người ở đảo Diego Garcia, bị di dời khỏi quê hương mình để lấy hòn đảo cho nước Mỹ thuê lập căn cứ quân sự vào năm 1971.

Nước Anh từng hứa sẽ trao trả quần đảo Chagos cho Mauritius nhưng không đưa ra ngày tháng cụ thể nào. Năm 2015, Mauritius đã kiện Anh ra Tòa Trọng tài Thường trực tại La Haye và Tòa ra phán quyết nước Anh đã sử dụng những thủ đoạn phi pháp để chiếm đóng và sau đó là duy trì sự kiểm soát quần đảo Chagos.

Sau nghị quyết của Đại hội đồng LHQ tháng 6-2017, vụ việc tiếp tục được đưa ra Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) để thực hiện bước tham vấn trước khi có những động thái tiếp theo.

Đến tháng 2-2019, ICJ đã ban hành ý kiến tư vấn, trong đó kêu gọi nước Anh từ bỏ việc kiểm soát quần đảo Chagos. Nghị quyết của Đại hội đồng LHQ thông qua ngày 22-5 vừa qua là bước tiếp theo trong lộ trình nhằm buộc nước Anh trao trả quần đảo Chagos cho Mauritius, với thời hạn đặt ra là 6 tháng để Anh rút khỏi quần đảo Chagos.

Tuy nhiên, các nhà ngoại giao tại LHQ cho rằng do nghị quyết của Đại hội đồng LHQ không có tính ràng buộc pháp lý, cũng không có tác động mang tính cưỡng chế thực hiện, cho nên họ không chắc Chính phủ Anh sẽ nghiêm túc thực hiện.

Mặc dù vậy, Nghị quyết với tỉ lệ phiếu áp đảo tại Đại hội đồng LHQ cũng đã và sẽ tạo ra những tổn thất về mặt chính trị, ngoại giao cho nước Anh trên trường quốc tế. Trước hết, sự ủng hộ dành cho nước Anh đã giảm mạnh kể từ lần bỏ phiếu năm 2017, đồng thời nó cũng khiến nhiều nước đặt lại vấn đề về tư cách ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an của nước Anh.

Cách đây 2 năm, vụ việc quần đảo Chagos đã khiến nước Anh bị mất ghế thành viên ICJ. Giờ đây, Mauritius tiếp tục chuẩn bị đề nghị xem xét tư cách ủy viên Ủy ban Cá hồi đại dương Ấn Độ Dương.

Do vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng của đảo Diego Garcia, Mỹ đã hết lòng ủng hộ và hậu thuẫn nước Anh trong cuộc đấu chủ quyền với Mauritius. Washington đã vận động quyết liệt tại diễn đàn LHQ cũng như trong các cuộc hội đàm, thương thảo song phương với nhiều quốc gia thành viên LHQ để giúp Anh biện hộ cho việc chiếm đóng quần đảo Chagos.

Tuy nhiên, kết quả cuộc bỏ phiếu tại Đại hội đồng LHQ đã cho thấy chiến dịch vận động của cả Mỹ và Anh đều thất bại. Các lý lẽ được đưa ra trong thảo luận, như việc Anh duy trì kiểm soát quần đảo Chagos và cho Mỹ thuê căn cứ Diego Garcia vì lợi ích an ninh chung của khu vực đã không thể đứng vững trước các chứng lý từ phía ngược lại, trong đó quan trọng nhất là việc Mỹ từng 2 lần sử dụng căn cứ Diego Garcia làm điểm luân chuyển tù nhân đầy tai tiếng trong cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu hậu 11-9.

Trương Hùng (tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?