Libya: Hợp nhất để chống IS

Hy vọng về một sự thống nhất các phe phái chia rẽ ở Libya vừa được nhen nhóm trở lại sau lễ ký kết thỏa thuận hợp tác, chia sẻ quyền lực giữa các nghị viện, chính phủ và quân đội hai miền Đông và Tây Libya. Ngay sau khi thỏa thuận được ký kết, Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon đã gọi thỏa thuận vừa được ký kết là một “bước đi quan trọng để Libya tiếp tục tiến trình chuyển tiếp sau nhiều tháng hỗn loạn và bất ổn”.

Thỏa thuận được ký kết giữa ông Mohammed Shoaib, Phó chủ tịch Nghị viện Libya được quốc tế công nhận và Salah al-Makhzoum, Phó chủ tịch thứ hai của Nghị viện Libya do phe Hồi giáo kiểm soát ở Tripoli, và các phe phái Libya khác có liên quan.

Thỏa thuận được ký kết sau một cuộc họp tại Skhirat, Morocco, do Liên Hiệp Quốc (LHQ) chủ trì và làm trung gian hòa giải. 88 đại biểu của hai bên đã có mặt tại lễ ký kết. Bộ trưởng Ngoại giao các nước Thổ Nhĩ Kỳ, Italia, Tây Ban Nha, Qatar, Tunisia và Morocco cũng tham gia buổi lễ ký kết, đã phát biểu ủng hộ thỏa thuận.

Ngoại trưởng Pháp Laurent Fabius là một trong những người đầu tiên lên tiếng ủng hộ thỏa thuận và hứa sẽ ủng hộ mọi nỗ lực của chính phủ hợp nhất ở Libya. Trong phát biểu của mình, ông Fabius nói rằng, ưu tiên hàng đầu hiện nay là lập ra một chính phủ hợp nhất ở Libya để tạo điều kiện xử lý nạn khủng bố đang đe dọa an ninh khu vực Bắc Phi và cả châu Âu. Tại Washington, phát ngôn viên Nhà Trắng John Kirby cũng tuyên bố chào mừng thỏa thuận vừa được ký.

Giới quan sát nhận định rằng thỏa thuận hợp nhất giữa các phe phái là nhằm chấm dứt sự tồn tại cùng lúc hai nghị viện, hai chính phủ, hai quân đội trên cùng lãnh thổ Libya, chấm dứt bạo lực, chấm dứt tình trạng vũ khí đã tràn ngập ở Libya. Mục tiêu này phụ thuộc chủ yếu vào việc thành lập một chính phủ hợp nhất và chính phủ này phải hoạt động tại Tripoli, bất chấp sự phản đối có thể có của bất cứ phe, nhóm nào.

Ông Mohammed Shoaib (bìa trái) cùng Thủ tướng Libya Fayez Sarraj và ông Saleh Almkhozom (bìa phải) vui mừng sau lễ ký kết thỏa thuận.
Ông Mohammed Shoaib (bìa trái) cùng Thủ tướng Libya Fayez Sarraj và ông Saleh Almkhozom (bìa phải) vui mừng sau lễ ký kết thỏa thuận.

Đặc phái viên LHQ Martin Kobler, người tham gia lễ ký kết tại Morocco, nhận định, thỏa thuận vừa ký kết "chỉ mới là bước đầu của một tiến trình dài cho Libya". Văn bản thỏa thuận chính trị này tuy chưa phải là một hình thức giao kết hoàn hảo đáp ứng sự mong muốn của mọi người, nhưng đây là một sự kiện ở một giai đoạn quan trọng bước đầu trên con đường cứu nguy Libya thoát khỏi sụp đổ hoàn toàn, để bảo đảm sự tái thống nhất đất nước này trong mục tiêu chung chống khủng bố.

Đặc phái viên LHQ Kobler đưa ra 4 khó khăn, thách thức mà một chính phủ hợp nhất ở Libya phải đối mặt ngay lập tức: Trước hết đó là, phải đối diện ngay với tình trạng khủng hoảng nhân đạo trong đất nước sau khi trải qua 4 năm hỗn loạn vì bạo lực; Hai là phải tạo ra không khí đối thoại an ninh quốc gia bao gồm tất cả các phe phái, nhóm phiến quân khác nhau; Ba là đẩy mạnh cuộc chiến chống IS và các nhóm khủng bố khác; Bốn là phải đặc biệt chú ý quan tâm đến Benghazi và các khu vực khác của đất nước.

Libya rơi vào tình trạng hỗn loạn kể từ sau khi chính quyền của nhà lãnh đạo Gaddafi bị lật đổ hồi tháng 8-2011, và sau đó là nhà lãnh đạo này bị giết chết trong cuộc truy kích của NATO và phiến quân nổi dậy chống chính phủ. Sau đó, các nỗ lực thành lập chính phủ chuyển tiếp ở Libya đã vấp phải những khó khăn.

Việc các nhóm phiến quân tham gia cuộc nổi dậy năm 2011 không chịu giải giáp, đồng thời cách hành xử cực đoan của thành phần Hồi giáo, trong đó có những kẻ từng tham gia nhóm Hồi giáo cực đoan có liên hệ với Al-Qaeda đã khiến cho chính phủ tại Tripoli liên tục bị gián đoạn, quan chức chính phủ, kể cả Thủ tướng Chính phủ bị phiến quân bắt cóc để gây áp lực, đòi yêu sách có lợi cho mình.

Bạo lực trả đũa qua lại giữa các phe phái bất đồng, các nhóm phiến quân không hòa hợp dẫn đến việc Libya bị chia thành 2 phần: phần phía Tây do thành phần Hồi giáo lãnh đạo nghị viện, chính phủ, quân đội đóng đô ở Tripoli; và phần phía Đông cũng bao gồm cơ cấu tương tự do phe, nhóm đối lập lãnh đạo đóng đô ở thành phố Tobruk. Nghị viện ở Tripoli có 135 thành viên, còn Nghị viện miền Đông có 156 thành viên, được LHQ ủng hộ.

Sự chia rẽ nội bộ, tồn tại song song hai bộ máy nhà nước khiến cho nhiều vùng, khu vực của Libya không ai kiểm soát. Và, IS đã lợi dụng tình trạng hỗn loạn, mất kiểm soát đó để âm thầm xâm nhập vào Libya, chiêu mộ chiến binh, tạo ổ nhóm để làm cơ sở lấn chiếm địa bàn. Với chiêu thức này, cuối tháng 11 vừa qua, IS tuyên bố đã kiểm soát hoàn toàn thành phố giàu dầu mỏ Sirte ở miền Bắc Libya, bên bờ Địa Trung Hải.

Tình hình đó thôi thúc thế giới phải tìm kiếm một giải pháp để đưa Libya quay trở lại con đường bình thường nhằm khẩn trương vạch ra phương án ngăn chặn sự bành trướng vùng lãnh thổ của IS. Ngày 13-12, một hội nghị quốc tế về Libya do LHQ chủ trì đã diễn ra tại Rome với thành phần tham dự gồm nhiều cường quốc trên thế giới, trong đó có Mỹ, Pháp, Italia, Tây Ban Nha và cộng đồng Arập ở Trung Đông và Bắc Phi.

Hội nghị Quốc tế về Libya tại Rome.
Hội nghị Quốc tế về Libya tại Rome.

Hội nghị đã đặt ra thời hạn trong vòng 40 ngày các bên ở Libya phải đạt được thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt tình trạng bạo lực hỗn loạn hiện nay. Và thỏa thuận vừa được ký kết tại Morocco chính là bước tiếp theo sau Hội nghị Rome.

Tuy thỏa thuận hợp nhất hai thể chế nhà nước được ký kết nhưng khó khăn vẫn còn ở phía trước. Mỗi bên tham gia ký kết không hoàn toàn nhất trí với thỏa thuận mà bên trong nội bộ vẫn còn một bộ phận chống đối. Việc thuyết phục các phái chính trị khác nhau của mỗi bên và các lực lượng phiến quân có vũ trang tuân theo thỏa thuận là một nhiệm vụ được xem là vô cùng khó khăn. Chưa hết, thành phần cứng rắn đã đưa ra những đòi hỏi khác nhau, chẳng hạn như yêu cầu thỏa thuận riêng giữa các bên không cần có sự tham gia của LHQ.

Một sự kiện gây chú ý là trong khi hai vị Phó chủ tịch Nghị viện hai miền Đông và Tây Libya dự họp và ký thỏa thuận tại Morocco, thì hai vị Chủ tịch Nghị viện có quan điểm cứng rắn hơn - Nuri A.M. Abusahmain ở Tripoli và Aguila Saleh Issa ở miền Đông - lại vắng mặt và gặp nhau ở Malta để bàn thảo một thỏa thuận riêng không có sự tham gia của LHQ. Sau cuộc họp, hai vị Chủ tịch Nghị viện này đã ra tuyên bố nói rằng các đại biểu tham gia lễ ký kết thỏa thuận hòa bình tại Morocco "không mang sứ mệnh đại diện cho hai nghị viện".

Tuyên bố này làm dấy lên lo ngại một sự đấu đá nội bộ của cả hai phe Tripoli và miền Đông Libya về việc phải áp dụng bản thỏa thuận nào cho tiến trình thống nhất Libya, và việc thực thi thỏa thuận do LHQ bảo trợ sẽ càng khó khăn hơn.

Trương Hùng (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.