Khủng hoảng Hy Lạp và sức hút của đồng euro

Cuộc khủng hoảng Hy Lạp có thể tạm thời giảm căng thẳng sau khi Chính phủ và Quốc hội nước này “đầu hàng” Liên minh châu Âu (EU), chấp nhận áp dụng gói thắt lưng buộc bụng mới để tiếp tục được cứu nợ. Trớ trêu, đó lại được gọi là một “thắng lợi cay đắng” của EU, bởi sau khi khuất phục được chính phủ cánh tả của Hy Lạp, EU phải hy sinh cái quan trọng hơn: đồng tiền chung euro đang dần mất đi sức hấp dẫn của nó, vì “cái gương Hy Lạp”.

Một chuyên gia bình luận về tài chính ở châu Âu tiếc rẻ thốt lên rằng, đồng tiền euro từng một thời là niềm khao khát gia nhập của toàn thể châu Âu, nhưng hiện nay, sau khi xảy ra cuộc khủng hoảng tài chính Hy Lạp với cách xử trí cứng rắn của các cường quốc châu lục, việc trở thành một đối tác trong khối đồng tiền chung đang ngày càng kém hấp dẫn đối với nhiều quốc gia châu Âu.

Hàng loạt quốc gia từng mong muốn gia nhập khối đồng tiền chung, như Ba Lan, Công hòa Séc, Hungary, Bulgary và một số quốc gia khác ở Đông và Nam Âu, một bộ phận dân chúng cũng như giới chính khách đánh giá việc gia nhập khu vực đồng euro hiện là "đầy rủi ro và tốn kém", trong đó việc chấp nhận mất một phần đáng kể chủ quyền quốc gia là cái giá phải trả cao hơn các lợi ích đạt được.

Trước khủng hoảng Hy Lạp, các quốc gia này đã lưỡng lự, chưa quyết định gia nhập thành viên vì còn cân nhắc lợi hại, nhưng sau khi khủng hoảng Hy Lạp xảy ra, với những biện pháp được xem là "đòn trừng phạt" mà khối dành cho Athens, người ta đã có ý kiến rõ ràng hơn, với giới chính khách nghiêng hẳn về phía không gia nhập.

Thủ tướng Hungary Viktor Orbán (phải) với Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Thủ tướng Hungary Viktor Orbán (phải) với Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Ba Lan là thành viên EU có nền kinh tế lớn nhưng nằm ngoài khu vực Eurozone. Đảng cầm quyền Diễn đàn Công dân, đảng của ông Donald Tusk - Chủ tịch Hội đồng châu Âu - từ lâu đã ủng hộ việc gia nhập Eurozone. Nhưng gần đây, đảng này lại tỏ thái độ hết sức thận trọng khi bàn đến vấn đề này. Thủ tướng Ba Lan Ewa Kopacz thậm chí còn phát biểu rằng ông chưa từng nói rằng "tôi sẽ sử dụng đồng euro. Không phải hôm nay, không phải ngày mai, và không phải trong 5 năm tới".

Còn đảng cánh hữu Luật pháp và Công lý, với Andrzej Duda vừa được bầu làm Tổng thống mới của Ba Lan, càng thể hiện quan điểm rõ ràng hơn, khi một số chính khách hàng đầu của đảng này đã tuyên bố thẳng là sẽ bác bỏ ý tưởng gia nhập Eurozone vì "không muốn làm một "Hy Lạp thứ hai". Với việc cả hai đảng lớn đều lên tiếng không ủng hộ đồng euro, khả năng Ba Lan gia nhập khối này càng trở nên xa vời.

Trong khi đó ở Hungary, Thủ tướng Viktor Orban cũng là người từ lâu phản đối việc nhanh chóng gia nhập Eurozone, và từ trước khi xảy ra khủng hoảng Hy Lạp, công chúng Hungary cũng không mặn mà lắm đối với đồng tiền chung. Cũng giống như các quốc gia khác khi gia nhập EU vào năm 2004, Hungary đã hứa sẽ xem xét gia nhập nhóm Eurozone vào một thời điểm thích hợp, nhưng không đưa ra lịch trình thời gian rõ ràng, chỉ nói chung chung.

Cuộc đấu quyết liệt giữa chính phủ thiên tả ở Athens với phái diều hâu thúc đẩy chính sách thắt lưng buộc bụng ở Brussels và Berlin càng khiến cho Hungary thêm lưỡng lự trước cánh cửa mở vào Eurozone.

Một số trường hợp khác, như Croatia, Tổng thống mới Kolinda Grabar-Kitarovic tuyên bố hồi tháng 4/2015 rằng nước ông sẽ gia nhập Eurozone trong 5 năm nữa, nhưng ngay sau đó lời tuyên bố đã bị Thủ tướng Zoran Milanovic "bắn hạ" cho rằng lời hứa đó không có ích lợi cho Croatia.

Thực tế hiện tại Croatia vẫn còn gặp khó khăn trong cải cách hệ thống tài chính cho phù hợp với các tiêu chuẩn của Eurozone, và sự ủng hộ của công chúng cho vấn đề gia nhập Eurozone cũng đang xuống thấp sau khi xảy ra khủng hoảng Hy Lạp. Còn Romania đã ấn định thời gian gia nhập Eurozone là năm 2019, nhưng ít ai tin mục tiêu đó sẽ thành hiện thực bởi, như phát biểu của Thống đốc Ngân hàng Trung ương Romania, Mugur Isarescu, tiến trình gia nhập sẽ còn kéo dài hơn thế, có thể thêm 10 năm nữa.

Đồng euro đang ngày càng mất đi sức hút do ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính tại Hy Lạp.
Đồng euro đang ngày càng mất đi sức hút do ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính tại Hy Lạp.

Zoltan Pogatsa, chuyên gia kinh tế chính trị tại Đại học Tây Hungary nhận định, cái lợi lớn nhất của việc gia nhập Eurozone là việc bắt buộc phải tiến hành cải cách hệ thống tài chính theo tiêu chuẩn Eurozone. Nhưng nhiều nước có quy mô nền kinh tế còn nhỏ, như Romania chẳng hạn, chỉ bằng 52% mức bình quân của EU, nên chưa sẵn sàng cho việc này. Và đây cũng chỉ là một trong các lý do. Khi các nước còn lưỡng lự, chưa quyết tâm theo đuổi Eurozone, thì cuộc khủng hoảng Hy Lạp đã bày ra tất cả những bất lợi, khó khăn đối với một thành viên của Eurozone.

EU đặt mục tiêu lâu dài là tạo ra một liên minh chặt chẽ hơn, và đồng tiền chung chính là chính sách ưu tiên hàng đầu. Chính sách đồng tiền chung được triển khai nhằm ràng buộc các thành viên về chính trị và kinh tế trong khi các bên đối tác có thể tránh được các xung đột. Vì thế, một khi có những vấn đề gây khó khăn cho một thành viên "yếu kém" trong khối khiến cho sự nhiệt tình gia nhập đồng tiền chung bị giảm đi.

Trong vấn đề chính trị - ngoại giao, EU cũng đang ngày càng khiến nhiều quốc gia nằm trong vùng đệm địa chính trị Á-Âu cảm thấy lo âu. Ukraine là một tấm gương khác cho việc chạy theo EU khiến nước này bị "mắc kẹt" giữa hai quyền lực Nga và phương Tây. Việc gia nhập EU hay NATO vẫn còn mù mờ do cả EU và NATO đều không muốn gia tăng thêm căng thẳng với Nga, trong khi tình hình bất ổn về an ninh do hậu quả của việc chạy theo phương Tây vẫn còn chưa giải quyết xong.

Ukraine đang phải trả giá khá đắt, với Crimea đã sáp nhập vào Nga, còn các tỉnh miền Đông (Lugansk và Donetsk) cũng muốn độc lập, tách khỏi Ukraine. Xung đột vũ trang đã làm tổn thương nặng đến nền kinh tế khiến kinh tế Ukraine đang đứng trước nguy cơ phá sản.

Hiện tại, trong các quốc gia Trung và Đông Âu và các quốc gia thuộc Liên Xô cũ đang xuất hiện xu hướng trở về với khái niệm cân bằng Đông - Tây trong mối quan hệ với EU và với nước Nga, hoặc nghiêng hẳn về phía Nga. Armenia và Belarus đã hạn chế quan hệ với EU bằng cách gia nhập Liên minh kinh tế Á-Âu của Nga, trong khi Azerbaijan thậm chí còn không màng đến việc gia nhập khối. Ở Gruzia, giới chính khách đang ngán ngẩm việc phải chờ đợi quá lâu mà không nghe EU hay NATO nhắc đến việc kết nạp thành viên.

Sau Hội nghị thượng đỉnh giữa EU với các quốc gia thuộc Liên Xô cũ hồi tháng 5/2015 trong đó EU không đề cập gì đến việc kết nạp thành viên, quan điểm của giới chính khách Gruzia bắt đầu có những dao động, và có thiên hướng cải thiện lại quan hệ với Nga. Tại Hungary, Thủ tướng Viktor Orban sau khi tái đắc cử nhiệm kỳ thứ ba vào năm 2014 đã gây sốc với tuyên bố sẽ xây dựng một nền dân chủ mới lấy nước Nga làm mô hình mẫu để học tập và làm theo.

Và tại Moldova, tình hình Ukraine đang khiến cho dân chúng và cả giới chính khách nước này đều không còn ý định gia nhập EU. Và cuộc bầu cử tháng 5 vừa qua đã cho câu trả lời: Đảng chủ trương quan hệ gần gũi với Nga giành chiến thắng.

An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?