Khủng hoảng Hy Lạp và sức hút của đồng euro

Cuộc khủng hoảng Hy Lạp có thể tạm thời giảm căng thẳng sau khi Chính phủ và Quốc hội nước này “đầu hàng” Liên minh châu Âu (EU), chấp nhận áp dụng gói thắt lưng buộc bụng mới để tiếp tục được cứu nợ. Trớ trêu, đó lại được gọi là một “thắng lợi cay đắng” của EU, bởi sau khi khuất phục được chính phủ cánh tả của Hy Lạp, EU phải hy sinh cái quan trọng hơn: đồng tiền chung euro đang dần mất đi sức hấp dẫn của nó, vì “cái gương Hy Lạp”.

Một chuyên gia bình luận về tài chính ở châu Âu tiếc rẻ thốt lên rằng, đồng tiền euro từng một thời là niềm khao khát gia nhập của toàn thể châu Âu, nhưng hiện nay, sau khi xảy ra cuộc khủng hoảng tài chính Hy Lạp với cách xử trí cứng rắn của các cường quốc châu lục, việc trở thành một đối tác trong khối đồng tiền chung đang ngày càng kém hấp dẫn đối với nhiều quốc gia châu Âu.

Hàng loạt quốc gia từng mong muốn gia nhập khối đồng tiền chung, như Ba Lan, Công hòa Séc, Hungary, Bulgary và một số quốc gia khác ở Đông và Nam Âu, một bộ phận dân chúng cũng như giới chính khách đánh giá việc gia nhập khu vực đồng euro hiện là "đầy rủi ro và tốn kém", trong đó việc chấp nhận mất một phần đáng kể chủ quyền quốc gia là cái giá phải trả cao hơn các lợi ích đạt được.

Trước khủng hoảng Hy Lạp, các quốc gia này đã lưỡng lự, chưa quyết định gia nhập thành viên vì còn cân nhắc lợi hại, nhưng sau khi khủng hoảng Hy Lạp xảy ra, với những biện pháp được xem là "đòn trừng phạt" mà khối dành cho Athens, người ta đã có ý kiến rõ ràng hơn, với giới chính khách nghiêng hẳn về phía không gia nhập.

Thủ tướng Hungary Viktor Orbán (phải) với Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Thủ tướng Hungary Viktor Orbán (phải) với Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Ba Lan là thành viên EU có nền kinh tế lớn nhưng nằm ngoài khu vực Eurozone. Đảng cầm quyền Diễn đàn Công dân, đảng của ông Donald Tusk - Chủ tịch Hội đồng châu Âu - từ lâu đã ủng hộ việc gia nhập Eurozone. Nhưng gần đây, đảng này lại tỏ thái độ hết sức thận trọng khi bàn đến vấn đề này. Thủ tướng Ba Lan Ewa Kopacz thậm chí còn phát biểu rằng ông chưa từng nói rằng "tôi sẽ sử dụng đồng euro. Không phải hôm nay, không phải ngày mai, và không phải trong 5 năm tới".

Còn đảng cánh hữu Luật pháp và Công lý, với Andrzej Duda vừa được bầu làm Tổng thống mới của Ba Lan, càng thể hiện quan điểm rõ ràng hơn, khi một số chính khách hàng đầu của đảng này đã tuyên bố thẳng là sẽ bác bỏ ý tưởng gia nhập Eurozone vì "không muốn làm một "Hy Lạp thứ hai". Với việc cả hai đảng lớn đều lên tiếng không ủng hộ đồng euro, khả năng Ba Lan gia nhập khối này càng trở nên xa vời.

Trong khi đó ở Hungary, Thủ tướng Viktor Orban cũng là người từ lâu phản đối việc nhanh chóng gia nhập Eurozone, và từ trước khi xảy ra khủng hoảng Hy Lạp, công chúng Hungary cũng không mặn mà lắm đối với đồng tiền chung. Cũng giống như các quốc gia khác khi gia nhập EU vào năm 2004, Hungary đã hứa sẽ xem xét gia nhập nhóm Eurozone vào một thời điểm thích hợp, nhưng không đưa ra lịch trình thời gian rõ ràng, chỉ nói chung chung.

Cuộc đấu quyết liệt giữa chính phủ thiên tả ở Athens với phái diều hâu thúc đẩy chính sách thắt lưng buộc bụng ở Brussels và Berlin càng khiến cho Hungary thêm lưỡng lự trước cánh cửa mở vào Eurozone.

Một số trường hợp khác, như Croatia, Tổng thống mới Kolinda Grabar-Kitarovic tuyên bố hồi tháng 4/2015 rằng nước ông sẽ gia nhập Eurozone trong 5 năm nữa, nhưng ngay sau đó lời tuyên bố đã bị Thủ tướng Zoran Milanovic "bắn hạ" cho rằng lời hứa đó không có ích lợi cho Croatia.

Thực tế hiện tại Croatia vẫn còn gặp khó khăn trong cải cách hệ thống tài chính cho phù hợp với các tiêu chuẩn của Eurozone, và sự ủng hộ của công chúng cho vấn đề gia nhập Eurozone cũng đang xuống thấp sau khi xảy ra khủng hoảng Hy Lạp. Còn Romania đã ấn định thời gian gia nhập Eurozone là năm 2019, nhưng ít ai tin mục tiêu đó sẽ thành hiện thực bởi, như phát biểu của Thống đốc Ngân hàng Trung ương Romania, Mugur Isarescu, tiến trình gia nhập sẽ còn kéo dài hơn thế, có thể thêm 10 năm nữa.

Đồng euro đang ngày càng mất đi sức hút do ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính tại Hy Lạp.
Đồng euro đang ngày càng mất đi sức hút do ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính tại Hy Lạp.

Zoltan Pogatsa, chuyên gia kinh tế chính trị tại Đại học Tây Hungary nhận định, cái lợi lớn nhất của việc gia nhập Eurozone là việc bắt buộc phải tiến hành cải cách hệ thống tài chính theo tiêu chuẩn Eurozone. Nhưng nhiều nước có quy mô nền kinh tế còn nhỏ, như Romania chẳng hạn, chỉ bằng 52% mức bình quân của EU, nên chưa sẵn sàng cho việc này. Và đây cũng chỉ là một trong các lý do. Khi các nước còn lưỡng lự, chưa quyết tâm theo đuổi Eurozone, thì cuộc khủng hoảng Hy Lạp đã bày ra tất cả những bất lợi, khó khăn đối với một thành viên của Eurozone.

EU đặt mục tiêu lâu dài là tạo ra một liên minh chặt chẽ hơn, và đồng tiền chung chính là chính sách ưu tiên hàng đầu. Chính sách đồng tiền chung được triển khai nhằm ràng buộc các thành viên về chính trị và kinh tế trong khi các bên đối tác có thể tránh được các xung đột. Vì thế, một khi có những vấn đề gây khó khăn cho một thành viên "yếu kém" trong khối khiến cho sự nhiệt tình gia nhập đồng tiền chung bị giảm đi.

Trong vấn đề chính trị - ngoại giao, EU cũng đang ngày càng khiến nhiều quốc gia nằm trong vùng đệm địa chính trị Á-Âu cảm thấy lo âu. Ukraine là một tấm gương khác cho việc chạy theo EU khiến nước này bị "mắc kẹt" giữa hai quyền lực Nga và phương Tây. Việc gia nhập EU hay NATO vẫn còn mù mờ do cả EU và NATO đều không muốn gia tăng thêm căng thẳng với Nga, trong khi tình hình bất ổn về an ninh do hậu quả của việc chạy theo phương Tây vẫn còn chưa giải quyết xong.

Ukraine đang phải trả giá khá đắt, với Crimea đã sáp nhập vào Nga, còn các tỉnh miền Đông (Lugansk và Donetsk) cũng muốn độc lập, tách khỏi Ukraine. Xung đột vũ trang đã làm tổn thương nặng đến nền kinh tế khiến kinh tế Ukraine đang đứng trước nguy cơ phá sản.

Hiện tại, trong các quốc gia Trung và Đông Âu và các quốc gia thuộc Liên Xô cũ đang xuất hiện xu hướng trở về với khái niệm cân bằng Đông - Tây trong mối quan hệ với EU và với nước Nga, hoặc nghiêng hẳn về phía Nga. Armenia và Belarus đã hạn chế quan hệ với EU bằng cách gia nhập Liên minh kinh tế Á-Âu của Nga, trong khi Azerbaijan thậm chí còn không màng đến việc gia nhập khối. Ở Gruzia, giới chính khách đang ngán ngẩm việc phải chờ đợi quá lâu mà không nghe EU hay NATO nhắc đến việc kết nạp thành viên.

Sau Hội nghị thượng đỉnh giữa EU với các quốc gia thuộc Liên Xô cũ hồi tháng 5/2015 trong đó EU không đề cập gì đến việc kết nạp thành viên, quan điểm của giới chính khách Gruzia bắt đầu có những dao động, và có thiên hướng cải thiện lại quan hệ với Nga. Tại Hungary, Thủ tướng Viktor Orban sau khi tái đắc cử nhiệm kỳ thứ ba vào năm 2014 đã gây sốc với tuyên bố sẽ xây dựng một nền dân chủ mới lấy nước Nga làm mô hình mẫu để học tập và làm theo.

Và tại Moldova, tình hình Ukraine đang khiến cho dân chúng và cả giới chính khách nước này đều không còn ý định gia nhập EU. Và cuộc bầu cử tháng 5 vừa qua đã cho câu trả lời: Đảng chủ trương quan hệ gần gũi với Nga giành chiến thắng.

An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.