Khủng hoảng ngoại giao nghiêm trọng giữa Canada và Arập Xê út

Cuối tuần trước, hai đồng minh của Mỹ là Arập Xêút và Canada đã rơi vào một cuộc khủng hoảng ngoại giao chưa từng có. Ngày 5-8, Riyadh trục xuất Đại sứ Canada, gọi đại sứ của mình về nước và đóng băng mọi quan hệ thương mại sau khi Ottawa chỉ trích Riyadh về nhân quyền.

Arập Xêút ngày 5-8 thông báo quyết định trục xuất Đại sứ Canada tại Riyadh và đóng băng toàn bộ quan hệ thương mại giữa hai nước nhằm đáp trả lời chỉ trích lặp đi lặp lại của Ottawa về việc Riyadh đàn áp các nhà hoạt động nhân quyền. Arập Xêút gia hạn cho đại diện ngoại giao Canada phải rời khỏi vương quốc này trong vòng 24 giờ và triệu hồi đại sứ của họ tại Canada về "tham vấn".

Thông báo của Riyadh được đưa ra sau khi Đại sứ quán Canada kêu gọi thả ngay lập tức các nhà hoạt động nhân quyền đang bị giam giữ tại Arập Xêút. Vương quốc Arập Xêút "sẽ không chấp nhận bất kỳ quốc gia nào can thiệp vào các vấn đề nội bộ của mình hoặc các nguyên tắc áp đặt khác", Bộ Ngoại giao Arập Xêút ngày 7-8 cho biết trên Twitter.

Thông báo của Arập Xêút phản ánh thái độ cứng rắn của Thái tử Mohammed bin Salman trong đường lối đối ngoại. Riyadh còn tiếp tục thông báo rằng vương quốc đã quyết định "đóng băng các giao dịch đầu tư và thương mại mới" với Canada.

Canada không lùi bước và tỏ ra cứng rắn khi cảnh báo rằng họ sẽ tiếp tục "bảo vệ nhân quyền" trên thế giới. Ngoại trưởng Canada Chrystia Freeland tuyên bố thẳng thừng tại lễ khai mạc hội nghị về bình đẳng giới ở Vancouver: “Tất cả mọi người phải biết rõ là Canada sẽ luôn bảo vệ nhân quyền tại Canada cũng như trên khắp địa cầu”. “Quyền phụ nữ cũng là nhân quyền", bà Chrystia Freeland nhấn mạnh.

Ngoại trưởng Canada Chrystia Freeland.
Ngoại trưởng Canada Chrystia Freeland.

"Cam kết của Canada về việc đặt nhân quyền làm trung tâm chính sách đối ngoại đã thu hút được sự chú ý trong những ngày gần đây, dĩ nhiên tôi đang đề cập đến việc Đại sứ Canada tại Arập Xêút bị trục xuất", Ngoại trưởng Freeland nói thêm. "Chúng tôi thực sự quan ngại" và "chúng tôi đang cố tìm hiểu thêm về tuyên bố gần đây của Vương quốc Arập Xêút", Marie-Pier Baril, phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Canada, nói trong một tuyên bố trước đó.

Sau những phản ứng cứng rắn này, Arập Xêút tiếp tục thông báo đình chỉ luôn các chương trình học bổng đại học cho các công dân Canada và tuyên bố ý định chuyển số học bổng đó sang cho các sinh viên Mỹ.

Mọi chuyện bắt đầu khi Đại sứ quán Canada tại Arập Xêút cho biết họ quan ngại "sâu sắc" trước một làn sóng mới bắt giữ các nhà hoạt động nhân quyền trên vương quốc Arập Xêút. "Chúng tôi kêu gọi các nhà chức trách Arập Xêút thả họ ngay lập tức cũng như tất cả các nhà hoạt động nhân quyền hòa bình khác", đại sứ quán cho biết trong một tuyên bố được đăng trên Twitter.

Bộ Ngoại giao Ảrập Xêút đã phản bác thông cáo của Đại sứ quán Canada. "Thật buồn là những từ ngữ như thế lại được đưa vào một văn bản ngoại giao của Canada. Điều này là không thể chấp nhận trong quan hệ giữa hai nước", Bộ Ngoại giao Arập Xêút cho biết.

Vào ngày 2-8, người đứng đầu chính sách ngoại giao của Canada, Chrystia Freeland, cho biết đã "rất sốc khi biết tin Samar Badawi bị cầm tù", một nhà hoạt động vì sự bình đẳng giữa phụ nữ và nam giới, bị bắt vào trước đó cùng với đồng nghiệp của bà là Nassima al-Sadah. Samar Badawi là người từng nhận Giải thưởng Quốc tế về sự can đảm của phụ nữ do Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ trao tặng vào năm 2012. Bà đã vận động trao trả tự do cho em trai mình, Raif Badawi, một blogger bất đồng chính kiến và Walid Abu al-Khair, người chồng cũ của bà.

Là công dân Arập Xêút, Raif Badawi đã bị bắt giam từ năm 2012 vì những bình luận chống đối nhà nước được đăng trên blog của mình. Ông đã bị kết án 10 năm tù và phạt đánh 1.000 roi vì "xúc phạm Hồi giáo" vào tháng 11-2014. Vợ của Raif Badawi, Ensaf Haidar, đã sống ở Quebec kể từ mùa thu năm 2013 với 3 người con.

Tháng 4 năm ngoái, Thủ tướng Canada Justin Trudeau đã nói với Hoàng tử Arập Xêút về "mối quan ngại sâu sắc và liên tục của ông" đối với blogger bị cầm tù trên. Vụ bắt giữ Samar Badawi và đồng nghiệp của bà diễn ra một vài tuần sau những vụ bắt giữ hàng chục nhà hoạt động vì quyền phụ nữ. Những người này bị buộc tội phá hoại an ninh quốc gia và câu kết với kẻ thù. Một số người đã được phóng thích.

Cũng giống như Samar Badawi, Nassima al-Sadah là một nhà đối lập lâu năm ở  Arập Xêút, nơi người phụ nữ bị đối xử không được công bằng như nam giới, nhất là trong học tập, du lịch hoặc kết hôn, theo Tổ chức Ân xá Quốc tế. Tổ chức này đang kêu gọi chính phủ các nước tham gia cùng Canada để Arập Xêút thả “vô điều kiện và ngay lập tức tất cả các tù nhân lương tâm".

Thái tử Mohammed bin Salman.
Thái tử Mohammed bin Salman.

Thái tử trẻ tuổi của Arập Xêút gần đây đưa ra một loạt chính sách cải cách, chẳng hạn như trao quyền lái xe cho phụ nữ, nhằm cải thiện hình ảnh quốc gia vào thời điểm vương quốc này đang chuẩn bị tái cơ cấu sau nhiều thập niên phụ thuộc hoàn toàn vào dầu mỏ.  

Cán cân thương mại giữa hai nước nghiêng về Arập Xêút, đạt hơn 4 tỷ đôla Canada (2,7 tỷ euro) vào năm 2017, theo Viện Thống kê Canada. "Đó là khoản giao dịch nhỏ so với các giao dịch của Canada với những nước khác trên thế giới", Thomas Juneau, một chuyên gia về Trung Đông tại Đại học Ottawa và cựu cố vấn khu vực cho Bộ Quốc phòng Canada, nói với AFP.

Tuy nhiên, Canada có thể phải chịu "một tác động kinh tế đáng kể", ông Juneau cho biết, nếu Arập Xêút quyết định hủy bỏ một hợp đồng trị giá 15 tỷ USD để mua các loại xe bọc thép hạng nhẹ của Canada ký trong năm 2014. "Tôi sẽ không ngạc nhiên nếu thỏa thuận cuối cùng bị hủy bỏ".

"Arập Xêút thật dễ dàng để phá vỡ quan hệ với Canada hơn với các nước khác", ông Bessma Momani từ Đại học Waterloo ở Canada cho biết. "Do không có trao đổi thương mại lớn, việc Arập Xêút tấn công chính phủ của Thủ tướng Trudeau có thể có một số ảnh hưởng với các đồng minh khu vực Trung Đông. Đó là chưa kể hàng ngàn sinh viên Arập Xêút ở Canada có thể bị ảnh hưởng", ông Momani nhận định.

M.T. (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.