Kỷ nguyên mới cho Nhật Bản và các đảo Thái Bình Dương

Ngày 16/7, lãnh đạo các quốc đảo Thái Bình Dương đến Nhật Bản dự hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương (PALM) lần thứ 10, kéo dài 3 ngày, bàn về các vấn đề an ninh và môi trường. Hội nghị hứa hẹn mở ra một chương mới trong quan hệ giữa Nhật và các đảo Thái Bình Dương.

Các nhà lãnh đạo của 18 quốc đảo và khu vực Thái Bình Dương đã nhất trí tăng cường vai trò của Nhật Bản trong quá trình phát triển khu vực, đồng thời phản đối mọi hoạt động cưỡng ép, trong tuyên bố chung được thông qua tại hội nghị thượng đỉnh, khi Tokyo tìm kiếm sự tham gia lớn hơn để chống lại ảnh hưởng của Trung Quốc.

Theo tuyên bố chung, các nhà lãnh đạo nhất trí rằng Nhật Bản sẽ hỗ trợ và hợp tác nhiều hơn trong vấn đề biến đổi khí hậu, an ninh và quốc phòng hàng hải, phát triển kinh tế và các lĩnh vực khác. Họ coi biến đổi khí hậu là “mối đe dọa hiện hữu lớn nhất đối với sinh kế, an ninh và phúc lợi của người dân Thái Bình Dương”, thể hiện cam kết tăng cường hợp tác để hỗ trợ khu vực này giảm thiểu và thích ứng với tác động của biến đổi khí hậu. Tuyên bố nhấn mạnh “quyền tối thượng” của hòa bình và ổn định và chia sẻ “tầm quan trọng của trật tự quốc tế tự do, cởi mở dựa trên luật lệ phù hợp với luật pháp quốc tế”.

Kỷ nguyên mới cho Nhật Bản và các đảo Thái Bình Dương -0
Các đại biểu tham dự hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương lần thứ 10.

Theo tuyên bố, đại biểu tham dự PALM bày tỏ "sự phản đối mạnh mẽ đối với bất kỳ nỗ lực đơn phương nào nhằm thay đổi nguyên trạng bằng cách đe dọa hoặc sử dụng vũ lực, hoặc cưỡng ép ở bất kỳ nơi nào trên thế giới". Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida phát biểu tại họp báo chung sau cuộc gặp rằng Nhật Bản và các nhà lãnh đạo đảo “chia sẻ các giá trị và nguyên tắc như pháp quyền, dân chủ và phản đối các nỗ lực thay đổi nguyên trạng bằng vũ lực”.

Thủ tướng Quần đảo Cook Mark Brown - đồng chủ trì hội nghị thượng đỉnh năm nay - hoan nghênh cách tiếp cận của Nhật Bản trong việc hợp tác với các thành viên Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương (PIF) “như những người bình đẳng” để đạt được chiến lược năm 2050 cho Thái Bình Dương Xanh, “tầm nhìn của chúng tôi về một khu vực hòa bình, hòa hợp, an ninh, hòa nhập xã hội và thịnh vượng”. Các nhà lãnh đạo cũng thông qua kế hoạch hành động hợp tác trong 7 lĩnh vực, bao gồm khả năng phục hồi khí hậu và quản lý rủi ro thiên tai, quản lý bền vững đại dương, khả năng phục hồi kinh tế, "đảm bảo phát triển lấy con người làm trung tâm", đầu tư vào công nghệ và kết nối. Ông Brown cho biết tuyên bố cần phải được đưa vào hành động, đồng thời nói thêm rằng khu vực này đang gặp khó khăn trong việc nhận được tài trợ cho khí hậu và hoan nghênh việc Nhật Bản cân nhắc đóng góp nhưng kêu gọi nước này "sớm xác nhận".

Các quốc đảo Nam Thái Bình Dương đã trở thành tâm điểm quan ngại về an ninh của Nhật Bản và đồng minh Mỹ cùng các đối tác khu vực của họ như Australia và New Zealand trong những năm gần đây khi Bắc Kinh gia tăng sự hiện diện trong khu vực, nơi nhiều quốc đảo phụ thuộc vào Trung Quốc về kinh tế, cũng như nhiều quốc gia khác. Bộ trưởng Ngoại giao Australia Penny Wong, người có mặt tại cuộc họp, phát biểu với các phóng viên rằng: “Thái Bình Dương đóng vai trò rất quan trọng đối với sự ổn định và an ninh của chúng ta” và rằng đất nước của bà cũng muốn tham gia nhiều hơn vào khu vực này với tư cách là một gia đình PIF.

Australia và Trung Quốc đã có mối quan hệ căng thẳng trong nhiều năm chủ yếu vì vấn đề thương mại, mặc dù gần đây mối quan hệ đã có phần cải thiện. Wong cho biết bà không thể nói thay cho các nhà lãnh đạo Thái Bình Dương khác nhưng cho biết nhiều người cũng chia sẻ mối quan tâm này. Bà nói: "Nếu bạn xem xét các thông cáo và tuyên bố khác nhau từ Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương trong 2 năm qua, bạn sẽ thấy rằng thực tế cạnh tranh là điều mà các nhà lãnh đạo đó đang quan tâm". Bà Wong ca ngợi “cách hợp tác tôn trọng” của Nhật Bản với Thái Bình Dương và các ưu tiên của nước này là “một mô hình về cách các đối tác đối thoại bên ngoài nên tương tác với khu vực”.

Nhật Bản đã tìm cách chia sẻ với các nhà lãnh đạo về tầm quan trọng của việc duy trì trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, tự do và cởi mở trong khu vực, đồng thời lưu ý đến Trung Quốc nhưng không nêu rõ. Nhật Bản rất muốn tăng cường sự hiện diện của mình ở Thái Bình Dương mặc dù nước này đã là nhà tài trợ lớn thứ hai và có sự hiện diện ngoại giao lớn thứ hai trong khu vực. Nước này đã liên tục tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng và hỗ trợ phát triển ở Thái Bình Dương, cũng như tăng cường hỗ trợ an ninh thông qua Lực lượng Bảo vệ bờ biển Nhật Bản. Nhật Bản phụ thuộc rất nhiều vào khu vực Thái Bình Dương về thực phẩm, với 40% lượng cá ngừ tiêu thụ trong nước đến từ vùng đặc quyền kinh tế của các quốc gia Thái Bình Dương.

PALM10 là cơ hội quan trọng để khôi phục kizuna (mối liên kết) giữa Nhật Bản và PIC đã bị rạn nứt trong những năm gần đây, đồng thời đặt nền tảng cho quan hệ đối tác cùng nhau giải quyết các thách thức quốc gia, khu vực và toàn cầu. Sự kiện này được thiết lập để báo hiệu một kỷ nguyên mới trong mối quan hệ giữa Nhật Bản và các quốc đảo Thái Bình Dương, một kỷ nguyên sẽ kéo dài trong tương lai.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iran gây ra hiệu ứng khốc liệt với kinh tế thế giới, việc Washington và Tehran cùng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hôm 8/4 là “khoảng thở” quý giá cho toàn cầu. Đứng sau sự kiện này không phải những cường quốc phương Tây hay các nước Vùng Vịnh giàu có, mà là Pakistan - quốc gia đã khéo léo sử dụng vị thế đặc thù để kết nối hai đối thủ.