Khuynh hướng tương lai của chủ nghĩa khủng bố

Mục tiêu của những cuộc tấn công siêu khủng bố là nhằm gây thiệt hại tối đa cho đất nước nằm trong đích ngắm, gây mất ổn định và tạo ra một sự hoảng loạn trong toàn xã hội, hoàn toàn không giống như những vụ khủng bố truyền thống.

“Siêu khủng bố” là hành động đã được các chuyên gia nổi tiếng, các nhà báo, thậm chí là các nhà làm phim Hollywood dự báo nhiều lần nhưng không một ai thực sự tin vào điều đó cho đến khi xảy ra sự kiện ngày 11-9-2001, hoạt động “siêu khủng bố” đã chuyển từ những bóng ma thấp thoáng trong những lời tuyên bố hùng hổ hay những giả thuyết/ dự báo trình bày trên những trang giấy thành một hành động diễn ra trong thực tế. 

Những gì đã diễn ra khiến toàn thế giới choáng váng và kinh hãi, không còn tin vào mắt mình khi hàng ngàn người chết cùng lúc, hai tòa tháp sụp đổ trong nháy mắt, truyền thông tràn ngập thông báo khẩn: “nước Mỹ bị tấn công”... Vậy “siêu khủng bố” là gì? Đâu là mục đích thực sự của nó?

Tấn công không cần lý do xác đáng?

Trước hết phải chỉ ra rằng việc đầu tư để thực hiện một chiến dịch siêu khủng bố không đòi hỏi những nguồn lực lớn nhưng sức phá hoại và những thiệt hại mà nó gây ra thì thật khủng khiếp. 

Đối với những vụ tấn công kiểu như vụ 11 tháng 9, đào tạo một nhóm khủng bố để cướp ba chiếc máy bay thương mại sẽ cần một khoảng thời gian xấp xỉ hai năm với chi phí vài trăm ngàn đô, nhưng thiệt hại mà cuộc tấn công này gây ra thì thật khủng khiếp: 3.095 người đã chết tại chỗ; thành phố New York thiệt hại khoảng 93 tỷ USD, toàn nước Mỹ khoảng 200 tỷ USD…

Mục tiêu của những cuộc tấn công siêu khủng bố là nhằm gây thiệt hại tối đa cho đất nước nằm trong đích ngắm, gây mất ổn định và tạo ra một sự hoảng loạn trong toàn xã hội, một vụ siêu khủng bố sẽ hoàn toàn không giống như những vụ khủng bố truyền thống: không có yêu sách đòi tự do cho những tù nhân hay những người anh em cùng chung chiến hào, không tìm kiếm hào quang hay tiếng vang, không có những yêu sách chính trị, đây thuần túy là một hành động chiến tranh, một cuộc chiến tranh. 

Dẫu không có những yêu sách rõ ràng, một chiến dịch siêu khủng bố luôn hướng tới một mục đích duy nhất: tàn sát đám đông, tạo ra một sự hủy diệt hàng loạt. Theo đánh giá của các chuyên gia tâm lý, siêu khủng bố đáng sợ hơn gấp trăm lần những vụ khủng bố trong thập niên 70. 

Một trong những mục tiêu mà những kẻ khủng bố nhắm tới là tạo ra một tâm trạng bất an thường trực ở những người công dân bình thường, họ sẽ cho rằng không còn ai có khả năng bảo vệ họ, trong đó có cả chính quyền mà họ đã bầu lên làm lãnh đạo. 

Tình trạng bất ổn tinh thần kéo dài sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng: mất tự tin, mất khả năng vận động, hoang tưởng cấp tính, hội chứng bị ngược đãi, cảm giác bất an hàng ngày...

Sau vụ tấn công ngày 11-9-2001, một đám khói và bụi dày đặc đã che khuất bầu trời New York trong nhiều ngày.
Sau vụ tấn công ngày 11-9-2001, một đám khói và bụi dày đặc đã che khuất bầu trời New York trong nhiều ngày.

Mục tiêu hoàn hảo cho một cuộc tấn công siêu khủng bố : sự tập trung của con người và của tài sản, sự giàu có ở cùng một địa điểm. Những mục tiêu dạng này hiển nhiên là hiếm gặp ở các nước trong thế giới thứ ba. 

Như chúng ta đã chứng kiến, những mục tiêu đã được chọn thường là những thành phố lớn, những trung tâm kinh tế như London, Paris hay Madrit, những nơi có mật độ nhân khẩu cao và những hoạt động kinh tế tấp nập nhất, khi đó một cuộc tấn công với quy mô tối thiểu cũng có khả năng gây được những thiệt hại tối đa. 

Sở dĩ hai tòa tháp của Trung tâm Thương mại Thế giới ở New York  đã trở thành mục tiêu của vụ tấn công siêu khủng bố ngày 11-9 bởi vì chúng là biểu tượng của một nước Mỹ giàu có và hùng mạnh, hai tòa nhà này là niềm tự hào của nền công nghiệp xây dựng Mỹ: cao nhất, quy mô nhất và hiện đại nhất. Dưới chân hai tòa tháp là phố Wall, là khu tài chính New York, nơi tích lũy một lượng khổng lồ tài sản của thế giới. 

Còn chọn tấn công vào Lầu Năm Góc, những kẻ khủng bố muốn giáng một đòn tâm lý: “Đừng ảo tưởng rằng không ai có thể chạm tới (nước Mỹ), đây chính là một nhát dao đâm vào chính giữa trái tim phòng thủ của nước Mỹ”.

Chính phủ, các cơ quan tình báo và giới chức quân sự Mỹ đã cảnh báo rằng những vụ siêu khủng bố mới rất có thể sẽ xảy ra ở một tương lai gần. Những chuyên gia an ninh thì nhấn mạnh rằng nhiều khả năng những vụ siêu khủng bố đó sẽ đi kèm với những loại vũ khí hủy diệt hàng loạt. 

Dẫu luôn khẳng định rằng đây là một nguy cơ thấp nhưng chính phủ Mỹ vẫn rất nghiêm túc và cẩn trọng theo dõi sát vấn đề này. Ngay từ năm 2002, chính phủ đã lên một kế hoạch ứng phó khẩn cấp liên quan đến việc di chuyển các thành viên cao cấp của chính phủ đến nơi trú ẩn khi xảy ra một cuộc tấn công hạt nhân. Tổng thống và phó tổng thống phải tuân theo những quy trình đặc biệt. 

Theo nhận định của Jessica Stern, chuyên gia hàng đầu về vũ khí hủy diệt hàng loạt thì trong tương lai, khi thực thi các chiến dịch siêu khủng bố, những kẻ khủng bố có khả năng sẽ kích hoạt một thiết bị hạt nhân hay phát tán một loại vi rút dễ lây lan trong những đô thị lớn. 

Nhận định trên đây là rất đáng lưu ý vì Jessica Stern (giáo sư về chính sách công tại Đại học Harvard) cũng đã từng phục vụ nhiều năm trong Hội đồng An ninh Quốc gia tại Nhà Trắng, với vai trò giám đốc phụ trách những vấn đề liên quan đến cuộc chiến chống khủng bố và vấn đề phổ biến vũ khí hạt nhân.

Ngày 11-9-2001, 2 chiếc máy bay bị không tặc đã biến thành những quả bom di động lao vào và đánh sập hai tòa tháp Trung tâm Thương mại thế giới ở New York.
Ngày 11-9-2001, 2 chiếc máy bay bị không tặc đã biến thành những quả bom di động lao vào và đánh sập hai tòa tháp Trung tâm Thương mại thế giới ở New York.

Viễn cảnh tương lai của siêu khủng bố

Nếu chúng ta nhìn vào một bảng thống kê chi tiết những vụ khủng bố đã nổ ra từ thời điểm 11 tháng 9 năm 2001 đến nay, chúng ta sẽ thấy những đặc trưng rất đáng lưu ý trong bức tranh toàn cảnh về khủng bố trên thế giới này. 

Không có một tuyên bố chính thức về tình trạng chiến tranh, nhưng thực tế các nước Phương Tây dường như đang sống trong một cuộc chiến. Chưa bao giờ số những vụ đánh bom liều chết lại nhiều đến thế, chưa bao giờ số người chết và những thiệt hại đi kèm lại nặng nề đến thế. 

Mỗi chiến dịch siêu khủng bố luôn đi kèm với hàng loạt những chiến dịch khủng bố “chân rết”. Sau Mỹ, Trung Đông và Châu Á, giờ đây chủ nghĩa khủng bố đang nở rộ ở Châu Âu, hàng loạt thủ đô các nước đã trở thành mục tiêu của khủng bố: Paris, London, Madrit, mỗi vụ tấn công (chẳng hạn như vụ nổ bom ở Madrit vào tháng 3 năm 2004) đều cho thấy quân khủng bố luôn đi trước một bước so với các cơ quan chống khủng bố...

Nếu như trước đây người ta xem các kịch bản như: dùng máy bay đánh bom cảm tử các thành phố lớn, cất giấu những quả bom nguyên tử thu nhỏ trong ba lô, phát động những chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn vào các nhà máy nguyên tử hay những hệ thống bảo đảm an toàn hàng không... là những “kế hoạch hão huyền của một kẻ điên” thì ngày nay người ta buộc lòng phải xem rằng đó đều là những kịch bản rất khả thi và làm “toát mồ hôi lạnh” những người nghiên cứu về chúng.

Osama Bin Laden và Ayman al-Zawahiri, nhân vật số 1 và số 2 của al-Qaeda, những kẻ đã lên kế hoạch và thực hiện thành công chiến dịch “siêu khủng bố” đầu tiên trong lịch sử .
Osama Bin Laden và Ayman al-Zawahiri, nhân vật số 1 và số 2 của al-Qaeda, những kẻ đã lên kế hoạch và thực hiện thành công chiến dịch “siêu khủng bố” đầu tiên trong lịch sử .

Trong cuốn hồi ký xuất bản vào năm 2005, một cựu chuyên gia của FBI đã tiết lộ về những nỗ lực của al-Qaeda nhằm có được vũ khí hạt nhân. 

Theo ông này, ngay từ năm 1993, al-Qaeda đã tìm cách mua những quả bom hạt nhân xách tay và cuối cùng chúng đã mua được 20 chiếc, với giá 30 triệu USD vào năm 1998. Điều đáng sợ hơn, theo chuyên gia này, là việc những quả bom này đã được thay đổi thiết kế để những kẻ đánh bom liều chết có thể đeo nó trong người. 

Ý kiến này cũng được nhà báo Pakistan Hamid Mir, người viết tiểu sử Aymannal-Zawahri, nhân vật số 2 của al-Qaeda, hoàn toàn tán đồng. Ông  khẳng định rằng các quả bom hạt nhân xách tay này đã được al-Qaeda mua trên thị trường chợ đen ở Trung Á, chúng ở trong những tình trạng hoàn hảo để hoạt động. Điều này đã được chính Aymannal-Zawahri khẳng định với ông.

Ngày 11-3-2004, hàng loạt bom đã phát nổ trên các chuyến tàu ở ngoại ô Madrit, Tây Ban Nha làm hơn 200 người chết và hàng ngàn người bị thương.
Ngày 11-3-2004, hàng loạt bom đã phát nổ trên các chuyến tàu ở ngoại ô Madrit, Tây Ban Nha làm hơn 200 người chết và hàng ngàn người bị thương.

Trong một báo cáo chính thức của OECD (Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế, có trụ sở đặt tại Mỹ)  công bố vào những năm 2010, các chuyên gia không chỉ công nhận sự tồn tại của các loại bom hạt nhân “xách tay” này mà còn đi xa hơn khi đưa ra những tính toán về lượng bụi phóng xạ phát sinh khi những quả bom dạng này phát nổ, dưới đây là một số đoạn trích:

“Một quả bom hạt nhân loại này sẽ có sức nổ tương đương 20.000 tấn thuốc nổ TNT và có khả năng phá hủy một khu vực rộng hơn 7 km2. Nếu quả bom như vậy phát nổ ở mũi Manhattan, toàn bộ Phố Wall và Khu Tài chính sẽ bị phá hủy, với hàng nghìn nạn nhân. Hầu như không thể đánh giá tác động kinh tế của một cuộc tấn công như vậy. Đây là lý do tại sao cần phải chuẩn bị cho một tình huống như vậy, ngay cả khi xác suất của nó được coi là thấp”.

Dương Thắng

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.