Khuynh hướng tương lai của chủ nghĩa khủng bố

Mục tiêu của những cuộc tấn công siêu khủng bố là nhằm gây thiệt hại tối đa cho đất nước nằm trong đích ngắm, gây mất ổn định và tạo ra một sự hoảng loạn trong toàn xã hội, hoàn toàn không giống như những vụ khủng bố truyền thống.

“Siêu khủng bố” là hành động đã được các chuyên gia nổi tiếng, các nhà báo, thậm chí là các nhà làm phim Hollywood dự báo nhiều lần nhưng không một ai thực sự tin vào điều đó cho đến khi xảy ra sự kiện ngày 11-9-2001, hoạt động “siêu khủng bố” đã chuyển từ những bóng ma thấp thoáng trong những lời tuyên bố hùng hổ hay những giả thuyết/ dự báo trình bày trên những trang giấy thành một hành động diễn ra trong thực tế. 

Những gì đã diễn ra khiến toàn thế giới choáng váng và kinh hãi, không còn tin vào mắt mình khi hàng ngàn người chết cùng lúc, hai tòa tháp sụp đổ trong nháy mắt, truyền thông tràn ngập thông báo khẩn: “nước Mỹ bị tấn công”... Vậy “siêu khủng bố” là gì? Đâu là mục đích thực sự của nó?

Tấn công không cần lý do xác đáng?

Trước hết phải chỉ ra rằng việc đầu tư để thực hiện một chiến dịch siêu khủng bố không đòi hỏi những nguồn lực lớn nhưng sức phá hoại và những thiệt hại mà nó gây ra thì thật khủng khiếp. 

Đối với những vụ tấn công kiểu như vụ 11 tháng 9, đào tạo một nhóm khủng bố để cướp ba chiếc máy bay thương mại sẽ cần một khoảng thời gian xấp xỉ hai năm với chi phí vài trăm ngàn đô, nhưng thiệt hại mà cuộc tấn công này gây ra thì thật khủng khiếp: 3.095 người đã chết tại chỗ; thành phố New York thiệt hại khoảng 93 tỷ USD, toàn nước Mỹ khoảng 200 tỷ USD…

Mục tiêu của những cuộc tấn công siêu khủng bố là nhằm gây thiệt hại tối đa cho đất nước nằm trong đích ngắm, gây mất ổn định và tạo ra một sự hoảng loạn trong toàn xã hội, một vụ siêu khủng bố sẽ hoàn toàn không giống như những vụ khủng bố truyền thống: không có yêu sách đòi tự do cho những tù nhân hay những người anh em cùng chung chiến hào, không tìm kiếm hào quang hay tiếng vang, không có những yêu sách chính trị, đây thuần túy là một hành động chiến tranh, một cuộc chiến tranh. 

Dẫu không có những yêu sách rõ ràng, một chiến dịch siêu khủng bố luôn hướng tới một mục đích duy nhất: tàn sát đám đông, tạo ra một sự hủy diệt hàng loạt. Theo đánh giá của các chuyên gia tâm lý, siêu khủng bố đáng sợ hơn gấp trăm lần những vụ khủng bố trong thập niên 70. 

Một trong những mục tiêu mà những kẻ khủng bố nhắm tới là tạo ra một tâm trạng bất an thường trực ở những người công dân bình thường, họ sẽ cho rằng không còn ai có khả năng bảo vệ họ, trong đó có cả chính quyền mà họ đã bầu lên làm lãnh đạo. 

Tình trạng bất ổn tinh thần kéo dài sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng: mất tự tin, mất khả năng vận động, hoang tưởng cấp tính, hội chứng bị ngược đãi, cảm giác bất an hàng ngày...

Sau vụ tấn công ngày 11-9-2001, một đám khói và bụi dày đặc đã che khuất bầu trời New York trong nhiều ngày.
Sau vụ tấn công ngày 11-9-2001, một đám khói và bụi dày đặc đã che khuất bầu trời New York trong nhiều ngày.

Mục tiêu hoàn hảo cho một cuộc tấn công siêu khủng bố : sự tập trung của con người và của tài sản, sự giàu có ở cùng một địa điểm. Những mục tiêu dạng này hiển nhiên là hiếm gặp ở các nước trong thế giới thứ ba. 

Như chúng ta đã chứng kiến, những mục tiêu đã được chọn thường là những thành phố lớn, những trung tâm kinh tế như London, Paris hay Madrit, những nơi có mật độ nhân khẩu cao và những hoạt động kinh tế tấp nập nhất, khi đó một cuộc tấn công với quy mô tối thiểu cũng có khả năng gây được những thiệt hại tối đa. 

Sở dĩ hai tòa tháp của Trung tâm Thương mại Thế giới ở New York  đã trở thành mục tiêu của vụ tấn công siêu khủng bố ngày 11-9 bởi vì chúng là biểu tượng của một nước Mỹ giàu có và hùng mạnh, hai tòa nhà này là niềm tự hào của nền công nghiệp xây dựng Mỹ: cao nhất, quy mô nhất và hiện đại nhất. Dưới chân hai tòa tháp là phố Wall, là khu tài chính New York, nơi tích lũy một lượng khổng lồ tài sản của thế giới. 

Còn chọn tấn công vào Lầu Năm Góc, những kẻ khủng bố muốn giáng một đòn tâm lý: “Đừng ảo tưởng rằng không ai có thể chạm tới (nước Mỹ), đây chính là một nhát dao đâm vào chính giữa trái tim phòng thủ của nước Mỹ”.

Chính phủ, các cơ quan tình báo và giới chức quân sự Mỹ đã cảnh báo rằng những vụ siêu khủng bố mới rất có thể sẽ xảy ra ở một tương lai gần. Những chuyên gia an ninh thì nhấn mạnh rằng nhiều khả năng những vụ siêu khủng bố đó sẽ đi kèm với những loại vũ khí hủy diệt hàng loạt. 

Dẫu luôn khẳng định rằng đây là một nguy cơ thấp nhưng chính phủ Mỹ vẫn rất nghiêm túc và cẩn trọng theo dõi sát vấn đề này. Ngay từ năm 2002, chính phủ đã lên một kế hoạch ứng phó khẩn cấp liên quan đến việc di chuyển các thành viên cao cấp của chính phủ đến nơi trú ẩn khi xảy ra một cuộc tấn công hạt nhân. Tổng thống và phó tổng thống phải tuân theo những quy trình đặc biệt. 

Theo nhận định của Jessica Stern, chuyên gia hàng đầu về vũ khí hủy diệt hàng loạt thì trong tương lai, khi thực thi các chiến dịch siêu khủng bố, những kẻ khủng bố có khả năng sẽ kích hoạt một thiết bị hạt nhân hay phát tán một loại vi rút dễ lây lan trong những đô thị lớn. 

Nhận định trên đây là rất đáng lưu ý vì Jessica Stern (giáo sư về chính sách công tại Đại học Harvard) cũng đã từng phục vụ nhiều năm trong Hội đồng An ninh Quốc gia tại Nhà Trắng, với vai trò giám đốc phụ trách những vấn đề liên quan đến cuộc chiến chống khủng bố và vấn đề phổ biến vũ khí hạt nhân.

Ngày 11-9-2001, 2 chiếc máy bay bị không tặc đã biến thành những quả bom di động lao vào và đánh sập hai tòa tháp Trung tâm Thương mại thế giới ở New York.
Ngày 11-9-2001, 2 chiếc máy bay bị không tặc đã biến thành những quả bom di động lao vào và đánh sập hai tòa tháp Trung tâm Thương mại thế giới ở New York.

Viễn cảnh tương lai của siêu khủng bố

Nếu chúng ta nhìn vào một bảng thống kê chi tiết những vụ khủng bố đã nổ ra từ thời điểm 11 tháng 9 năm 2001 đến nay, chúng ta sẽ thấy những đặc trưng rất đáng lưu ý trong bức tranh toàn cảnh về khủng bố trên thế giới này. 

Không có một tuyên bố chính thức về tình trạng chiến tranh, nhưng thực tế các nước Phương Tây dường như đang sống trong một cuộc chiến. Chưa bao giờ số những vụ đánh bom liều chết lại nhiều đến thế, chưa bao giờ số người chết và những thiệt hại đi kèm lại nặng nề đến thế. 

Mỗi chiến dịch siêu khủng bố luôn đi kèm với hàng loạt những chiến dịch khủng bố “chân rết”. Sau Mỹ, Trung Đông và Châu Á, giờ đây chủ nghĩa khủng bố đang nở rộ ở Châu Âu, hàng loạt thủ đô các nước đã trở thành mục tiêu của khủng bố: Paris, London, Madrit, mỗi vụ tấn công (chẳng hạn như vụ nổ bom ở Madrit vào tháng 3 năm 2004) đều cho thấy quân khủng bố luôn đi trước một bước so với các cơ quan chống khủng bố...

Nếu như trước đây người ta xem các kịch bản như: dùng máy bay đánh bom cảm tử các thành phố lớn, cất giấu những quả bom nguyên tử thu nhỏ trong ba lô, phát động những chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn vào các nhà máy nguyên tử hay những hệ thống bảo đảm an toàn hàng không... là những “kế hoạch hão huyền của một kẻ điên” thì ngày nay người ta buộc lòng phải xem rằng đó đều là những kịch bản rất khả thi và làm “toát mồ hôi lạnh” những người nghiên cứu về chúng.

Osama Bin Laden và Ayman al-Zawahiri, nhân vật số 1 và số 2 của al-Qaeda, những kẻ đã lên kế hoạch và thực hiện thành công chiến dịch “siêu khủng bố” đầu tiên trong lịch sử .
Osama Bin Laden và Ayman al-Zawahiri, nhân vật số 1 và số 2 của al-Qaeda, những kẻ đã lên kế hoạch và thực hiện thành công chiến dịch “siêu khủng bố” đầu tiên trong lịch sử .

Trong cuốn hồi ký xuất bản vào năm 2005, một cựu chuyên gia của FBI đã tiết lộ về những nỗ lực của al-Qaeda nhằm có được vũ khí hạt nhân. 

Theo ông này, ngay từ năm 1993, al-Qaeda đã tìm cách mua những quả bom hạt nhân xách tay và cuối cùng chúng đã mua được 20 chiếc, với giá 30 triệu USD vào năm 1998. Điều đáng sợ hơn, theo chuyên gia này, là việc những quả bom này đã được thay đổi thiết kế để những kẻ đánh bom liều chết có thể đeo nó trong người. 

Ý kiến này cũng được nhà báo Pakistan Hamid Mir, người viết tiểu sử Aymannal-Zawahri, nhân vật số 2 của al-Qaeda, hoàn toàn tán đồng. Ông  khẳng định rằng các quả bom hạt nhân xách tay này đã được al-Qaeda mua trên thị trường chợ đen ở Trung Á, chúng ở trong những tình trạng hoàn hảo để hoạt động. Điều này đã được chính Aymannal-Zawahri khẳng định với ông.

Ngày 11-3-2004, hàng loạt bom đã phát nổ trên các chuyến tàu ở ngoại ô Madrit, Tây Ban Nha làm hơn 200 người chết và hàng ngàn người bị thương.
Ngày 11-3-2004, hàng loạt bom đã phát nổ trên các chuyến tàu ở ngoại ô Madrit, Tây Ban Nha làm hơn 200 người chết và hàng ngàn người bị thương.

Trong một báo cáo chính thức của OECD (Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế, có trụ sở đặt tại Mỹ)  công bố vào những năm 2010, các chuyên gia không chỉ công nhận sự tồn tại của các loại bom hạt nhân “xách tay” này mà còn đi xa hơn khi đưa ra những tính toán về lượng bụi phóng xạ phát sinh khi những quả bom dạng này phát nổ, dưới đây là một số đoạn trích:

“Một quả bom hạt nhân loại này sẽ có sức nổ tương đương 20.000 tấn thuốc nổ TNT và có khả năng phá hủy một khu vực rộng hơn 7 km2. Nếu quả bom như vậy phát nổ ở mũi Manhattan, toàn bộ Phố Wall và Khu Tài chính sẽ bị phá hủy, với hàng nghìn nạn nhân. Hầu như không thể đánh giá tác động kinh tế của một cuộc tấn công như vậy. Đây là lý do tại sao cần phải chuẩn bị cho một tình huống như vậy, ngay cả khi xác suất của nó được coi là thấp”.

Dương Thắng

Các tin khác

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.