Khủng hoảng Mỹ - Iran đi vào ngõ cụt

Sau khi áp đặt biện pháp trừng phạt lên hầu hết các lĩnh vực của Iran từ kinh tế tới quân sự, Mỹ chính thức mở rộng sang lĩnh vực ngoại giao sau khi ra lệnh áp chế tài với Ngoại trưởng Iran. Việc đóng sầm cánh cửa đối thoại với Iran trong chiến lược “áp lực tối đa” của Mỹ không được nhiều nước ủng hộ, ngay cả các đồng minh.

Ngày 31-7, Mỹ ban hành chế tài đối với Ngoại trưởng Iran, ông Mohammad Javad Zarif.

Bản thông cáo của Bộ Tài chính Mỹ nêu rõ mọi tài sản của ông Zarif tại Mỹ, nếu có, sẽ bị đóng băng, cấm mọi hình thức giao dịch với Ngoại trưởng Iran. Thông qua những biện pháp này, Washington cũng muốn tìm cách ngăn chặn các chuyến công du nước ngoài của ông Zarif nhưng khó có thể áp dụng được đối với các hoạt động của Ngoại trưởng Iran tại trụ sở Liên Hiệp Quốc (LHQ) ở New York vì theo công ước thành lập LHQ, quốc gia đặt trụ sở của cơ quan này không có quyền từ chối nhập cảnh với đại diện ngoại giao các nước thành viên LHQ.

Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif.
Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif.

Như vậy, ông Zarif là quan chức cấp cao tiếp theo của chính quyền Iran, sau Đại Giáo chủ Ali Khamenei và nhiều sĩ quan cao cấp của lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ. Ngoại trưởng Zarif là nhân vật quan trọng trong thỏa thuận hạt nhân 2015 mà Iran ký kết với Mỹ và các cường quốc dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama.

Trong thông báo lệnh trừng phạt ông Zarif, được đưa ra 2 ngày sau khi Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tiết lộ việc ông bị Tehran từ chối cho phép đến Iran để trực tiếp trò chuyện với người dân nước này, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin nói, với việc áp đặt trừng phạt lên Ngoại trưởng Iran, Mỹ gửi thông điệp rất rõ ràng cho Iran rằng hành xử gần đây của họ là hoàn toàn không thể chấp nhận. Quyết định được Washington đưa ra vào lúc ông Javad Jarif đến họp tại trụ sở của LHQ ở New York.

Nhân dịp này, Ngoại trưởng Iran đã trả lời phỏng vấn nhiều đài truyền hình Mỹ. Đơn cử như trong bài trả lời phỏng vấn các phóng viên Mỹ ngày 17-7, ông Zarif khẳng định Washington đang tiến hành một cuộc chiến kinh tế chống lại Tehran và người dân Iran. Ông cũng cáo buộc Mỹ “vô nhân đạo” khi chỉ cho phép ông di chuyển trong phạm vi 6 tòa nhà ở New York.

Từ giờ, các chuyến công du New York của ông Zarif sẽ khó khăn hơn và ông sẽ ít được tiếp xúc với truyền thông Mỹ hơn. Về chuyện có cấp visa cho ông Zarif đặt chân tới Mỹ hay không, kể cả các chuyến dự họp LHQ, chính quyền Tổng thống Donald Trump nói sẽ xét từng trường hợp một. Điều quan trọng là quyết định của Washington sẽ làm gia tăng căng thẳng giữa hai nước, sau một năm Mỹ rời khỏi thỏa thuận hạt nhân với Iran và áp dụng các biện pháp trừng phạt khiến nền kinh tế Iran bị tác động nặng nề.

Quyết định trên cũng được đưa ra vào lúc Tổng thống Donald Trump nhiều lần khẳng định trong những tuần vừa qua rằng ông sẵn sàng đàm phán vô điều kiện với Iran về chương trình hạt nhân của nước này.

Thực ra, nếu căn cứ theo các tuyên bố gần đây của các quan chức cấp cao Iran thì việc nối lại đàm phát giữa Tehran và Washington khó có thể diễn ra. Cho nên việc trừng phạt Ngoại trưởng Zarif càng làm cho cơ hội đối thoại trở nên vô vọng. Hossein Dehghan, cố vấn quân sự hàng đầu cho lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei của Iran ngày 24-7 tuyên bố Tehran sẽ không thương thảo với Mỹ trong bất kỳ tình huống nào.

Phát biểu cứng rắn của ông Hossein Dehghan dường như để đáp lại việc phương Tây đề nghị tăng cường an ninh ở eo biển Hormuz. Ông Dehghan còn dọa rằng Iran sẽ có hành động nếu tình trạng của eo biển này bị thay đổi.

Phát biểu trên truyền hình ngày 1-8, Tổng thống Hassan Rohani đã lên án những động thái trên chính quyền Mỹ.

Về phần mình, Ngoại trưởng Iran đã đáp trả quyết định của Mỹ bằng một tin nhắn trên Twitter. Ông viết: “Tôi không có tài sản, cũng chẳng có bất kỳ lợi ích nào bên ngoài lãnh thổ Iran”. Đồng thời, ông cũng cảm ơn Mỹ đã coi ông là một mối đe dọa lớn cho các kế hoạch của họ.

Reuters bình luận động thái trừng phạt của Mỹ đã đóng sầm cánh cửa ngoại giao với Iran, bởi ông Zarif được xem là trung tâm các nỗ lực xoa dịu và giải quyết căng thẳng giữa Iran với Mỹ cũng như các nước khác về chương trình hạt nhân/tên lửa gây tranh cãi. Một số nghị sĩ Mỹ phản đối lệnh trừng phạt của Bộ Tài chính, cho rằng nó sẽ phản tác dụng.

Bộ trưởng Ngoại giao Đức, ông Heiko Maas, ngày 31-7 từ chối tham gia chính sách gây áp lực tối đa với Iran của Mỹ.
Bộ trưởng Ngoại giao Đức, ông Heiko Maas, ngày 31-7 từ chối tham gia chính sách gây áp lực tối đa với Iran của Mỹ.

“Thay vì xử phạt Ngoại trưởng Iran vì đã làm tốt công việc của mình, chúng ta nên mời ông ấy tham gia chính sách ngoại giao nghiêm túc”, thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Dianne Feinstein nói. Thượng nghị sĩ thuộc đảng Dân chủ Chris Murphy, cho rằng, nếu Mỹ thực sự muốn đàm phán với Iran, lẽ ra không nên áp đặt lệnh trừng phạt lên “nhà đàm phán chính” của họ.

Lệnh trừng phạt Ngoại trưởng Iran của Mỹ cũng bị chỉ trích trên trường quốc tế. Trung Quốc ngày 1-8 cho biết quyết định nhắm vào ông Zarif của Washington hoàn toàn vô ích trong việc giải quyết bế tắc giữa Mỹ và Iran. Thực tế, dù Mỹ lên tiếng muốn đàm phán với Iran, song đến nay, những điều kiện tiên quyết mà mỗi bên đưa ra vẫn chưa được đối tác còn lại chấp thuận.

Hiện Mỹ đang muốn đàm phán với Iran về mọi lĩnh vực, từ vấn đề hạt nhân, chương trình tên lửa đạn đạo cho đến sức ảnh hưởng của Iran trong khu vực. Trong khi Iran cho rằng, chương trình tên lửa phòng thủ của nước này không phải là vấn đề có thể đem ra thảo luận. Cộng thêm, Iran chỉ chấp nhận đối thoại khi Mỹ gỡ bỏ mọi trừng phạt nhằm vào nước này, thể hiện sự tôn trọng với Tehran và ngừng gia tăng sức ép. Tuần trước, Tổng thống Donald Trump từng thú nhận hiện ông ngày càng khó đi đến một thỏa thuận với Iran.

Liên quan đến căng thẳng đang gia tăng giữa Mỹ và Iran, ngày 31-7, Đức, một đồng minh lớn của Mỹ, đã không chấp nhận yêu cầu gửi quân tham gia liên minh vũ trang hải quân do Mỹ lãnh đạo để bảo vệ các tàu chở hàng ở eo biển Hormuz. Chính phủ Berlin nêu lý do rằng “cách tiếp cận tổng thể” của chính sách Đức đối với Iran “khác biệt rõ rệt với cách tiếp cận hiện tại của Mỹ”.

“Điều quan trọng đối với chúng tôi là tiếp tục con đường ngoại giao đã định và tìm cách đàm phán với Iran để giảm căng thẳng tình hình”, phát ngôn viên Chính phủ Đức Ulrike Demmer nói trong một cuộc họp báo ở Berlin ngày 31-7. “Chúng ta không tham gia vào chiến lược của Mỹ về việc gây áp lực tối đa với Iran”, người đứng đầu ngành ngoại giao Đức cho biết trong cuộc trả lời phỏng vấn báo Funke.

Norbert Rottgen, quan chức đảng bảo thủ của Thủ tướng Đức Angela Merkel (CDU) và là chuyên gia đối ngoại, cũng cảnh báo rằng cách xử trí khủng hoảng nên là của châu Âu và “phải độc lập với yêu cầu của Mỹ”. Ngày 1-8, Đại sứ Mỹ tại Berlin đã lên tiếng chỉ trích gay gắt Chính phủ Đức, đồng thời cho rằng nền kinh tế lớn nhất châu Âu phải gánh vác nhiều hơn trách nhiệm toàn cầu.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.