Làn sóng bắt công dân của nhau giữa các cường quốc

Sự kiện Nga bắt một công dân Mỹ vì cáo buộc gián điệp là diễn biến mới nhất trong làn sóng bắt người của nhau giữa Nga, Trung Quốc và phương Tây trong thời gian qua.

Ngày 31-12-2018, Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) cho hay công dân Mỹ tên là Paul Whelan đã bị bắt ở Moscow ngày 28-12 và bị buộc tội gián điệp. FSB, cơ quan phản gián chính yếu của Nga, không cung cấp thêm thông tin chi tiết. Nếu bị kết tội, Whelan phải đối mặt với án tù từ 10 đến 20 năm, hãng tin Tass của Nga đưa tin.

Ngày 1-1-2019, hãng tin Reuters dẫn lời gia đình Whelan cho biết ông là một lính thủy quân lục chiến Mỹ. Reuters dẫn nguồn tin riêng nói rằng ông Paul Whelan làm việc cho công ty tuyển mộ nhân sự Kelly Services, có trụ sở chính nằm ở Troy, tiểu bang Michigan. Ông Paul Whelan sống ở Novi, cách Troy chừng 40 phút lái xe.

Một nữ phát ngôn viên cho Công ty Kelly, bà Heather Klee, nói ông Paul Whelan làm việc cho công ty này cho tới tháng 2-2016. Tuy nhiên, bà Klee cũng nói là công ty không biết người bị Nga bắt có phải là ông Paul Whelan từng làm việc cho họ hay không. Người nhà Whelan cho biết ông Paul bị bắt khi đến dự tiệc cưới của một người đồng đội cũ tại khách sạn Metropol ở Moscow.

David Whelan, anh trai của Paul Whelan cho CNN biết rằng em trai của ông, người đã từng phục vụ ở Iraq, đã đến Nga nhiều lần trước đây trong các chuyến công tác và vì mục đích cá nhân, làm hướng dẫn viên du lịch cho một số khách đến Nga dự tiệc cưới.

Trong năm 2018, đã có nhiều cáo buộc qua lại trong mối quan hệ của Nga với Mỹ và Anh về các vụ gián điệp. Đầu tháng 12-2018, Maria Butina, một người Nga và cũng là một nhà hoạt động vì quyền được mang súng, bị bắt giữ ở Mỹ và đã nhận tội tham gia một âm mưu.

Các công tố viên Mỹ cho biết bà Butina đã nhận tội ở Mỹ là hoạt động như điệp viên có sứ mạng tác động lên các tổ chức bảo thủ của Mỹ theo hướng có lợi cho Nga. Chính quyền Moscow nói bà Butina bị ép buộc nhận tội về việc làm điệp viên cho Nga và điều đó sai sự thực.

Hồi tháng 3-2018, Anh và các đồng minh phương Tây đã trục xuất hơn 100 nhà ngoại giao Nga, để đáp trả vụ đầu độc cựu điệp viên Nga Sergei Skripal và con gái của ông, Yulia, ở Salisbury. Chính phủ Anh cáo buộc rằng nhà nước Nga đã thực hiện vụ tấn công bằng chất độc thần kinh. Nga phủ nhận điều này và trả đũa bằng cách trục xuất hàng chục nhà ngoại giao phương Tây.

Daniel Hoffman, một quan chức đứng đầu văn phòng CIA tại Moscow, nói “có khả năng, thậm chí là rất có khả năng” Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ra lệnh bắt ông Whelan để trao đổi lấy Maria Butina.

Bà Mạnh Vãn Chu, lãnh đạo Công ty Huawei của Trung Quốc bị Canada bắt giữ theo lệnh của Mỹ ngày 1-12-2018.
Bà Mạnh Vãn Chu, lãnh đạo Công ty Huawei của Trung Quốc bị Canada bắt giữ theo lệnh của Mỹ ngày 1-12-2018.

Ngày 2-1-2019, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo lên tiếng kêu gọi Nga trả tự do ngay lập tức cho Paul Whelan. “Chúng tôi hy vọng sẽ được biết thêm về các cáo buộc của Nga với công dân Paul Whelan, để hiểu Nga buộc tội công dân Mỹ những gì và nếu việc giam giữ không có cơ sở, chúng tôi yêu cầu thả Paul Whelan ngay lập tức”, Bloomberg dẫn lời Ngoại trưởng Pompeo cho biết.

Ông Pompeo lưu ý thêm, Hoa Kỳ hy vọng sẽ được tiếp cận lãnh sự với công dân Mỹ để có cơ hội tìm hiểu thêm. Ngày 3-1, tại Moscow, một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Nga được hãng tin RIA trích lời cho biết Nga đã cho phép lãnh sự Mỹ tiếp cận ông Whelan. Bộ Ngoại giao Mỹ chưa xác nhận tin này.

Theo hãng tin Sputnik của Nga, cùng ngày lực lượng FSB bắt giữ công dân Mỹ Paul Whelan thì một phụ nữ Nga cũng đã bị bắt giữ tại sân bay Helsinki. Người mẹ của cô này là bà Svetlana Rogozhina cho biết con gái bà là cô Mira Terada, 30 tuổi, đã bị bắt giữ tại Helsinki. Theo lời bà, ban đầu, nhân viên hải quan biên phòng cho rằng nữ công dân Nga đã có vi phạm và gọi cảnh sát. Sau đó, người ta cho bà mẹ biết rằng con gái bà đã được đưa đến đồn cảnh sát.

“Tôi không được xem bất kỳ tài liệu hay biên bản nào. Chỉ có thông báo rằng đây là yêu cầu từ Hoa Kỳ và theo thỏa thuận giữa các quốc gia, họ phải bắt giữ con tôi nhằm làm rõ chi tiết gì đó”, bà Rogozhina lưu ý.

Những vụ bắt công dân giữa các cường quốc đang “được mùa”. Ngày 1-12-2018, Canada bắt giữ một lãnh đạo doanh nghiệp Trung Quốc, Giám đốc Tài chính của Hãng Huawei, bà Mạnh Vãn Chu ở Vancouver theo yêu cầu của Mỹ. Bà Mạnh bị truy nã vì bị cáo buộc lừa dối các ngân hàng để né tránh các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran.

Bắc Kinh sau đó đã trả đũa bằng cách bắt giữ 3 công dân Canada, 2 trong số đó bị cáo buộc hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia. Một người đã được thả và trở về nước hôm 29-12 sau khi đóng tiền phạt. Đó là Sarah McIver, nữ giáo viên Canada bị Trung Quốc bắt hồi đầu tháng 12-2018 với cáo buộc làm việc bất hợp pháp.

Ngày 3-1, công tố viên hàng đầu của Trung Quốc nói rằng 2 người Canada còn lại bị giam giữ “chắc chắn” đã vi phạm luật, theo Reuters.

Vẫn theo Reuters, Canada nhiều lần nói rằng họ không thấy có mối liên hệ rõ ràng nào giữa vụ bắt giữ bà Mạnh, con gái của nhà sáng lập Huawei, với việc giam giữ ông Kovrig và Spavor. Nhưng, các nhà ngoại giao phương Tây tại Bắc Kinh và các nhà cựu ngoại giao Canada khẳng định họ không nghi ngờ gì về việc hai vụ này có liên quan với nhau.

Canada nói rằng vụ 2 công dân của họ bị giam giữ là điều không thể chấp nhận được, trong khi Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo nói Trung Quốc nên phóng thích những người này. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc, bà Hoa Xuân Oánh, cho là Trung Quốc rất tức giận và kêu gọi Mỹ, Canada tôn trọng chủ quyền tư pháp của Trung Quốc.

Nữ phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói thêm: “Việc này có dính dáng đến Anh và EU không? Khi Canada bắt giữ bất hợp pháp giám đốc điều hành cấp cao của một công ty Trung Quốc theo yêu cầu của Hoa Kỳ, sao họ không đả động đến?”.

Bà Oánh nói rằng, Trung Quốc một lần nữa kêu gọi Canada trả tự do cho bà Mạnh và Hoa Kỳ phải rút lại lệnh bắt giữ bà này. Theo luật tố tụng hình sự của Trung Quốc, các hình thức giam giữ và thẩm vấn đặc biệt có thể được áp dụng đối với các nghi phạm về an ninh quốc gia.

Giới quan sát cho rằng Bắc Kinh sẽ chưa dừng những hành động trả đũa Canada trong thời gian tới.

M.T. (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.