Kịch bản cho an ninh tương lai của châu Âu

Vốn luôn phụ thuộc vào Mỹ trong vấn đề an ninh kể từ sau Thế chiến II, giờ đây châu Âu đứng trước viễn cảnh phải trả lời câu hỏi liệu có thể tự duy trì an ninh cho chính mình hay không? Đây thực ra không phải là một câu hỏi mới xuất hiện, nhưng dưới thời nước Mỹ của Tổng thống Donald Trump, vấn đề này trở thành mối quan tâm đặc biệt.

NATO - tiếp tục hay giải tán?

Joseph Henrotin, Giám đốc nghiên cứu tại Trung tâm phân tích và dự báo rủi ro quốc tế (Capri, Paris) cho rằng châu Âu có thể hình thành một “tiểu NATO” không có Mỹ, với các quốc gia đồng minh có sự hòa hợp về chính sách, thậm thí là những quốc gia có lập trường không thân Nga. Một lựa chọn khác là xây dựng các liên minh nhỏ theo từng tiểu khu vực châu Âu. Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng, với cấu trúc hiện tại, NATO có thể đối mặt với nguy cơ tê liệt khi Mỹ và một số thành viên trong tổ chức có thể cản trở các quyết định quan trọng từ bên trong.

1.jpg -0
Nạp tên lửa mang đầu đạn hạt nhân M51 lên tàu ngầm của Hải quân Pháp.

Còn theo Alain De Neve, chuyên gia từ Viện Nghiên cứu quốc phòng Hoàng gia Bỉ (IRSD), việc Mỹ rút quân sẽ đánh dấu bước ngoặt chiến lược đối với châu Âu. Ông nói: “Mỹ hiện duy trì khoảng 100.000 quân trên lục địa châu Âu, phân bố tại các quốc gia như Đức, Italy, Anh và các nước Đông Âu. Sự hiện diện của Mỹ còn bao gồm các cơ sở hạ tầng quân sự chiến lược như các căn cứ Ramstein, Rota và Aviano, cùng các hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa tiên tiến”.

Mặc dù nhiều quốc gia châu Âu đang tái đầu tư vào quân đội của mình nhưng không đồng đều giữa các quốc gia và đôi khi gia tăng phụ thuộc vào Mỹ. Các quốc gia châu Âu không giảm quân bị, nhưng lại thiếu các hệ thống cơ bản như chỉ huy và tình báo để có thể hoạt động độc lập mà không cần sự hỗ trợ từ Washington. Joseph Henrotin nhấn mạnh: “Châu Âu phải thực sự xác định muốn gì trong bối cảnh an ninh toàn cầu đang thay đổi”.

Trong bối cảnh hiện tại, khi không có một cơ quan siêu quốc gia thực sự, các quốc gia châu Âu vẫn giữ vai trò chủ đạo trong việc bảo vệ chủ quyền và sức mạnh quân sự của mình. Joseph Hentorin chỉ ra rằng, lịch sử hợp tác quốc phòng gần đây cho thấy vai trò trung tâm của các quốc gia châu Âu nhưng cũng cho thấy sự mâu thuẫn trong các cam kết của họ, với ngân sách và chính sách đối nội thường được ưu tiên hơn các mục tiêu trong lĩnh vực quốc phòng.

Còn theo Alain De Neve, thì “tình hình này cần phải thay đổi. Chừng nào quốc phòng vẫn là đặc quyền quốc gia thì châu Âu vẫn dễ bị tổn thương trước các mối đe dọa chiến lược. Tuy nhiên, không nhất thiết phải tạo ra một đội quân châu Âu hay làm suy yếu các chính sách quốc phòng quốc gia. Thay vào đó, châu Âu cần tích hợp các lực lượng quân sự hơn nữa, hài hòa các học thuyết và chia sẻ năng lực. Một hệ thống chỉ huy tác chiến chung của châu Âu, cùng với một nguồn tài chính quốc phòng chung mạnh mẽ hơn, sẽ giúp tăng cường khả năng tự chủ chiến lược của châu Âu mà không làm suy yếu NATO”.

Theo Alain De Neve: “NATO vẫn là cấu trúc quốc phòng hiệu quả và tích hợp nhất mà châu Âu hiện có, nhưng tổ chức này vẫn phụ thuộc vào sự lãnh đạo của Mỹ. Thay vì tạo ra một tổ chức mới thì tăng cường một hoặc vài trụ cột châu Âu trong NATO đồng thời phát triển khả năng tự chủ về quốc phòng dưới sự dẫn dắt của EU sẽ là cách tiếp cận thực tế hơn”. Vấn đề là ai sẽ dẫn dắt?

Cuộc đua của các “ông lớn”

Vương quốc Anh và Pháp, 2 cường quốc hạt nhân của châu Âu, đang có lợi thế nhất trong cuộc đua giành quyền chỉ huy. Tuy nhiên, với tiềm lực kinh tế và khoa học quân sự hùng mạnh, Đức cũng không muốn đứng ngoài cuộc chơi.

Theo Alain De Neve, khả năng khả thi duy nhất là một bộ chỉ huy do các cường quốc châu Âu như Anh, Pháp, Đức, Italy hoặc Ba Lan luân phiên nắm giữ vai trò chỉ huy. “Trong trường hợp trụ sở châu Âu được thành lập như một phần của trụ cột châu Âu được tăng cường ở cấp độ NATO, việc phân bổ chỉ huy của nó sẽ là vấn đề tế nhị, vì sẽ chạm đến chủ quyền của các quốc gia và sự cân bằng chiến lược trong EU và NATO.

Châu Âu thật ra cũng đang sở hữu một tổ hợp công nghiệp quân sự tiên tiến. Tuy nhiên, việc mua sắm thiết bị vẫn được thực hiện ở cấp quốc gia, dẫn đến sự thiếu hài hòa về trang bị và chuỗi hậu cần phức tạp ở các cấp độ khác nhau (lục quân, không quân, hải quân...). “Sự đa dạng này hạn chế khả năng tiến hành các hoạt động chung và làm tăng chi phí bảo trì, huấn luyện. Chính nhân sự mới là vấn đề gây quan ngại. Quân đội châu Âu đã trải qua giai đoạn cắt giảm mạnh về quân số kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc”, Alain nói.

Mặc dù cuộc chiến tại Ukraine nổ ra đã khiến các quốc gia châu Âu “bừng tỉnh” và tăng ngân sách quốc phòng, nhưng số lượng binh lính sẵn sàng chiến đấu vẫn còn hạn chế: 200.000 quân ở Pháp, 180.000 quân ở Đức, 100.000 quân ở Italy, Tây Ban Nha và Vương quốc Anh. Ba Lan đã đặt mục tiêu tăng quy mô lực lượng vũ trang lên 300.000 vào năm 2035 và trang bị mới cho tất cả các đơn vị. NATO đã triển khai các tiểu đoàn tăng cường ở Ba Lan và các nước Baltic, nhưng các lực lượng này vẫn phụ thuộc phần lớn vào các năng lực tình báo, hậu cần và hỗ trợ trên không của Mỹ.

Trong một cuộc phỏng vấn với báo kinh tế De Tijd mới đây, Bộ trưởng Quốc phòng Bỉ Theo Francken đã đề cập đến sự thay đổi trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Ông cho rằng Tổng thống Trump sẽ dần rút quân Mỹ khỏi châu Âu, nhưng vẫn sẽ tiếp tục hỗ trợ thông qua lá chắn hạt nhân. Ông nhấn mạnh: “Người Mỹ đã yêu cầu chúng ta đầu tư nhiều hơn vào an ninh trong suốt 20 năm qua. Đây quả thực là sự thức tỉnh đầy đau đớn”.

Trước những thay đổi lớn trong chính sách quốc phòng và an ninh toàn cầu, đặc biệt là sau cuộc xung đột Nga - Ukraine nổ ra, tương lai của quan hệ xuyên Đại Tây Dương và khả năng tự chủ quốc phòng của châu Âu đang là những vấn đề hết sức nghiêm trọng. Mặc dù NATO vẫn giữ vai trò quan trọng trong cấu trúc an ninh của châu Âu, nhưng việc phụ thuộc quá mức vào sự lãnh đạo của Mỹ đang đặt ra câu hỏi về khả năng tự lực của các quốc gia châu Âu trong việc bảo vệ lợi ích chung.

Huy Thông

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.