Làn sóng bắt công dân của nhau giữa các cường quốc

Sự kiện Nga bắt một công dân Mỹ vì cáo buộc gián điệp là diễn biến mới nhất trong làn sóng bắt người của nhau giữa Nga, Trung Quốc và phương Tây trong thời gian qua.

Ngày 31-12-2018, Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) cho hay công dân Mỹ tên là Paul Whelan đã bị bắt ở Moscow ngày 28-12 và bị buộc tội gián điệp. FSB, cơ quan phản gián chính yếu của Nga, không cung cấp thêm thông tin chi tiết. Nếu bị kết tội, Whelan phải đối mặt với án tù từ 10 đến 20 năm, hãng tin Tass của Nga đưa tin.

Ngày 1-1-2019, hãng tin Reuters dẫn lời gia đình Whelan cho biết ông là một lính thủy quân lục chiến Mỹ. Reuters dẫn nguồn tin riêng nói rằng ông Paul Whelan làm việc cho công ty tuyển mộ nhân sự Kelly Services, có trụ sở chính nằm ở Troy, tiểu bang Michigan. Ông Paul Whelan sống ở Novi, cách Troy chừng 40 phút lái xe.

Một nữ phát ngôn viên cho Công ty Kelly, bà Heather Klee, nói ông Paul Whelan làm việc cho công ty này cho tới tháng 2-2016. Tuy nhiên, bà Klee cũng nói là công ty không biết người bị Nga bắt có phải là ông Paul Whelan từng làm việc cho họ hay không. Người nhà Whelan cho biết ông Paul bị bắt khi đến dự tiệc cưới của một người đồng đội cũ tại khách sạn Metropol ở Moscow.

David Whelan, anh trai của Paul Whelan cho CNN biết rằng em trai của ông, người đã từng phục vụ ở Iraq, đã đến Nga nhiều lần trước đây trong các chuyến công tác và vì mục đích cá nhân, làm hướng dẫn viên du lịch cho một số khách đến Nga dự tiệc cưới.

Trong năm 2018, đã có nhiều cáo buộc qua lại trong mối quan hệ của Nga với Mỹ và Anh về các vụ gián điệp. Đầu tháng 12-2018, Maria Butina, một người Nga và cũng là một nhà hoạt động vì quyền được mang súng, bị bắt giữ ở Mỹ và đã nhận tội tham gia một âm mưu.

Các công tố viên Mỹ cho biết bà Butina đã nhận tội ở Mỹ là hoạt động như điệp viên có sứ mạng tác động lên các tổ chức bảo thủ của Mỹ theo hướng có lợi cho Nga. Chính quyền Moscow nói bà Butina bị ép buộc nhận tội về việc làm điệp viên cho Nga và điều đó sai sự thực.

Hồi tháng 3-2018, Anh và các đồng minh phương Tây đã trục xuất hơn 100 nhà ngoại giao Nga, để đáp trả vụ đầu độc cựu điệp viên Nga Sergei Skripal và con gái của ông, Yulia, ở Salisbury. Chính phủ Anh cáo buộc rằng nhà nước Nga đã thực hiện vụ tấn công bằng chất độc thần kinh. Nga phủ nhận điều này và trả đũa bằng cách trục xuất hàng chục nhà ngoại giao phương Tây.

Daniel Hoffman, một quan chức đứng đầu văn phòng CIA tại Moscow, nói “có khả năng, thậm chí là rất có khả năng” Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ra lệnh bắt ông Whelan để trao đổi lấy Maria Butina.

Bà Mạnh Vãn Chu, lãnh đạo Công ty Huawei của Trung Quốc bị Canada bắt giữ theo lệnh của Mỹ ngày 1-12-2018.
Bà Mạnh Vãn Chu, lãnh đạo Công ty Huawei của Trung Quốc bị Canada bắt giữ theo lệnh của Mỹ ngày 1-12-2018.

Ngày 2-1-2019, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo lên tiếng kêu gọi Nga trả tự do ngay lập tức cho Paul Whelan. “Chúng tôi hy vọng sẽ được biết thêm về các cáo buộc của Nga với công dân Paul Whelan, để hiểu Nga buộc tội công dân Mỹ những gì và nếu việc giam giữ không có cơ sở, chúng tôi yêu cầu thả Paul Whelan ngay lập tức”, Bloomberg dẫn lời Ngoại trưởng Pompeo cho biết.

Ông Pompeo lưu ý thêm, Hoa Kỳ hy vọng sẽ được tiếp cận lãnh sự với công dân Mỹ để có cơ hội tìm hiểu thêm. Ngày 3-1, tại Moscow, một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Nga được hãng tin RIA trích lời cho biết Nga đã cho phép lãnh sự Mỹ tiếp cận ông Whelan. Bộ Ngoại giao Mỹ chưa xác nhận tin này.

Theo hãng tin Sputnik của Nga, cùng ngày lực lượng FSB bắt giữ công dân Mỹ Paul Whelan thì một phụ nữ Nga cũng đã bị bắt giữ tại sân bay Helsinki. Người mẹ của cô này là bà Svetlana Rogozhina cho biết con gái bà là cô Mira Terada, 30 tuổi, đã bị bắt giữ tại Helsinki. Theo lời bà, ban đầu, nhân viên hải quan biên phòng cho rằng nữ công dân Nga đã có vi phạm và gọi cảnh sát. Sau đó, người ta cho bà mẹ biết rằng con gái bà đã được đưa đến đồn cảnh sát.

“Tôi không được xem bất kỳ tài liệu hay biên bản nào. Chỉ có thông báo rằng đây là yêu cầu từ Hoa Kỳ và theo thỏa thuận giữa các quốc gia, họ phải bắt giữ con tôi nhằm làm rõ chi tiết gì đó”, bà Rogozhina lưu ý.

Những vụ bắt công dân giữa các cường quốc đang “được mùa”. Ngày 1-12-2018, Canada bắt giữ một lãnh đạo doanh nghiệp Trung Quốc, Giám đốc Tài chính của Hãng Huawei, bà Mạnh Vãn Chu ở Vancouver theo yêu cầu của Mỹ. Bà Mạnh bị truy nã vì bị cáo buộc lừa dối các ngân hàng để né tránh các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran.

Bắc Kinh sau đó đã trả đũa bằng cách bắt giữ 3 công dân Canada, 2 trong số đó bị cáo buộc hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia. Một người đã được thả và trở về nước hôm 29-12 sau khi đóng tiền phạt. Đó là Sarah McIver, nữ giáo viên Canada bị Trung Quốc bắt hồi đầu tháng 12-2018 với cáo buộc làm việc bất hợp pháp.

Ngày 3-1, công tố viên hàng đầu của Trung Quốc nói rằng 2 người Canada còn lại bị giam giữ “chắc chắn” đã vi phạm luật, theo Reuters.

Vẫn theo Reuters, Canada nhiều lần nói rằng họ không thấy có mối liên hệ rõ ràng nào giữa vụ bắt giữ bà Mạnh, con gái của nhà sáng lập Huawei, với việc giam giữ ông Kovrig và Spavor. Nhưng, các nhà ngoại giao phương Tây tại Bắc Kinh và các nhà cựu ngoại giao Canada khẳng định họ không nghi ngờ gì về việc hai vụ này có liên quan với nhau.

Canada nói rằng vụ 2 công dân của họ bị giam giữ là điều không thể chấp nhận được, trong khi Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo nói Trung Quốc nên phóng thích những người này. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc, bà Hoa Xuân Oánh, cho là Trung Quốc rất tức giận và kêu gọi Mỹ, Canada tôn trọng chủ quyền tư pháp của Trung Quốc.

Nữ phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói thêm: “Việc này có dính dáng đến Anh và EU không? Khi Canada bắt giữ bất hợp pháp giám đốc điều hành cấp cao của một công ty Trung Quốc theo yêu cầu của Hoa Kỳ, sao họ không đả động đến?”.

Bà Oánh nói rằng, Trung Quốc một lần nữa kêu gọi Canada trả tự do cho bà Mạnh và Hoa Kỳ phải rút lại lệnh bắt giữ bà này. Theo luật tố tụng hình sự của Trung Quốc, các hình thức giam giữ và thẩm vấn đặc biệt có thể được áp dụng đối với các nghi phạm về an ninh quốc gia.

Giới quan sát cho rằng Bắc Kinh sẽ chưa dừng những hành động trả đũa Canada trong thời gian tới.

M.T. (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.