Libya: Hợp nhất để chống IS

Hy vọng về một sự thống nhất các phe phái chia rẽ ở Libya vừa được nhen nhóm trở lại sau lễ ký kết thỏa thuận hợp tác, chia sẻ quyền lực giữa các nghị viện, chính phủ và quân đội hai miền Đông và Tây Libya. Ngay sau khi thỏa thuận được ký kết, Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon đã gọi thỏa thuận vừa được ký kết là một “bước đi quan trọng để Libya tiếp tục tiến trình chuyển tiếp sau nhiều tháng hỗn loạn và bất ổn”.

Thỏa thuận được ký kết giữa ông Mohammed Shoaib, Phó chủ tịch Nghị viện Libya được quốc tế công nhận và Salah al-Makhzoum, Phó chủ tịch thứ hai của Nghị viện Libya do phe Hồi giáo kiểm soát ở Tripoli, và các phe phái Libya khác có liên quan.

Thỏa thuận được ký kết sau một cuộc họp tại Skhirat, Morocco, do Liên Hiệp Quốc (LHQ) chủ trì và làm trung gian hòa giải. 88 đại biểu của hai bên đã có mặt tại lễ ký kết. Bộ trưởng Ngoại giao các nước Thổ Nhĩ Kỳ, Italia, Tây Ban Nha, Qatar, Tunisia và Morocco cũng tham gia buổi lễ ký kết, đã phát biểu ủng hộ thỏa thuận.

Ngoại trưởng Pháp Laurent Fabius là một trong những người đầu tiên lên tiếng ủng hộ thỏa thuận và hứa sẽ ủng hộ mọi nỗ lực của chính phủ hợp nhất ở Libya. Trong phát biểu của mình, ông Fabius nói rằng, ưu tiên hàng đầu hiện nay là lập ra một chính phủ hợp nhất ở Libya để tạo điều kiện xử lý nạn khủng bố đang đe dọa an ninh khu vực Bắc Phi và cả châu Âu. Tại Washington, phát ngôn viên Nhà Trắng John Kirby cũng tuyên bố chào mừng thỏa thuận vừa được ký.

Giới quan sát nhận định rằng thỏa thuận hợp nhất giữa các phe phái là nhằm chấm dứt sự tồn tại cùng lúc hai nghị viện, hai chính phủ, hai quân đội trên cùng lãnh thổ Libya, chấm dứt bạo lực, chấm dứt tình trạng vũ khí đã tràn ngập ở Libya. Mục tiêu này phụ thuộc chủ yếu vào việc thành lập một chính phủ hợp nhất và chính phủ này phải hoạt động tại Tripoli, bất chấp sự phản đối có thể có của bất cứ phe, nhóm nào.

Ông Mohammed Shoaib (bìa trái) cùng Thủ tướng Libya Fayez Sarraj và ông Saleh Almkhozom (bìa phải) vui mừng sau lễ ký kết thỏa thuận.
Ông Mohammed Shoaib (bìa trái) cùng Thủ tướng Libya Fayez Sarraj và ông Saleh Almkhozom (bìa phải) vui mừng sau lễ ký kết thỏa thuận.

Đặc phái viên LHQ Martin Kobler, người tham gia lễ ký kết tại Morocco, nhận định, thỏa thuận vừa ký kết "chỉ mới là bước đầu của một tiến trình dài cho Libya". Văn bản thỏa thuận chính trị này tuy chưa phải là một hình thức giao kết hoàn hảo đáp ứng sự mong muốn của mọi người, nhưng đây là một sự kiện ở một giai đoạn quan trọng bước đầu trên con đường cứu nguy Libya thoát khỏi sụp đổ hoàn toàn, để bảo đảm sự tái thống nhất đất nước này trong mục tiêu chung chống khủng bố.

Đặc phái viên LHQ Kobler đưa ra 4 khó khăn, thách thức mà một chính phủ hợp nhất ở Libya phải đối mặt ngay lập tức: Trước hết đó là, phải đối diện ngay với tình trạng khủng hoảng nhân đạo trong đất nước sau khi trải qua 4 năm hỗn loạn vì bạo lực; Hai là phải tạo ra không khí đối thoại an ninh quốc gia bao gồm tất cả các phe phái, nhóm phiến quân khác nhau; Ba là đẩy mạnh cuộc chiến chống IS và các nhóm khủng bố khác; Bốn là phải đặc biệt chú ý quan tâm đến Benghazi và các khu vực khác của đất nước.

Libya rơi vào tình trạng hỗn loạn kể từ sau khi chính quyền của nhà lãnh đạo Gaddafi bị lật đổ hồi tháng 8-2011, và sau đó là nhà lãnh đạo này bị giết chết trong cuộc truy kích của NATO và phiến quân nổi dậy chống chính phủ. Sau đó, các nỗ lực thành lập chính phủ chuyển tiếp ở Libya đã vấp phải những khó khăn.

Việc các nhóm phiến quân tham gia cuộc nổi dậy năm 2011 không chịu giải giáp, đồng thời cách hành xử cực đoan của thành phần Hồi giáo, trong đó có những kẻ từng tham gia nhóm Hồi giáo cực đoan có liên hệ với Al-Qaeda đã khiến cho chính phủ tại Tripoli liên tục bị gián đoạn, quan chức chính phủ, kể cả Thủ tướng Chính phủ bị phiến quân bắt cóc để gây áp lực, đòi yêu sách có lợi cho mình.

Bạo lực trả đũa qua lại giữa các phe phái bất đồng, các nhóm phiến quân không hòa hợp dẫn đến việc Libya bị chia thành 2 phần: phần phía Tây do thành phần Hồi giáo lãnh đạo nghị viện, chính phủ, quân đội đóng đô ở Tripoli; và phần phía Đông cũng bao gồm cơ cấu tương tự do phe, nhóm đối lập lãnh đạo đóng đô ở thành phố Tobruk. Nghị viện ở Tripoli có 135 thành viên, còn Nghị viện miền Đông có 156 thành viên, được LHQ ủng hộ.

Sự chia rẽ nội bộ, tồn tại song song hai bộ máy nhà nước khiến cho nhiều vùng, khu vực của Libya không ai kiểm soát. Và, IS đã lợi dụng tình trạng hỗn loạn, mất kiểm soát đó để âm thầm xâm nhập vào Libya, chiêu mộ chiến binh, tạo ổ nhóm để làm cơ sở lấn chiếm địa bàn. Với chiêu thức này, cuối tháng 11 vừa qua, IS tuyên bố đã kiểm soát hoàn toàn thành phố giàu dầu mỏ Sirte ở miền Bắc Libya, bên bờ Địa Trung Hải.

Tình hình đó thôi thúc thế giới phải tìm kiếm một giải pháp để đưa Libya quay trở lại con đường bình thường nhằm khẩn trương vạch ra phương án ngăn chặn sự bành trướng vùng lãnh thổ của IS. Ngày 13-12, một hội nghị quốc tế về Libya do LHQ chủ trì đã diễn ra tại Rome với thành phần tham dự gồm nhiều cường quốc trên thế giới, trong đó có Mỹ, Pháp, Italia, Tây Ban Nha và cộng đồng Arập ở Trung Đông và Bắc Phi.

Hội nghị Quốc tế về Libya tại Rome.
Hội nghị Quốc tế về Libya tại Rome.

Hội nghị đã đặt ra thời hạn trong vòng 40 ngày các bên ở Libya phải đạt được thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt tình trạng bạo lực hỗn loạn hiện nay. Và thỏa thuận vừa được ký kết tại Morocco chính là bước tiếp theo sau Hội nghị Rome.

Tuy thỏa thuận hợp nhất hai thể chế nhà nước được ký kết nhưng khó khăn vẫn còn ở phía trước. Mỗi bên tham gia ký kết không hoàn toàn nhất trí với thỏa thuận mà bên trong nội bộ vẫn còn một bộ phận chống đối. Việc thuyết phục các phái chính trị khác nhau của mỗi bên và các lực lượng phiến quân có vũ trang tuân theo thỏa thuận là một nhiệm vụ được xem là vô cùng khó khăn. Chưa hết, thành phần cứng rắn đã đưa ra những đòi hỏi khác nhau, chẳng hạn như yêu cầu thỏa thuận riêng giữa các bên không cần có sự tham gia của LHQ.

Một sự kiện gây chú ý là trong khi hai vị Phó chủ tịch Nghị viện hai miền Đông và Tây Libya dự họp và ký thỏa thuận tại Morocco, thì hai vị Chủ tịch Nghị viện có quan điểm cứng rắn hơn - Nuri A.M. Abusahmain ở Tripoli và Aguila Saleh Issa ở miền Đông - lại vắng mặt và gặp nhau ở Malta để bàn thảo một thỏa thuận riêng không có sự tham gia của LHQ. Sau cuộc họp, hai vị Chủ tịch Nghị viện này đã ra tuyên bố nói rằng các đại biểu tham gia lễ ký kết thỏa thuận hòa bình tại Morocco "không mang sứ mệnh đại diện cho hai nghị viện".

Tuyên bố này làm dấy lên lo ngại một sự đấu đá nội bộ của cả hai phe Tripoli và miền Đông Libya về việc phải áp dụng bản thỏa thuận nào cho tiến trình thống nhất Libya, và việc thực thi thỏa thuận do LHQ bảo trợ sẽ càng khó khăn hơn.

Trương Hùng (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.