Libya trước giờ G

Những bên xung đột tại Libya đã nhất trí tái khởi động các cuộc đàm phán nhằm tìm kiếm một lệnh ngừng bắn. Tuy nhiên, trước đó, trên nhiều mặt trận, cả quân sự lẫn truyền thông và ngoại giao, các bên có ít nhiều dính dáng tới nội chiến ở Libya đều đang tranh thủ thời cơ đề cao vai trò của mình.

Việc nối lại các cuộc đàm phán sẽ khởi đầu ngừng bắn trên thực địa và một thỏa thuận ngừng bắn nhân đạo để mang lại cơ hội đạt được thỏa thuận ngừng bắn cuối cùng ở Libya. Các cuộc đàm phán này được kỳ vọng sẽ giúp các bên hướng tới một thỏa thuận ngừng bắn cùng một số cam kết khác dựa trên đề xuất đã được Liên Hợp quốc (LHQ) đưa ra ngày 23-2 vừa qua.

Vòng đàm phán mới sẽ được thực hiện trực tuyến. Trong khi đó, phái bộ LHQ tại Libya (Unsmil) ngày 3-6 kêu gọi các bên tham chiến tại nước này giảm leo thang căng thẳng và chấm dứt giao tranh, để tạo điều kiện cho việc triển khai các hoạt động nhân đạo, xây dựng niềm tin cũng như mở đường cho các cuộc đàm phán ngừng bắn.

Xe quân sự do Thổ Nhĩ Kỳ điều đến Libya.
Xe quân sự do Thổ Nhĩ Kỳ điều đến Libya.

Cùng ngày, đặc phái viên tạm quyền của LHQ tại Libya Stephanie Williams đã có buổi hội đàm trực tuyến với 5 thành viên của Quân đội miền Đông (LNA) và dự kiến sẽ có cuộc họp tương tự với phái đoàn của Chính phủ Đoàn kết dân tộc Libya (GNA) trong vài ngày tới. Người phát ngôn của LHQ Stephane Dujarric đã bày tỏ hoan nghênh hướng đi này, coi đây là bước tiến tích cực đầu tiên để các bên có thể tiến tới một giải pháp chính trị chấm dứt xung đột tại quốc gia Bắc Phi này.

Ai Cập và Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) cũng ngay lập tức ủng hộ đề ngừng bắn tại Libya. Trong một cuộc họp khác với Phó Thủ tướng của Chính phủ GNA Ahmed Maiteeq và Ngoại trưởng GNA Mohamed Siala, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov kêu gọi các bên Libya ngừng bắn, thiết lập kênh đối thoại.

Nhưng, trước khi cuộc đàm phán chính thức diễn ra, các lực lượng ủng hộ Chính phủ GNA ngày 4-6 tuyên bố đã giành lại quyền kiểm soát sân bay quốc tế Tripoli sau đợt giao tranh ác liệt với các tay súng lực lượng miền Đông của tướng Khalifa Haftar. Sân bay này bị đóng của từ năm 2014 và bị lực lượng LNA kiểm soát từ năm ngoái.

Trong khi đó, một nguồn tin quân sự có quan hệ với LNA, hoạt động chính ở thành phố miền Đông Benghazi, cho biết lực lượng này đã bị đánh bật ra khỏi tất cả các vùng ngoại ô của thủ đô Tripoli. Cách đây 2 tuần, lực lượng GNA được Thổ Nhĩ Kỳ trợ giúp đã giành được một số thắng lợi trong cuộc chiến chống lại lực lượng LNA. Chiến thắng quan trọng nhất là chiếm được căn cứ không quân chiến lược Al-Watiya ở ngoại ô thủ đô Tripoli.

Trên mặt trận truyền thông, theo Arab News, trong mấy tuần qua, Thổ Nhĩ Kỳ đã triển khai hàng nghìn lính đánh thuê từ Syria đến Libya cũng như đưa nhiều máy bay không người lái và xe bọc thép tới quốc gia này, qua đó vi phạm các lệnh trừng phạt của LHQ đối với Libya. Trong khi đó, Nga ủng hộ tướng Haftar thông qua hình thức các nhà thầu quân sự.

Tuần trước, truyền thông Mỹ đưa tin Moscow đã điều 14 máy bay chiến đấu MiG-29 và Su-24 tới căn cứ không quân Jufra của LNA ở miền Trung Libya. Việc GNA muốn đàm phán có lẽ xuất phát từ thực tế này. Theo Avia-pro, GNA được Thổ Nhĩ Kỳ “chỉ điểm” đã bất ngờ đề nghị đàm phán với quân đội LNA của tướng Haftar. Trước khi có sự hỗ trợ và can thiệp trực tiếp của Thổ Nhĩ Kỳ hồi đầu năm nay, GNA dường như đứng trước bờ vực thất bại trong bối cảnh lực lượng của tướng Haftar đã phá vỡ phòng tuyến quận phía Nam thủ đô Tripoli.

Về phần mình, Mỹ đã bày tỏ lo ngại về việc Nga triển khai máy bay chiến đấu tới Libya, trong khi dường như chấp nhận vai trò của Thổ Nhĩ Kỳ cho đến nay. Tuần trước, tuyên bố của Đại sứ quán Mỹ tại Tripoli khẳng định: “Mỹ ủng hộ hợp tác với một chính phủ hợp pháp, được LHQ công nhận”.

Phát biểu này chứng tỏ lập trường của Mỹ đã ngầm củng cố sự can thiệp của Thổ Nhĩ Kỳ ở Libya. Theo Arab News, Washington ủng hộ Ankara là một cách bù đắp ảnh hưởng đang gia tăng của Nga ở miền Đông Libya.

Chưa hết, Mỹ còn đang tuyên truyền hạ thấp vai trò của Nga tại Libya. Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 30-5 cho biết Chính phủ Malta vừa tịch thu một lô tiền Libya trị giá 1,1 tỷ USD, bao gồm các đồng dinar do doanh nghiệp nhà nước Goznak của Nga in ấn. Bộ này tuyên bố lô tiền Libya bị tịch thu là giả và do một tổ chức song song bất hợp pháp đặt hàng.

Đặc phái viên tạm quyền của Liên Hợp quốc tại Libya Stephanie Williams kêu gọi các bên ở Libya nối lại đàm phán ngừng bắn.
Đặc phái viên tạm quyền của Liên Hợp quốc tại Libya Stephanie Williams kêu gọi các bên ở Libya nối lại đàm phán ngừng bắn.

Trên thực tế, cáo buộc của Mỹ mang tính hậm hực vì sự lấn lướt của Nga ở Trung Đông cũng như Libya nói riêng. Nga chính thức in tiền cho các quốc gia khác theo yêu cầu từ ngân hàng trung ương các nước này. Với Libya, tiền giấy được in từ năm 2016 do chính quyền LNA đặt hàng. Ngay cả chính phủ GNA cũng không tuyên bố các đồng tiền này là giả.

Tuần trước, một báo cáo của LHQ xác nhận có khoảng 1.200 lính đánh thuê người Nga và 2.000 lính đánh thuê Syria đang chiến đấu cho lực lượng ông Haftar. Nga đã bác thông tin này và cho rằng báo cáo trên không đáng tin cậy. Vào cuối tháng 5 vừa qua, thiếu tướng Gregory Hadfield, Phó Giám đốc Ban tình báo của Bộ chỉ huy quân đội Mỹ tại châu Phi (AFRICOM) cho biết quân đội Mỹ tin việc Nga đưa máy bay chiến đấu sang Libya có thể không tạo ra thế cân bằng trong cuộc nội chiến bế tắc ở Libya nhưng cuối cùng có thể giúp Moscow đảm bảo một thành trì địa chiến lược ở Bắc Phi.

Mối lo ngại lớn của Mỹ sẽ là khả năng Moscow sử dụng một địa điểm như vậy để bố trí tên lửa. “Nếu Nga đảm bảo được một chỗ đứng lâu dài ở Libya và tệ hơn nữa là triển khai hệ thống tên lửa tầm xa thì điều đó sẽ thay đổi cuộc chơi cho châu Âu, NATO và nhiều quốc gia phương Tây”, ông Hadfield nhấn mạnh.

Với vai trò nổi bật của Thổ Nhĩ Kỳ và Nga, giới phân tích khu vực cho rằng kịch bản “Syria hóa” trong cuộc khủng hoảng Libya không còn quá xa vời. Tháng 12-2019, GNA và Thổ Nhĩ Kỳ đã ký kết 2 biên bản ghi nhớ về quốc phòng và khai thác khí đốt ở Địa Trung Hải. Kết quả là Ankara đưa vào Libya 15.000 tay súng đánh thuê Syria sát cánh cùng lực lượng dân quân bảo vệ cho GNA đóng ở Tripoli.

Ngoài ra, Thổ Nhĩ Kỳ cũng đưa 1.500 sĩ quan và chuyên gia quân sự của nước này để chỉ huy các chiến dịch của lực lượng dân quân ủng hộ GNA. Theo giới phân tích, khả năng Thổ Nhĩ Kỳ và Nga đụng độ trực tiếp ở Libya hiện rất khó xảy ra. Khả năng cao là kịch bản hai bên tìm cách áp đặt lệnh ngừng bắn, được sự ủng hộ của hầu hết tất cả thế lực trong khu vực và quốc tế, bằng cách kiểm soát lực lượng ủy nhiệm trong khi tìm kiếm sự đồng thuận để hồi sinh những nỗ lực chính trị.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.